Massale kankerscreenings redden geen levens
archiefbeeld. Foto: REUTERS

Nieuw Amerikaans onderzoek leert dat massaal screenen op kanker geen extra levens redt. In sommige gevallen steeg het aantal doden zelfs door de effecten van de onderzoeken.

Hele bevolkingsgroepen systematisch screenen op allerlei soorten kanker, helpt dat het aantal doden en zieken terugdringen? Valt dat te merken aan de totale sterfte? Spontaan en intuïtief denkt iedereen van wel. Maar wetenschappers beantwoorden die vraag negatief, zo blijkt.

Een nieuwe Amerikaanse studie, gepubliceerd in The British Medical Journal, vergeleek op grote schaal de resultaten van verschillende soorten screenings en keek daarbij specifiek naar de sterftegevallen. Verschilde dat aantal grondig en significant met groepen die niet onderzocht werden? Niet bepaald, aldus de auteur-artsen.

Meer nog: in het geval van screening van darmkanker stéég het aantal doden zelfs lichtjes. Niet zozeer door de aandoening zelf of door het te laat ontdekken van de tumor, maar door de kwalijke effecten van een bestraling en chemo bij vroeg opgespoorde ziektekiemen. Of omdat mensen tijdens de therapie simpelweg sterven door een andere oorzaak dan kanker.

Hetzelfde verhaal bij onderzoek naar prostaatkanker. Dat komt vaak in een onschuldige vorm voor, maar de behandeling ervan blijkt uiterst pijnlijk (met een naald wordt in het opgezwollen sponsweefsel geprikt) en kan leiden tot impotentie en incontinentie, psychologische stress, suïcidale gedachten en een grotere kans op hartaanvallen, wat de sterftecijfers dus onrechtstreeks weer de hoogte injaagt.