Jaarverslag Ombudsman legt pijnpunten in fiscaliteit en gevangeniswezen bloot
In 2015 konden ‘de meest elementaire behoeften en rechten van gevangenen niet langer verzekerd’ worden tijdens stakingen. Foto: belga

In vergelijking met een jaar eerder, ging de Belg in 2015 iets minder klagen over dienstverlening door de overheid. Dat blijkt uit het recentste jaarverslag van de federale Ombudsman. Daarin wordt onder meer opgeroepen voor een betere behandeling van gedetineerden en het beter afstemmen van fiscaliteit op nieuwe samenlevingsvormen.

De federale Ombudsman onderzoekt klachten over de werking en het optreden van federale administratieve overheden . Hij zoekt een oplossing voor je probleem en kijkt na of de overheid behoorlijk handelde. Is je klacht gegrond, dan tracht hij de administratie ervan te overtuigen om er een mouw te passen en een herhaling ervan te voorkomen.

In 2015 ontving de federale Ombudsman 4.747 nieuwe klachten en 2.145 informatievragen, samen 6.892 dossiers. Ten opzichte van 2014 daalde het aantal klachten (-270) licht, maar steeg het aantal informatievragen (+144). Dat blijkt uit het meest recente jaarverslag , dat maandag werd voorgesteld.

Jaarverslag Ombudsman legt pijnpunten in fiscaliteit en gevangeniswezen bloot
Foto: obmudsman.be

De meerderheid van de mensen bereikt de Ombudsdsman elektronisch. Zo komt 62 procent van de vragen en klachten binnen via e-mail. Daarnaast gebeurt dat ook nog eens in 29 procent van de gevallen per brief, en in 9 procent van de gevallen komt iemand persoonlijk bij de Ombudsman over de vloer. Bovendien beantwoordde de federale Ombudsman meer dan 8.700 telefonische oproepen, waarbij het wel om meer gaat dan informatievragen of klachten.

De Ombudsman behandelt uiteraard niet alle klachten die hij ontvangt. Hij doet eerst een onderzoek of de klacht al dan niet ontvankelijk is. In 2015 bleek dat voor 63 procent van de klachten het geval te zijn. In de andere gevallen was de Ombudsman bijvoorbeeld niet bevoegd voor de materie van de klacht, of had de burger de klachtendienst van de betrokken overheidsdienst nog niet gecontacteerd.

Waarover wordt er geklaagd?

  1. Asiel en migratie (visum, gezinshereniging...)
  2. Fiscaliteit (personenbelasting, kadastraal inkomen, btw...)
  3. Sociale zekerheid (werkloosheid, uitkeringen, vakantiegeld...)
  4. Paspoorten, elektronische identiteitskaarten, kids-ID’s...
  5. Inschrijvingen van voertuigen
  6. Klachten van gedetineerden

Vooral wat fiscaliteit, regularisatie en gedetineerden betreft, wijst de Ombudsman op enkele gevoeligheden. Zo klinkt het dat ‘de bestaande fiscale regelgeving [...] niet langer aangepast [is] aan de nieuwe samenlevingsvormen, waardoor het inschatten van de fiscale gevolgen van de kinderlast na het einde van een relatie een hachelijke oefening wordt’.

Daarnaast heeft de Ombudsman ook heel wat jaarlijks terugkerende klachten over de procedure van verblijfsaanvragen op basis van medische regularisatie laten onderzoeken. Laten de maatregelen en procedures van de Dienst Vreemdelingenzaken een correcte behandeling van de dossiers toe binnen een redelijke termijn? De resultaten van dat onderzoek worden binnenkort voorgesteld.

Gedetineerden

Begin 2017 worden ten derde ook de resultaten gerapporteerd van een gevangenisenquête naar de houding van penitentiaire beambten ten opzichte van gedetineerden. ‘Tijdens de veiligheidsmaatregelen, zoals het fouilleren, zouden de zorgwekkende feiten zich het meest voordoen’, klinkt het. Nog over gevangenissen wordt gezegd dat in 2015 ‘de meest elementaire behoeften en rechten van gevangenen niet langer verzekerd zijn’ tijdens stakingen.

Jaarverslag Ombudsman legt pijnpunten in fiscaliteit en gevangeniswezen bloot
Foto: ombudsman.be

Terug uitgezoomd, vat het jaarverslag ook nog de top drie samen van ombudsnormen die het meest geschonden worden. Het blijkt vooral om de ‘redelijke termijn’ te gaan, wat wil zeggen dat een overheidsdienst een vraag van een burger niét binnen een redelijke termijn behandt. Op plaats twee en drie volgen respectievelijk ‘zorgvuldigheid’ en ‘overeenstemming met de rechtsregels’. Het klinkt dat ‘iedere overheidsdienst moet beschikken over alle juridische en feitelijke gegevens die voor de beslissing nodig zijn’ en ‘de wettelijke normen en voorschriften [moet] naleven, met respect voor de fundamentele mensenrechten’.

De Ombudsman klopt zichzelf op de borst dat het 1 op de 2 klachten binnen de drie maanden oplost. Daarnaast wordt in 86 procent van de gegronde klachten, het probleem rechtgezet.