Deeleconomie in het vizier

Fiscus valt binnen bij hobbykoks

De fiscus heeft zijn pijlen gericht op het groeiend aantal hobbykoks dat via het internet maaltijden verkoopt. Op verschillende locaties vielen inspecteurs binnen, samen met de voedingsinspectie. Internetplatform AirDnD denkt er al aan om zich uit België terug te trekken.

Begin deze week vielen controleurs van de belastinginspectie én de voedingsinspectie binnen bij verschillende hobbykoks die maaltijden via het internet verkopen. ‘Met vier stonden ze hier voor de deur,’ zegt Toni Deurinck, beter bekend van ‘Omi’s keuken’. Onder die naam biedt zij op het deelplatform Thuisafgehaald.be maaltijden aan die ze zelf bereidt. ‘Ik was er net niet, mijn dochter deed open. Ze drongen hier bijna binnen en wilden werkelijk tot in de keuken komen. Ze hebben ook foto’s gemaakt en vertelden dat ik btw-plichtig ben. Maar ik creëer helemaal geen toegevoegde waarde! Ik verkoop tegen kostprijs. Ik doe dit niet om geld te verdienen, maar voor het sociaal contact, en om mensen te helpen.’ De inval verliep ‘in een vervelende sfeer’, zegt ze. ‘Ze deden alsof in dit huis allerlei louche dingen gebeuren.’

‘Ze wilden weten hoeveel maaltijden mijn moeder verkoopt en hoeveel ze ermee verdient’, zegt dochter Kathleen, die de inspecteurs binnenliet. ‘Ze lieten zich ook nogal denigrerend over mijn moeder uit. Dat ik haar wel zou helpen met de papieren? Alsof ze haar eigen boontjes niet zou kunnen doppen.’ Toni heeft haar Omi’s Keuken intussen al offline gehaald.

Deeleconomie

‘We zijn daar recent mee begonnen’, bevestigt Francis Adyns van de FOD Financiën. ‘We willen nagaan of er hier geen inkomsten worden vergaard die aangegeven moeten worden.’

Het onderzoek past in de toenemende aandacht van de fiscus voor de ‘deeleconomie’. Daarbij bieden particulieren via internetplatformen diensten tegen betaling aan. Onderzoeken naar Uber en AirBnB lopen al langer. Dat nu ook de thuiskoks in het vizier komen, is nieuw.

Als uit het onderzoek blijkt dat de hobbykoks werkelijk tegen kostprijs verkopen en dus geen winst maken, is er volgens Adyns voor hen geen probleem. Althans niet met de fiscus, maar misschien wel met de voedingsinspectie, die óók op de deur klopte. ‘Ze moeten voldoen aan alle regels die voor andere operatoren in de voedselketen gelden, zoals restaurants en traiteurs’, zegt Philippe Houdart van de voedingsinspectie. ‘Die regels bestaan om een reden: ze garanderen dat maaltijden zorgvuldig worden bereid en bewaard, en sluiten risico’s uit.’

Semiprofessioneel

Volgens Heidi de Bruyne, een andere hobbykok waar de inspecteurs een pv opstelden, zijn die regels veel te streng. ‘Daar kan je met je keuken thuis onmogelijk aan voldoen’, zegt ze. ‘Als dat moet, stopt het voor mij.’

Houdart begrijpt die reflex. ‘Ik kan me dat best inbeelden’, zegt hij. ‘En we willen hier geen heksenjacht ontketenen. Maar we merkten de laatste tijd op dat steeds meer mensen het semiprofessioneel begonnen aan te pakken, inclusief reclame op websites. In sommige gevallen wordt het gewoon een omfloerste manier om de regels te omzeilen.’

Voor de voedingsinspectie maakt het niet uit of een hobbykok één dan wel honderd maaltijden per week verkoopt. ‘Er worden geen uitzonderingen gemaakt in functie van het volume’, klinkt het.

Weg uit België

Bij Thuisafgehaald.be noemen ze de situatie ‘heel vervelend’. Volgens Marieke Hart, de oprichtster van de Nederlandse site, liet de voedingsinspectie hen vorig jaar nog verstaan geen problemen met het concept te hebben. ‘Ze hebben nu blijkbaar een ander standpunt’, zegt ze. ‘En dat betreur ik zeer, want nu schrijven thuiskoks zich uit. Er zijn er al verschillende offline gegaan tot dit opgehelderd wordt.’

Hart beklemtoont dat Thuisafgehaald.be geen commerciële motieven herbergt. Het gaat volgens haar om delen, om sociale cohesie. ‘En als we niet helder krijgen wat mag en wat niet, dan zie ik onze toekomst in België desastreus in’, zegt ze. ‘Het zou een erg verdrietige dag zijn als we in België moeten stoppen.’

Bij AirDnD (Drink ’n Dine), ook een Nederlandse site waarlangs mensen bij hobbykoks thuis kunnen gaan eten, overwegen ze al een exit uit België. ‘We gaan misschien besluiten om onze hobbychefs in België even uit te zetten’, zegt ceo Rob Lagendijk. AirDnD voert immers op zijn thuismarkt Nederland al een gelijkaardige strijd met de bevoegde instanties. ‘En we hebben niet de mankracht om ons ook nog tegen de Belgische overheid te gaan verweren.’

Wat is disruptie?

Huiscartoonist Lectrr maakt er voor u een tekeningetje bij.

www.standaard.be/watisdisruptie

‘We merkten de laatste tijd op dat steeds meer mensen het semiprofessioneel begonnen aan te pakken’