Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en minister van Justitie Koen Geens (CD&V) hebben vannacht hun ontslag aangeboden, maar premier Charles Michel (MR) heeft dat geweigerd. Al in 2015 waarschuwden de Turken ons land voor de ‘jihadi’ Ibrahim El Bakraoui, die op een vliegtuig naar Nederland werd gezet. Niemand volgde daarna zijn doen en laten. Hij blies zichzelf op in de luchthaven van Zaventem.

De slachtoffers

zeker 32 doden - zeker 270 gewonden

De daders

  • Ibrahim El Bakroui (29)
    • - Blies zich op in de luchthaven
    • - In 2010 veroordeeld tot 10 jaar cel na gewapende overval
    • - Voorwaardelijk vrij sinds 2014
    • - Werd in 2015 gedeporteerd uit Turkije
  • Najim Lachraaoui (24)
    • - Blies zich op in de luchthaven
    • - Verdacht van betrokkenheid bij aanslagen Parijs
    • - Was voortvluchtig sinds aanslagen Parijs
  • Khalid El Bakraoui (27)
    • - Blies zich op in de metro
    • - Broer van Ibrahim
    • - Zou ook betrokken zijn bij aanslagen Parijs
  • Onbekend
    • - Is te zien op beelden beveiligingscamera Zaventem, samen met Ibrahim El Bakraoui en Najim Lachraaoui
    • - Had een koffer met explosieven bij, maar die ontplofte niet
    • - Voortvluchtig

 

Zowel Jambon als Geens was bereid om ontslag te nemen nadat bekend was geraakt dat Turkije terrorist Ibrahim El Bakraoui vorig jaar in juni had uitgewezen en ons land had gewaarschuwd. De premier heeft hun ontslag geweigerd en het kernkabinet heeft die beslissing bevestigd.

Koen Geens heeft naar eigen zeggen vannacht lange gesprekken gevoerd met premier Michel over de verklaringen van de Turkse president Erdogen. Hij geeft in Villa Politica toe dat de diensten vermoedelijk niet foutloos hebben gehandeld. 'Wellicht was er geen tijdige doorstroming van informatie vanuit Turkije en binnen België zelf.' Volgens hem zijn er in eerste instantie fouten bij de gerechtelijke politie gebeurd. Morgen geeft hij over de gemaakte fouten in de Kamercommissie Justitie meer duidelijkheid. 

De minister vond de vermoedelijke fouten bij 'de diensten' zwaar genoeg om zijn ontslag aan te bieden als dat 'nodig was voor de stabiliteit voor het land'. Maar de premier vond dat hij en Jambon beter hun verantwoordelijkheid namen door in de regering te blijven, aldus Geens, die erop wijst dat Jambon en hijzelf niets van de feiten konden weten. 'We hebben de premier de keuze gelaten', zegt Geens.

'Er zijn vragen te stellen bij de afwikkeling bij justitie en de politie', zei ook Jambon in een eerste reactie aan het VTM Nieuws. 'Ik begrijp dat er vragen gesteld worden en ik vond het raadzaam om mijn politieke verantwoordelijkheid te nemen. De premier en de kern hebben mij uitdrukkelijk gevraagd om aan te blijven. In een oorlogssituatie kun je het terrein beter niet verlaten.'

CD&V-vicepremier Kris Peeters zei voor de start van het kernkabinet dat ministers Koen Geens en Jan Jambon goed werk leveren. ‘Een ontslag is niet aan de orde’.

Parlementaire onderzoekscommissie

De terrorist Ibrahim El Bakraoui die zichzelf opblies in Brussels Airport keerde vorige zomer terug naar ons land vanuit een Turks-Syrische grensstad. De Turkse autoriteiten pakten hem op en wezen hem naar Nederland uit. Dat zou zelfs twee keer gebeurd zijn. Een keer in juli en een keer in augustus, zo zegt een Turkse overheidsfunctionaris.

Er bestaat nog veel onduidelijkheid over de uitwijzing en wat de Belgische autoriteiten precies deden met die informatie. Een parlementaire onderzoekscommissie zal de zaak onderzoeken, zo bevestigen de fractieleiders van de meerderheid. Een onderzoekscommissie heeft verregaande bevoegdheden en kan mensen bijvoorbeeld onder ede horen. 

'De rol van parlement is naast wetgevend ook controlerend. Die rol moeten we voluit spelen in terreurdossier, met onderzoekscommissie', zo tweette Open VLD-fractieleider Patrick Dewael donderdagmiddag. Volgens zijn woordvoerder zal de onderzoekscommissie breder gaan dan enkel de zaak-El Bakraoui. De Kamer moet uitmaken welke kwesties op tafel zullen komen.

Oppositiepartij SP.A is niet tegen de oprichting van een onderzoekscommissie. Kamerlid Johan Vande Lanotte vreest echter dat de meerderheid 'schijnmanoeuvres' uitvoert. Ook Groen waarschuwt dat niet alles op de lange baan mag komen.

Een onderzoekscommissie sluit Kris Peeters niet uit. 'We hebben geen enkel probleem om volledige transparantie te geven', aldus Peeters. 

Kritiek

Geens bevestigde gisteren dat zowel de verbindingsofficier van de federale politie als diens Nederlandse collega op de hoogte werden gebracht van het feit dat Ibrahim El Bakraoui in de zomer van 2015 op een vliegtuig naar Schiphol werd gezet. Maar waarom sindsdien niemand zijn doen en laten volgde, blijft onduidelijk.

De kritiek over de zaak neemt intussen toe. Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) zei voor het overleg dat hij niet op de hoogte was van de communicatie uit Turkije. 'Het is toch normaal dat een minister van Justitie of een minister van Binnenlandse Zaken niet weet wat er op ambassades en bij verbindingsofficieren toekomt. Wij konden dit niet weten', verklaaart hij aan de VRT. Hij vindt niet dat Justitie iets te verwijten valt.