{ de balans }

Kosten en baten

Vierhonderd miljoen euro is veel geld. Het is ruim twaalf keer het bedrag dat Vlaanderen bespaart op cultuur. Het is vier keer de som die bespaard wordt op de bouw van sociale huurwoningen. Het is tweemaal het bedrag dat de federale regering bespaart op justitie.

Het is ook het bedrag dat premier Charles Michel donderdag pardoes uit zijn mouw schudde als financieel antwoord op de verhoogde terrorismedreiging. Waar het geld vandaan moet komen, is nog niet bekend. Waar het precies aan uitgegeven zal worden evenmin. Maar hoe groot het budget wordt om onze veiligheid te garanderen, weten we dus al wel.

Als belastingbetaler vraag ik me dan meteen af of dat geld goed besteed is. Het is een vraag die bij overheidsuitgaven erg legitiem is. In de strijd tegen de klimaatopwarming is bijvoorbeeld al heel wat economisch studiewerk verricht om antwoord te geven op de vraag: hoeveel CO2-uitstoot bespaar je per uitgegeven euro? Dergelijke analyses kan je ook loslaten op uitgaven om de werkgelegenheid te bevorderen: hoeveel extra banen worden er per uitgegeven euro gecreëerd?

Maar de vraag in welke mate onze veiligheid verhoogd wordt per uitgegeven euro, is onmogelijk te beantwoorden. Je kunt het effect immers nooit onomstotelijk vaststellen, want je weet niet hoeveel terroristische acties zouden hebben plaatsgevonden zonder de extra overheidsuitgaven.

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging dan maar te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is. Als we mensenlevens kunnen redden, dan gaan we toch niet beknibbelen op de kostprijs daarvan?

Het is de doctrine die de Franse premier Manuel Valls en Europees commissaris Pierre Moscovici lijken aan te hangen. Eerder deze week waren ze het roerend met elkaar eens: de Europese begrotingsnormen moeten wijken als onze veiligheid in het geding is. Die kille norm van 3 procent verbleekt natuurlijk bij de emotie rond de 130 onschuldige doden in Parijs.

Toch is het nadenken erover onvermijdelijk. Want als we onmiddellijk akkoord gaan met 400 miljoen, waarom dan niet met 800 miljoen? Of met 3 miljard? Zijn we bereid om – ik zeg maar wat – een kwart van onze overheidsmiddelen aan veiligheid te besteden? Een tiende? Een halve procent? Waar leggen we de grens?

In 2011 hebben twee wetenschappers, John Mueller van Ohio State University en Mark Stewart van de universiteit in het Australische Newcastle, zich gebogen over de vraag hoe kostenefficiënt de Amerikaanse uitgaven voor terrorismebestrijding na 9/11 waren. Hun centrale vraag luidde als volgt: ‘Hoeveel zouden we bereid moeten zijn te betalen voor een kleine verlaging van een risico dat al extreem laag is?’ De conclusie was dat de extra middelen kostenefficiënt waren als er jaarlijks 1.667 aanslagen zoals die op Times Square in 2010 zouden worden voorkomen, of dertig aanslagen zoals die in Londen in 2005, of één aanslag van het kaliber van 9/11. De wetenschappers berekenden de kostenefficiëntie van de uitgaven op 0,03: 1 dollar aan uitgaven leverde 3 cent aan baten op. Dat moeten we in België toch beter kunnen doen.

Ruben Mooijman

Ruben Mooijman

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is

Sport
  1. Wickmayer treft Hantuchova in Acapulco, Flipkens botst op Zarazua
  2. Goffin ontmoet Robert in openingsronde van ATP Acapulco
  3. Dominic Thiem pakt toernooizege in Rio
  4. Van Avermaet achtste op nieuwe UCI-ranking, Porte blijft leider
  5. Roef krijgt al een nieuwe coach bij Deportivo La Coruna
  6. Emmanuel Stockbroekx en Dabang Mumbai verliezen finale in India League
  7. AA Gent zet stap richting Play-off 1
  8. Wolfsburg zet zijn coach op de keien
  9. Belgisch record voor Dumont, geen WK-minimum voor Bonnet en Lecluyse
  10. Sergio Henao (Sky) is kampioen van Colombia
  11. Geblesseerde Raonic geeft forfait voor finale Delray Beach, Sock krijgt zege cadeau
  12. Bongonda speelt belangrijke rol in puntendeling van Celta bij Gijon
  13. Buffalo’s zorgen voor vuurwerk naast het veld
  14. Tielemans duwt Anderlecht langs Genk
  15. Ibrahimovic alweer de held: United wint League Cup dankzij Zweed
  16. Ronny Huybrechts met achtste finale beste Belg op Players Championship 2 darts
  17. Molano wint slotrit Volta ao Alentejo, eindzege voor Barbero
  18. Nikiforov verovert gouden medaille op GP Düsseldorf judo
  19. Caleb Ewan wint kletsnatte slotrit in Abu Dhabi, Rui Costa eindwinnaar
  20. Toro Rosso presenteert bloedmooie 'Red Bull' F1-bolide