Griekse tranen
Foto: reuters

Ruud Goossens trok in januari naar Griekenland, aan de vooravond van de glansrijke verkiezingsoverwinning voor Syriza, en sprak er met aanstekelijk enthousiaste Syriza-campaigners. Toen hij echter zeven maanden terugkeerde was dat enthousiasme veranderd in ontgoocheling.

Van 15 tot en met 31 december blikken de redacteurs van De Standaard terug op hun nieuwsmoment van 2015 in dS Avond. Deze geven we u als kerstcadeau, de andere kunt u allemaal hier (her)lezen.

Het was dinsdag 13 januari. De toestand in Griekenland oogde dramatisch. Veel daklozen in Athene. Lege winkels ook. Ik had op een pleintje in het centrum van de stad net gezien hoe een vrouw het brood weggriste dat een andere vrouw er voor de vogels had achtergelaten. De lucht rook er naar verbrand hout, want voor centrale verwarming hadden de Atheners al lang geen geld meer. Ze gingen hun brandstof kappen in de heuvels rond de stad. Daar waren de boswachters, na vijf jaar van besparingen, ondertussen ontslagen.

Maar in het gammele hoofdkwartier van Syriza, de partij van Alexis Tsipras, was er weinig plaats voor defaitisme. Ik sprak er, een dag of tien voor de verkiezingen, met Elias Panteleakos en met Alexandros Zachiotis, twee jonge krachten van de partij. Ze waren aanstekelijk in al hun jeugdig enthousiasme. Ze zeiden, tussen twee sigaretten door, dat politiek voor hen ook een persoonlijke zaak was geworden. Hun families moesten overleven op een budget van 13.000 euro per jaar. Een job zat er voor hen, nochtans universitair geschoold, niet in.

Ze waren er echter rotsvast van overtuigd dat ze het besparingsbeleid van Europa een halt zouden toeroepen. En op 25 januari won hun partij ook glansrijk de Griekse verkiezingen.

Maar toen ik zeven maanden later opnieuw in Athene stond, kon ik Panteleakos en Zachiotis niet meer bereiken. De twee trekkers van de jongerencampagne in januari wilden niet meer spreken namens Syriza. Ze waren diep ontgoocheld door de deal die Tsipras in de nacht van 12 op 13 juli met Europa had afgesloten. Extra pijnlijk was dat die capitulatie er precies één week na het referendum in Griekenland kwam. Daarbij had een grote meerderheid van de bevolking ‘oxi’ – neen – gestemd tegen nieuwe besparingen.

De Syriza-campaigners die nog wel wilden spreken in september, waren diep vertwijfeld. Ze wilden Alexis Tsipras niet in de steek laten, maar ze beseften maar al te goed dat de ommekeer, als die er ooit nog komt in Griekenland en Europa, een werk van veel langere adem zal zijn.

Ze waren heel wat illusies kwijtgespeeld tussen januari en september. Ze hoopten nu alleen nog om de waakvlam van het verzet brandende te kunnen houden, tot er steun kwam vanuit de rest van Europa. Maar het was confronterend om te zien hoe snel de sfeer in het land was veranderd. Ik zag veel Griekse tranen tijdens die tweede reportage.

Op 20 september won Syriza desondanks opnieuw overtuigend de Griekse verkiezingen. Maar Tsipras ging niet voor een groot gevecht met de Europese powers that be. Zijn koers wordt nu, net zoals die van zijn voorgangers, gedicteerd in Brussel. De economie wordt er voorlopig nog niet echt beter van. En de Griekse democratie, die ligt na dit bittere 2015, aan een baxter op de afdeling intensieve zorg.