Jihadist radicaliseert al in 30 dagen
Foto: Photo News
Jihadisten vandaag zijn jonger dan ooit, radicaliseren in sneltempo en laten zich minder leiden door religie. Dat is de conclusie van een studie naar Syriëstrijders.

Een jaar voor Brahim en Salah Abdeslam mee de aanslagen in Parijs pleegden, verhandelden ze nog drugs en pleegden ze diefstallen. Tot ze plots begonnen te bidden, stopten met roken en veel sportten.

De broers Abdeslam zijn exemplarisch voor hoe radicalisering vandaag razendsnel gebeurt. Maar het kan nog sneller, blijkt uit een rapport van het Internationaal Centrum voor Contraterrorisme (ICCT) in Den Haag.

Sociaal geïsolereerd

Het gezaghebbende instituut bracht het fenomeen van Europese jihadstrijders in Syrië en Irak in kaart, en verzamelde daarvoor data uit 23 lidstaten van de Europese Unie. ‘Er zijn gevallen gerapporteerd van jongeren die in amper dertig dagen radicaliseren’, zegt onderzoekster Bibi Van Ginkel. ‘Maar zelfs als het in een jaar tijd gebeurt, is dat bijzonder snel. Sommige van die jongeren functioneren normaal binnen de maatschappij en beslissen twaalf maanden later om zichzelf op te blazen.’

Dat heeft volgens Van Ginkel te maken met een gevoel van ­vervreemding, waar ronselaars op inspelen. ‘Het gaat om jongeren die eerder in aanraking zijn gekomen met de politie, sociaal geïsoleerd zijn en zich gemarginaliseerd voelen. Dat is een broedplaats voor hopeloosheid. Ronselaars vergroten die grieven uit en zeggen dat ze ertegen kunnen strijden.’

Drie generaties

In tegenstelling tot de eerste drie golven van jihadstrijders, die ­onder meer in de jaren tachtig meevochten tegen de Sovjets met Osama bin Laden in Afghanistan, laten de jihadi’s van vandaag zich veel minder leiden door religie. ‘De islam is meestal niet het ­vertrekpunt, maar een sausje dat er achteraf wordt overgegoten om hun acties te legitimeren’, zegt Van Ginkel.

Het ICCT schat dat er tot 4.294 Europeanen vertrokken om in Syrië en Irak te strijden. Dat zullen er intussen meer zijn, want de telling eindigde in oktober 2015.

Puberende jeugd

Die strijders zijn bijzonder jong, meestal tussen de 18 en 25 jaar. Voor België is 5 procent minder­jarig. ‘Het is bijna mode onder de puberende jeugd in sommige ­gemeenschappen om te radicaliseren en zich aan te sluiten bij IS’, zegt jihadexpert Pieter Van ­Ostaeyen. ‘Ze willen rebelleren en het gevoel hebben ergens bij te ­horen.’

Ondanks de ambitieuze poging van het ICCT om een profiel op te stellen van de gemiddelde jihadi is er volgens Van Ginkel moeilijk één lijn in te trekken.  ‘Bovendien verandert dat profiel constant. Net als je denkt dat je het begrijpt, zie je nieuwe fenomenen opduiken. Daarom is het cruciaal om het voortdurend te monitoren.’