{ de balans }

Kosten en baten

Vierhonderd miljoen euro is veel geld. Het is ruim twaalf keer het bedrag dat Vlaanderen bespaart op cultuur. Het is vier keer de som die bespaard wordt op de bouw van sociale huurwoningen. Het is tweemaal het bedrag dat de federale regering bespaart op justitie.

Het is ook het bedrag dat premier Charles Michel donderdag pardoes uit zijn mouw schudde als financieel antwoord op de verhoogde terrorismedreiging. Waar het geld vandaan moet komen, is nog niet bekend. Waar het precies aan uitgegeven zal worden evenmin. Maar hoe groot het budget wordt om onze veiligheid te garanderen, weten we dus al wel.

Als belastingbetaler vraag ik me dan meteen af of dat geld goed besteed is. Het is een vraag die bij overheidsuitgaven erg legitiem is. In de strijd tegen de klimaatopwarming is bijvoorbeeld al heel wat economisch studiewerk verricht om antwoord te geven op de vraag: hoeveel CO2-uitstoot bespaar je per uitgegeven euro? Dergelijke analyses kan je ook loslaten op uitgaven om de werkgelegenheid te bevorderen: hoeveel extra banen worden er per uitgegeven euro gecreëerd?

Maar de vraag in welke mate onze veiligheid verhoogd wordt per uitgegeven euro, is onmogelijk te beantwoorden. Je kunt het effect immers nooit onomstotelijk vaststellen, want je weet niet hoeveel terroristische acties zouden hebben plaatsgevonden zonder de extra overheidsuitgaven.

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging dan maar te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is. Als we mensenlevens kunnen redden, dan gaan we toch niet beknibbelen op de kostprijs daarvan?

Het is de doctrine die de Franse premier Manuel Valls en Europees commissaris Pierre Moscovici lijken aan te hangen. Eerder deze week waren ze het roerend met elkaar eens: de Europese begrotingsnormen moeten wijken als onze veiligheid in het geding is. Die kille norm van 3 procent verbleekt natuurlijk bij de emotie rond de 130 onschuldige doden in Parijs.

Toch is het nadenken erover onvermijdelijk. Want als we onmiddellijk akkoord gaan met 400 miljoen, waarom dan niet met 800 miljoen? Of met 3 miljard? Zijn we bereid om – ik zeg maar wat – een kwart van onze overheidsmiddelen aan veiligheid te besteden? Een tiende? Een halve procent? Waar leggen we de grens?

In 2011 hebben twee wetenschappers, John Mueller van Ohio State University en Mark Stewart van de universiteit in het Australische Newcastle, zich gebogen over de vraag hoe kostenefficiënt de Amerikaanse uitgaven voor terrorismebestrijding na 9/11 waren. Hun centrale vraag luidde als volgt: ‘Hoeveel zouden we bereid moeten zijn te betalen voor een kleine verlaging van een risico dat al extreem laag is?’ De conclusie was dat de extra middelen kostenefficiënt waren als er jaarlijks 1.667 aanslagen zoals die op Times Square in 2010 zouden worden voorkomen, of dertig aanslagen zoals die in Londen in 2005, of één aanslag van het kaliber van 9/11. De wetenschappers berekenden de kostenefficiëntie van de uitgaven op 0,03: 1 dollar aan uitgaven leverde 3 cent aan baten op. Dat moeten we in België toch beter kunnen doen.

Ruben Mooijman

Ruben Mooijman

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is

Sport
  1. Argentinië gaat onderuit zonder Lionel Messi (en ondanks viagra)
  2. Robben en Sneijder willen inspraak bij aanstelling nieuwe Nederlandse bondscoach
  3. Ook ontslag bondscoach brengt geen zoden aan de dijk: Nederland onderuit tegen Italië
  4. UCI geeft Gilbert en veertien andere renners boete voor “gevaarlijk rijgedrag”
  5. Guinee verslaat Kameroen en Hugo Broos in Molenbeek
  6. Simon Van De Voorde wint overtuigend met Trentino in halve finales CEV Cup
  7. Sam Van Rossom en Valencia openen finale EuroCup met winst na thriller
  8. Roeister Eveline Peleman verlaat het internationaal platform
  9. Voormalig Real-voorzitter: “Als Hazard wil, leggen we 100 miljoen op tafel”
  10. Martinez: “Zal moeilijk worden Tielemans uit de basis te laten bij de Rode Duivels”
  11. Yellow Tiger Charlotte Leys neemt met Galatasaray optie op finale CEV Cup
  12. Talentvolle U19 grijpt naast EK na nederlaag tegen Ierland
  13. Ghelamco reageert verbaasd over straffe uitspraken Eurostadion van minister Weyts
  14. Geplaagd Middlesbrough stelt nieuwe coach aan
  15. Argentinië speelt zonder Messi, en slikt dan maar viagra voor belangrijke WK-kwalificatiematch
  16. Terwijl Rode Duivels in zak en as zitten, tanken tegenstanders vertrouwen
  17. Rode Duivels geven zege onbegrijpelijk weg in doelpuntrijke oefenmatch in Rusland
  18. Mick Schumacher: “Ik wil F1-wereldkampioen worden, net als mijn vader”
  19. Red Flames in pot twee bij loting voor WK 2019
  20. Philippe Gilbert: “Ik eis het kopmanschap voor de Ronde van Vlaanderen niet op”