{ de balans }

Kosten en baten

Vierhonderd miljoen euro is veel geld. Het is ruim twaalf keer het bedrag dat Vlaanderen bespaart op cultuur. Het is vier keer de som die bespaard wordt op de bouw van sociale huurwoningen. Het is tweemaal het bedrag dat de federale regering bespaart op justitie.

Het is ook het bedrag dat premier Charles Michel donderdag pardoes uit zijn mouw schudde als financieel antwoord op de verhoogde terrorismedreiging. Waar het geld vandaan moet komen, is nog niet bekend. Waar het precies aan uitgegeven zal worden evenmin. Maar hoe groot het budget wordt om onze veiligheid te garanderen, weten we dus al wel.

Als belastingbetaler vraag ik me dan meteen af of dat geld goed besteed is. Het is een vraag die bij overheidsuitgaven erg legitiem is. In de strijd tegen de klimaatopwarming is bijvoorbeeld al heel wat economisch studiewerk verricht om antwoord te geven op de vraag: hoeveel CO2-uitstoot bespaar je per uitgegeven euro? Dergelijke analyses kan je ook loslaten op uitgaven om de werkgelegenheid te bevorderen: hoeveel extra banen worden er per uitgegeven euro gecreëerd?

Maar de vraag in welke mate onze veiligheid verhoogd wordt per uitgegeven euro, is onmogelijk te beantwoorden. Je kunt het effect immers nooit onomstotelijk vaststellen, want je weet niet hoeveel terroristische acties zouden hebben plaatsgevonden zonder de extra overheidsuitgaven.

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging dan maar te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is. Als we mensenlevens kunnen redden, dan gaan we toch niet beknibbelen op de kostprijs daarvan?

Het is de doctrine die de Franse premier Manuel Valls en Europees commissaris Pierre Moscovici lijken aan te hangen. Eerder deze week waren ze het roerend met elkaar eens: de Europese begrotingsnormen moeten wijken als onze veiligheid in het geding is. Die kille norm van 3 procent verbleekt natuurlijk bij de emotie rond de 130 onschuldige doden in Parijs.

Toch is het nadenken erover onvermijdelijk. Want als we onmiddellijk akkoord gaan met 400 miljoen, waarom dan niet met 800 miljoen? Of met 3 miljard? Zijn we bereid om – ik zeg maar wat – een kwart van onze overheidsmiddelen aan veiligheid te besteden? Een tiende? Een halve procent? Waar leggen we de grens?

In 2011 hebben twee wetenschappers, John Mueller van Ohio State University en Mark Stewart van de universiteit in het Australische Newcastle, zich gebogen over de vraag hoe kostenefficiënt de Amerikaanse uitgaven voor terrorismebestrijding na 9/11 waren. Hun centrale vraag luidde als volgt: ‘Hoeveel zouden we bereid moeten zijn te betalen voor een kleine verlaging van een risico dat al extreem laag is?’ De conclusie was dat de extra middelen kostenefficiënt waren als er jaarlijks 1.667 aanslagen zoals die op Times Square in 2010 zouden worden voorkomen, of dertig aanslagen zoals die in Londen in 2005, of één aanslag van het kaliber van 9/11. De wetenschappers berekenden de kostenefficiëntie van de uitgaven op 0,03: 1 dollar aan uitgaven leverde 3 cent aan baten op. Dat moeten we in België toch beter kunnen doen.

Ruben Mooijman

Ruben Mooijman

De verleiding is groot om bescherming tegen terrorismedreiging te zien als iets waarvoor geen prijs te hoog is

Sport
  1. Eerst Japanse winnaar in Indy 500, Fernando Alonso moet opgeven
  2. Video Vandoorne na nieuwe domper en crash tijdens GP van Monaco: "Ik kon jammer genoeg geen kant uit"
  3. Regerend landskampioen Oostende is eerste finalist in Play-offs basketbal
  4. Opponent Goffin hult zich in rol van underdog: “Ik zal zeker minder fris zijn”
  5. Vadis Odjidja en Legia Warschau kunnen Poolse titel al ruiken
  6. Nieuw-Zeelander Ryan Sissons wint WB triatlon in Madrid, Christophe De Keyser is 35e
  7. Kwik kroont zich tot Belgisch kampioen veldkorfbal
  8. Nederlander Nils Eekhoff triomfeert in Parijs-Roubaix voor beloften, Jordi Warlop wordt derde
  9. Bekerwinst levert Benfica Portugese dubbel op
  10. Besiktas pakt tweede Turkse titel op rij na ruime zege
  11. Zenit ontslaat coach Lucescu
  12. Theo Bongonda krijgt Juan Carlos Unzué als nieuwe trainer bij Celta de Vigo
  13. EK basket (v) - Belgian Cats sluiten tornooi van Latina af met 61-54 overwinning tegen Hongarije
  14. Colsaerts wordt na remonte knap 3eop BMW PGA Championship, Pieters is 14e
  15. Cyriel Dessers schiet NAC Breda (van trainer Vreven) met hattrick naar Eredivisie
  16. Wendy Jans steekt vijftiende nationale titel in het snooker op zak
  17. Christopher Mivis strandt op vijfde plaats op Czech Challenge
  18. Primera Division - Mascherano (Barcelona) is zes weken out met knieblessure
  19. Invaller Senna Miangue sluit met Cagliari seizoen af met zege tegen AC Milan
  20. Video Desalle pakt eerste GP-zege van het seizoen op WK motorcross