Wat maakt het Brusselse politieschandaal anders dan het Antwerpse?
Een maand geleden kwam aan het licht dat enkele Antwerpse agenten systematisch sans-papiers zouden hebben afgeperst. Foto: BELGA

Twee Brusselse agenten zijn zondag aangehouden omdat ze buitenlandse chauffeurs zouden hebben beroofd. De zaak vertoont veel overeenkomsten met de Antwerpse affaire waarbij de bende van Mega Toby en Sproetje systematisch mensen zonder papieren zou hebben afgeperst. Machtsmisbruik is de rode draad in beide dossiers. En opnieuw gaat het om erg jonge agenten.

Na Antwerpen heeft ook Brussel zijn politieschandaal. Twee agenten uit het korps Brussel-Hoofdstad zijn zondag aangehouden omdat ze buitenlandse chauffeurs zouden hebben beroofd. De zaak vertoont heel wat gelijkenissen met een schandaal in Antwerpen dat vorige maand aan het licht kwam. De bende van Mega Toby en Sproetje zou er systematisch illegalen hebben afgeperst.

Gelijkenissen

Machtsmisbruik is de rode draad in beide dossiers. Zowel in Antwerpen als in Brussel zouden de feiten gepleegd zijn tijdens de diensturen en in uniform. In beide gevallen gingen de verdachte agenten er blijkbaar van uit dat de slachtoffers toch geen klacht zouden durven indienen.

De betrokken inspecteurs worden ervan verdacht hun monopolie van geweld te hebben misbruikt en daardoor is het wezen van de politiefunctie geraakt. Dat is ook de reden dat korpschef Guido Van Wymeersch de feiten gisteren scherp veroordeelde. Ook in Antwerpen spraken burgemeester en korpschef vrijwel meteen over zeer ernstige feiten. Bart De Wever (N-VA) sprak toen van ‘een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het politiekorps.’

De verdachten die zondag werden aangehouden zijn twee inspecteurs van de Brusselse interventiedienst. In Antwerpen is er vandaag sprake van een vijftal verdachten. Ook de bendeleden van Mega Toby en Sproetje zijn interventie-inspecteurs. Voor hun dienst worden ze gebrieft en ook tijdens hun dienst staan ze onder het bevel van een teamleider die toezicht moet houden waar zijn mensen mee bezig zijn.

Vermoedelijk speelde in beide dossiers groepsdruk een grote rol. In beide dossiers is er sprake van een leidersfiguur (of leidersfiguren) en meeloper(s) die werden beïnvloed.

Zowel in Brussel als Antwerpen gaat het om vrij jonge inspecteurs. De twee aangehouden agenten uit Brussel-Hoofdstad zijn 24 en 26 jaar. In Antwerpen worden op dit moment een zestal agenten geviseerd, zeker drie ervan zijn twintigers. Eén man is iets ouder.

Verschillen

Volgens het parket Halle Vilvoorde zouden de twee Brusselaars hun eerste feit hebben gepleegd in december. Toen reden ze in uniform en met de combi naar de Brusselse ring om er onder het mom van een controle een Poolse wagen te doorzoeken. Ze zouden de inzittenden daarbij hebben bestolen. Tien dagen later gebeurde hetzelfde bij een Roemeense wagen. De slachtoffers dienden klacht in en na wat speurwerk werd het duo zondag ontmaskerd.

Verder onderzoek zal uitmaken wat de draagwijdte is van het Brusselse schandaal. Er is sprake van een tiental slachtoffers, maar dat kon het parket niet bevestigen. Het lijkt erop dat de bende van Mega Toby en Sproetje Antwerpe Noord veel langer kon terroriseren. Vorige zomer startte het onderzoek naar het Antwerpse politieschandaal, maar volgens sommige bronnen was de afpersing al langer dan een jaar aan de gang.

Voorlopig is er in het Brusselse dossier geen sprake van slagen en verwondingen. De Antwerpse agenten zouden dan weer wel losse handjes hebben gehad. Het Antwerpse parket voert een onderzoek naar afpersing in bende, diefstallen met geweld en slagen met werkonbekwaamheid. De bende van Mega Toby en Sproetje zouden hun slachtoffers vaak hebben meegenomen naar een afgelegen plaats, om daar hun geld en drugs af te pakken.

Verder onderzoek zal moeten uitwijzen wat de opbrengst van de Antwerpse roversbende was. Volgens sommige slachtoffers werden hen soms heel kleine bedragen afgenomen. Een dakloze man getuigde aan De Standaard dat de agenten op een avond zijn laatste 2 euro afnamen. Omdat de bende vermoedelijk systematisch te werk ging, kan de rooftocht vele duizenden euro’s hebben opgebracht. In Brussel is er sprake van 5.300 euro die de agenten buit maakten.