Quotes: Annemie Turtelboom bleef de Turteltaks altijd verdedigen
Foto: BELGA

Toen de Vlaamse regering in oktober vorig jaar de grootte van de groenestroomheffing vastlegde, werd die taks door de oppositiepartijen meteen de Turteltaks genoemd. Hoewel Turtelboom zelf niet echt opgezet was met die naamgeving, is ze de Turteltaks de voorbije maanden altijd met vuur blijven verdedigen.

Amper twee dagen na de goedkeuring van de Vlaamse energieheffing, verdedigde Turtelboom haar beslissing tijdens een gastcollege aan ingenieursstudenten van de Universiteit Gent.

‘Ik had twee opties. Ofwel niets doen, ofwel het probleem meteen aanpakken, wetende dat de honderd euro van nu door het multiplicatoreffect in 2019 tot 250 zou gestegen zijn. Ook al ben ik voor geen meter verantwoordelijk voor de schuld, toch kan ik mijn kop niet in het zand steken.’

Twee dagen later reageert Turtelboom op haar website op de kritiek van de oppositie.

‘De oppositie wil doen vergeten dat zij de put groef die ik moet vullen. Het vergt meer lef en moed om te kiezen voor de korte pijn, die veel minder zal kosten dan de factuur verder uit te stellen of uit te smeren.’

Turtelboom lijkt op dat moment ook vrede genomen te hebben met de naam Turteltaks, alhoewel ze het zelf wellicht liever over de ‘Freya-factuur’ zou gehad hebben.

‘Ik had al Turtelhuisjes, nadat ik de beslissing nam om gezinnen met kinderen niet meer op te vangen in gesloten centra. Nu krijg ik de Turteltaksvoor de beslissing om de puinhoop van het verleden op te kuisen. Ik zie het als een geuzennaam, zeker als ik daarmee toon dat ik moedige beslissingen durf te nemen.Ik ga hem inzenden voor woord van het jaar, in het concours van Van Dale, al zal ‘sjoemelsoftware’ moeilijk te kloppen zijn. Ik zal volgende definitie meegeven: ‘heffing om gratis-illusie af te betalen.’

Na een woelig debat in het Vlaams Parlement komt Turtelboom in De Ochtend de energieheffing verdedigen.

‘Wij sparen de gezinnen meer dan in het verleden, maar leuk is deze beslissing niet. Ofwel steek je nu je kop in het zand, ofwel steek je je nek uit en neem je beslissingen. Ik heb daarom een heel moeilijke maar noodzakelijke beslissing genomen.’

Op 24 oktober geeft Turtelboom in De Tijd dat ze van het dossier heeft wakker gelegen en herhaalt ze dat ze zelf niet verantwoordelijk is voor de historische schuld.

‘Het is een moeilijk verhaal. Ook al ben ik voor geen meter verantwoordelijk voor die schuld, toch moet je de moed hebben zaken recht te trekken. Heb ik één stem gewonnen door de justitiehervorming in het parlement te laten goedkeuren? Nee, want dat staat te ver van de mensen hun bed. Maar je moet het wel doen. Dit is het dossier waarvan ik het afgelopen jaar het meest heb wakker gelegen. Het had perfect vermeden kunnen worden als de oversubsidiëring op tijd was gestopt.’

Diezelfde dag haalt Turtelboom in een interview met De Morgen uit naar Freya Van den Bossche, die van 2009 tot 2014 Vlaams minister van Energie was.

‘Als Freya haar job had gedaan, dan was dit interview er nooit gekomen. Maar hier zitten we’

‘Zij en haar partij hebben bewust een electorale strategie gevolgd om groene kiezers te plezieren met subsidies. Daar betalen we nu allemaal de rekening voor. Ik heb nooit in mijn carrière een dossier gezien waarbij de schuld zo toewijsbaar is.’

Wanneer begin dit jaar bekend raakt dat ook de kmo’s zwaar getroffen worden door de Turteltaks moet Turtelboom zich opnieuw verdedigen. In Terzake verwijst ze opnieuw naar de oorsprong van het probleem.

‘Ik begrijp dat deze maatregel zeer moeilijk ligt bij de mensen, omdat ze moeten betalen voor de oversubsidiëring en het complete falen van het gratisbeleid van socialistische ministers. Maar wat vooral duidelijk blijkt, is dat als we het samen doen en op een eerlijke manier een billijke verdeling hebben. Ik ga mijn ogen niet sluiten zoals mijn voorganger. Had men ingegrepen in 2009 dan betaalden we vandaag nul euro. Ik schuif onze schulden niet door naar onze kinderen en kleinkinderen en daar ben ik trots.’’

Tegelijkertijd laat de minister verstaan dat ze nog altijd een probleem heeft met de naam Turteltaks.

‘Het is voor een stuk onfair van de oppositie om een dossier zo te personaliseren. Maar ik neem gewoon mijn verantwoordelijkheid. Ik ga de schuldenberg niet verder laten aangroeien.’

In datzelfde programma vertelt Turtelboom, die op dat moment ook binnen haar eigen partij onder vuur ligt, dat ze zich nog altijd gesteund voelt.

Als je ziet dat iedereen die ‘on the record’ spreekt keiharde steun uitspreekt, en ik vooral nadien met gewone leden heel veel selfies heb moeten nemen (op de nieuwjaarsreceptie van Open Vld), dan voel ik me heel sterk gesteund.

Twee dagen later herhaalt Turtelboom in het Vlaams Parlement opnieuw dat ze de rekening niet wil doorschuiven naar de volgende generaties.

‘De schuldenberg is ontstaan door gratisbeleid en oversubsidiëring. Maar de miljardenput is er nu, en ofwel schuiven we die door naar onze kinderen en kleinkinderen, ofwel nemen we onze verantwoordelijkheid. En dat heb ik gedaan. Ja, de bedrijven betalen ook mee, maar er is een eerlijke verdeling tussen gezinnen en bedrijven: elk 50 procent.’

Op 20 februari omschrijft Turtelboom het dossier rond de Vlaamse energieheffing als een zweer die al jaren aan het etteren was.

‘Vriend en vijand zijn het erover eens dat dit dossier moest worden aangepakt. Het was een zweer die al jaren aan het etteren was. Was ze zes jaar geleden verzorgd, dan had dat zo’n 8 euro per gezin gekost in plaats van 100 euro nu.’

En opnieuw laat Turtelboom vallen dat ze haar hoofd niet in het zand wilde steken.

‘Ja, de liberale minister in mij had de ogen kunnen sluiten en het probleem doorschuiven naar de opvolger. Dan zouden mijn en uw kinderen een veelvoud van die 100 euro moeten betalen. Er is nog nooit een probleem verdwenen door het te negeren. Vandaag is er een schuldenput van 9,2 miljard euro. Moet ik doen alsof die niet bestaat? Sommige politici zeggen: ‘Ik weet wat er moet gebeuren, maar dan word ik niet herkozen.’ Zo wil ik niet aan politiek doen.’

Vorige week reageerde Turtelboom nog fors op de kritiek van Vlaams parlementslid Rob Beenders (SP.A) dat de Turteltaks niet evenredig wordt gedragen door gezinnen en bedrijven.

‘De berekeningen van SP.A zijn compleet van de pot gerukt. Zijn uitgangspunten zijn verkeerd, zijn berekeningen zijn verkeerd, zijn conclusies zijn verkeerd. Beweren dat de energieheffing nutteloos is, getuigt bovendien van een totaal gebrek aan verantwoordelijkheidszin. Blijkbaar deelt Rob Beenders de gebruikelijke socialistische gedachte dat een schuldenberg, resultaat van het non-beleid van zijn eigen partij, vanzelf terug verdwijnt.’

Het laatste media-optreden van Turtelboom als minister dateert van afgelopen weekend. In een interview met De Zondag stelt Turtelboom onder meer dat ze unfair werd behandeld.

Ik ben niet fair behandeld. Iedereen wist dat de oversubsidiëring voor een gigantische schuldenberg zorgde. Wat kon ik doen? Om de hete brij heen lopen? Ik heb nooit op die manier aan politiek gedaan. Lef hebben is voor mij cruciaal in de politiek. Je moet lef hebben om iets aan te pakken. Anders ga je best kaarten.’

Opnieuw herhaalde Turtelboom dat haar beslissing enkel een gevolg is van fouten uit het verleden

‘Ik fouten gemaakt? Ik heb fouten opgelost.’

Afsluiten deed de minister met de melding dat ze de kritiek bijzonder goed kon relativeren

‘Ik heb een tweeling verloren na 24 weken zwangerschap. Dat doet je relativeren. Als je thuiskomt, en je ziet je kinderen, dan denk je niet aan die kritiek’