'Terreurdaad laat toe kracht van systeem te beoordelen'
Voormalig rijkswachter Willy Bruggeman is het hoofd van de federale politieraad. Foto: Eric de Mildt

De onderzoekscommissie die in de Kamer de aanslagen in Brussel en Zaventem onderzoekt, heeft twee nieuwe experts aangeduid die de commissie zullen bijstaan. Het gaat om voorzitter Willy Bruggeman van de federale politieraad en Dirk Van Daele (KU Leuven). Dat meldt commissievoorzitter Patrick Dewael (Open VLD). 'Een daad van terreur is een zogenaamde hard case. Het stelt het systeem op de proef en laat dus toe om de kracht van je systeem te beoordelen', zegt Dirk Van Daele.

De onderzoekscommissie moest vorige week in allerijl op zoek naar twee nieuwe experts, nadat Brice De Ruyver (UGent) en Cyrille Fijnaut (KU Leuven en Universiteit Tilburg) nog voor de start misnoegd de handdoek hadden gegooid. Tijdens een commissiezitting hadden bepaalde commissieleden vragen gesteld bij de onafhankelijkheid van de twee experts. Ze besloten dan ook er de brui aan te geven. 'Men heeft mij in diskrediet proberen brengen met pertinente leugens', zei De Ruyver er later over. 

Goed een week later zijn twee nieuwe experts gevonden. Zij zullen samen met de Franstalige experts, topmagistraat Paul Martens en professor Simon Petermann (ULB), de commissie bijstaan en helpen vermijden dat ze in het vaarwater komt van het lopende gerechtelijk onderzoek. Daarnaast is dinsdag afgesproken dat indien nodig ad hoc bijkomende experts kunnen worden ingeschakeld rond specifieke thema’s, verduidelijkt Dewael.

Europol

Over Bruggeman en Van Daele bestond eensgezindheid over alle fracties heen, benadrukt de commissievoorzitter. 'De voorzitter had een mandaat om op zoek te gaan naar twee nieuwe experts', vertelt de woordvoerder van Dewael. 'Hij heeft input gevraagd van de verschillende fracties en op basis daarvan is er een shorlist opgesteld. De twee nieuwe deskundigen zijn dus de grootste gemene deler die kwam uit de input van de fracties.'

Bruggeman is hoogleraar aan het Benelux Universitair Centrum en een voormalig rijkswachter. Na de terreur van de Bende van Nijvel in de jaren 80 werd hij hoofd van de afdeling Operaties bij de rijkswacht. Hij stond bovendien mee aan de wieg van Europol en is nog steeds voorzitter van de federale politieraad.

Fijnaut als promotor

Van Daele is professor aan het Leuvense Instituut voor Strafrecht en doctoreerde over het strafrechtelijk beleid in België, Nederland en Duitsland. Cyrille Fijnaut was destijds zijn promotor. Zijn onderzoeken spitsen zich onder meer toe op de inlichtingendiensten en de internationale en Europese samenwerking op vlak van justitie en politie. Van Daele was in de jaren 90 al eens expert van de parlementaire onderzoekscommissie naar de georganiseerde criminaliteit.

'Ik zou dit niet doen mocht ik het niet zien zitten', reageert Van Daele. 'Academici hebben ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid, al kan men van experten geen wonderoplossingen verwachten.' Van Daele is de expert wat betreft de juridische kant van de zaak. 'Toen men mij vroeg, heb ik specifiek gevraagd of er ook een expert was die meer afweet van het operationele luik. Dat is Willy Bruggeman geworden, die ik ook persoonlijk ken.'

'Er moet wel een onderscheid gemaakt worden tussen de bijdragen van de experten, en de conclusies en het rapport van de commissie. Wij spreken in eigen naam, we gaan dus niet meeschrijven aan het eindrapport. Dat moet duidelijk zijn voor het publiek.'

Van Daele en Bruggeman zijn specifiek aangetrokken om advies te geven in het luik 'veiligheidsarchitectuur' van de commissie. 'Ik interpreteer dat redelijk ruim. Dat gaat over de politiediensten, het parket en federaal parket, maar ook over internationale samenwerking van inlichtingendiensten. Ik ben daar al twintig jaar mee bezig en de leden van de commissie kennen mijn ideeën waarschijnlijk.'

Hard case

Ook gevoelige kwesties zoals de fusie van de Brusselse politiezones wil de Leuvense professor niet uit de weg gaan. 'Een daad van terreur is een zogenaamde hard case. Het stelt het systeem op de proef en laat dus toe om de kracht van je systeem te beoordelen. Als iets voor verbetering vatbaar is, zullen wij voorstellen doen om dat beter te doen functioneren. Het is altijd aan de politiek om erop in te gaan of niet.'

Willy Bruggeman wilde niet reageren: 'Ik denk dat het beter is om uit de belangstelling te blijven.'

De formele aanstelling van het nieuwe duo volgt nog. 'Dat gaat eigenlijk louter om de ondertekening van een contract', dixit Dewaels woordvoerder.