Leterme slachtoffer van voortvarende Cassatievoorzitter
Foto: blg

Yves Leterme heeft in december 2008 ‘absoluut onterecht’ ontslag moeten nemen tijdens de Fortiscrisis. Ghislain Londers, het toenmalige hoofd van Cassatie die de val van Leterme veroorzaakte, geeft in het boek ‘Fortisgate’ toe dat hij te voortvarend is geweest.

Bijna acht jaar na de start van de financiële crisis is er een nieuw boek over de val van Fortis op de markt, Fortisgate, van de hand van Panorama-journalist Wim Van den Eynde. Het boek (432 pagina’s) focust op het Fortisarrest en de gevolgen ervan. Het Fortisarrest bevroor niet alleen (tijdelijk) de verkoop/ontmanteling van Fortis, maar leidde ook in december 2008 tot de val van de regering.

Een val die er kwam nadat de hoogste man van Cassatie, voorzitter Ghislain Londers, in een brief aan kamervoorzitter Herman Van Rompuy had aangegeven dat er pogingen waren geweest van de politiek om te verhinderen dat het Fortisarrest zou worden geveld zoals door het hof beslist.

Op 5 oktober 2008 beslist de regering-Leterme om Fortis Bank te verkopen aan BNP Paribas Fortis nadat het eerste reddingsplan mislukt is. Woedende aandeelhouders zien hun 'goede-huisvader-belegging' vernietigd worden en ze trekken in kort geding naar de rechtbank. De regering haalt eerst haar slag thuis, maar in beroep ziet het er slecht uit. De politiek krijgt er lucht van dat er een negatief advies op komst is. Cassatie laakt de politieke inmenging.

Van Rompuy maakt de hoogst uitzonderlijke interventie van de voorzitter van Cassatie meteen bekend in het parlement waarop een gigantische rel ontstaat. Een dag later valt de regering-Leterme. Leterme krijgt er hard van langs. Zijn kabinet zou een hoofdrol hebben gespeeld in de politieke inmenging. Eén van de Fortisrechters (Christine Schurmans) zou via haar echtgenoot (Jan De Groof) Letermes kabinetchef Hans D’Hondt hebben verwittigd dat er een negatief arrest op til was, waarop de politiek zou hebben geprobeerd te beletten dat het arrest kon worden uitgesproken.

Onderzoek

Er komt een parlementaire onderzoekscommissie én een onderzoek van het Gentse hof van beroep naar mogelijke schending van het beroepsgeheim. Wat volgt, is een ‘zachte landing’. Van alle rechtelijke kopstukken die zich moesten verantwoorden, werd enkel Christine Schurmans schuldig bevonden. Ze krijgt een symbolische straf. Anderen ontspringen de dans. Schurmans blijft verbitterd achter.

Achter de zachte landing zit een onaangename waarheid, zo blijkt uit het boek van Van den Eynde. Waar de hoogste man van Cassatie, Ghislain Londers, de regering beschuldigde van ongeoorloofde inmenging, blijkt dat een groot deel van het probleem bij Cassatie zelf zit. Londers heeft een beetje met spek geschoten. Het is zijn rechterhand, Ivan Verougstraete, die na een alarmkreet van Schurmans helpt om het Fortisarrest te pogen te saboteren.

Erin geluisd

Londers geeft in het boek toe dat hij zich vergaloppeerd heeft. ‘Mocht Ivan Veroug­straete hebben gezegd wat hij had gedaan, dan zou ik nooit aan die persconferentie hebben deelgenomen. Mocht ik eerder de verklaringen van Christine Schurmans in het tuchtonderzoek hebben gekend, had ik mijn verklarende nota (die de regering deed vallen, nvdr) niet hebben geschreven. Daaruit bleek dat Verougstraete wel degelijk betrokken was. Ik zou de zaak gestopt hebben en aan kamervoorzitter Van Rompuy laten weten dat ik eerst intern nog een en ander moest uitzoeken.’ Londers is erg bitter over de toenmalige nummer twee van Cassatie. ‘Verougstraete heeft me er gewoon in geluisd.’

Volgens journalist Wim Van den Eynde is Leterme onterecht gevallen. Londers blijft er wel van overtuigd dat er sprake is van ontoelaatbare inmenging of minstens poging tot inmenging van de uitvoerende macht.