Heeft koning Filip de grondwet naast zich neergelegd?
Foto: Photo News

Koning Filip is buiten de grondwet getreden met zijn instemming van het huwelijk van prins Amedeo, zestien maanden na de bruiloft. Dat schrijven N-VA-parlementsleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters. ‘Een banaliteit’, reageert de premier.

‘Dat niemand wakker ligt van het ongrondwettelijk besluit, is veelzeggend’, schrijven N-VA-kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters in een opiniestuk op Knack.be. De twee refereren aan het dossier rond de goedkeuring van het huwelijk van prins Amedeo, de oudste zoon van prinses Astrid en prins Lorenz.

Wat is er aan de hand?

Volgens artikel 85, lid 2 van de grondwet verliest een prins die huwt zonder toestemming van de koning zijn recht op de troon.

Prins Amedeo, de oudste zoon van prinses Astrid en prins Lorenz, huwde op 5 juli 2014 met Elisabetta Rosboch von Wolkenstein. Dat was tijdens de politieke periode van lopende zaken onder ontslagnemend premier Elio Di Rupo (PS).

Een jaar later brengt het weekblad Story naar buiten dat Amedeo geen toestemming heeft gevraagd aan koning Filip en daardoor zijn recht op de troon verliest. ‘Hij wil een onafhankelijk leven leiden, los van elke officiële rol.’ Of het al dan niet bewust was, wordt nergens bevestigd.

Blijkt echter dat Amedeo in september 2015, dus meer dan een jaar na zijn huwelijk, toch toestemming vraagt. Bij Koninklijk Besluit (KB) van 12 november 2015 wordt zijn verzoek ingewilligd. De goedkeuring is getekend door koning Filip, premier Michel en minister van Justitie Koen Geens (CD&V).

‘Hier knelt het schoentje’

‘Hier knelt het schoentje’, stellen Vuye en Wouters. Dat kan namelijk niet zomaar. Ze wijzen naar de laatste zin van artikel 85: ‘Hij kan echter in zijn recht hersteld worden door de Koning (...), doch alleen met instemming van beide Kamers.’

‘Kamer en Senaat hebben geen toestemming gegeven. Het KB van 12 november is dan ook flagrant in strijd met de grondwet.’

Wouters stelde een parlementaire vraag aan premier Michel, maar die reageerde ‘bijzonder kort en naast de kwestie’. De premier antwoordde namelijk: ‘Bij Koninklijk Besluit van 12 november 2015 heeft de Koning zijn instemming betuigd met het huwelijk van Prins Amedeo. Deze instemming heeft uitwerking met ingang van 4 juli 2014.’

‘Het korte antwoord over de monarchie is geen unicum. Het gebeurt wel meer dat ministers bijzonder kort van stof zijn wanneer het gaat over het koningshuis. Dat niemand wakker ligt van het ongrondwettelijk besluit is veelzeggend’, besluiten Vuye en Wouters.

‘Banale situatie’

Het kabinet van premier Charles Michel spreekt, in een reactie aan De Morgen, over een ‘banale’ situatie. Het huwelijk vond namelijk plaats in lopende zaken onder ontslagnemend premier Di Rupo. Premier Michel, die wel de volheid van bevoegdheid heeft, heeft dus niets anders gedaan dan een situatie geregulariseerd ‘die altijd al de toestemming had van de koning’.

De instemming van het huwelijk is - volgens het KB - immers geldig vanaf 4 juli 2014 (een dag voor het huwelijk van Amedeo). De koning heeft dus ‘op tijd’ zijn toestemmig gegeven. Daardoor is Amedeo nooit ‘in zijn recht hersteld’ en moeten de Kamer en de Senaat dus helemaal hun toestemming niet geven.