Theatermonument Dora van der Groen overleden
Dora van der Groen bij een huldiging in de Bourla-schouwburg in 2004 Foto: Wim Daneels

Dora van der Groen, de actrice bekend uit reeksen als Wij, Heren van Zichem, en films als Pauline & Paulette, is zondag op 88-jarige leeftijd overleden. Dat meldt haar familie.

Van Der Groen verbleef de jongste jaren in een tehuis voor dementerenden in Geel. Ze was al enkele jaren niet meer in het openbaar verschenen. Volgens haar familie is ze 'snel en vredig gegaan'.

Ze werd op 10 maart 1927 in Nederland geboren, maar verhuisde al op jonge leeftijd naar België, waar ze al snel voor een toneelopleiding koos. Zo behoorde ze tot de allereersten die afstudeerden aan de studio Herman Teirlinck. Na een carrière in het theater kiest ze in de vroege jaren zestig voor de VRT, waar het grote publiek haar leert kennen. Later zegt ze over dat afscheid van het toneel:

De uitwisseling met een live-publiek, dat is mij te intiem. In een film komt de camera alles uit je halen. Tijdens een opname is iedereen met zijn eigen taak bezig. Het moet echt en waar zijn, maar dat hoef je maar enkele seconden, misschien enkele minuten vol te houden. In een toneelvoorstelling ligt het anders. Je froleert bogen van onmogelijkheid. En af en toe schiet je daar doorheen. Dan ben je. Er is geen opsplitsing meer. Zoals bij een orgasme.

Ze brak helemaal door dankzij ‘Wij, Heren van Zichem’, waar ze een dubbelrol speelde. Ze speelde tegelijk Vrouw Coene en de smidsvrouw Melanie. 'Er zijn nog steeds mensen die me erover aanspreken', zei ze daarover in een interview in De Standaard in 2003. 'Twee rollen, dat was nogal een werk zeker om dat van buiten te leren?, vragen ze dan. Terwijl de tekst bij een film meestal maar een erg miniem onderdeel van het werk is.''

Van der Groen was daarna nog te zien in meer dan dertig televisieproducties, waaronder 'De vorstinnen van Brugge' (1972), 'Zonderlinge Zielen' (1988), 'Langs de kade'(1988) en 'Moeder, waarom leven wij' (1993). Daarnaast speelde ze ook in bijna dertig bioscoopfilms, waaronder 'Meeuwen sterven in de haven' (1955), 'Malpertuis' (1971), 'Rolande met de Bles' (1972), 'Het Dwaallicht' (1973), 'Dokter Pulder zaait papavers' (1975), 'De Vlaschaard' (1983), en 'Antonia' (1995).

Haar laatste grote tv-rol was in 1997 in ‘Terug naar Oosterdonk’, waar ze opnieuw een café-bazin speelde. Haar bekendste filmrol dateert pas uit 2001. Toen speelde ze naast Ann Petersen in de film Pauline en Paulette, waarin ze de verstandelijk gehandicapte Pauline vertolkte.

Van der Groen begon in 1978 ook met haar eigen toneelopleiding. Luc Perceval en Lucas Vandervost behoren tot haar bekendste oud-leerlingen. 'Je kan iemand niet leren toneelspelen', zei ze ooit in dat verband. 'Een kunstenaar kan je niet worden, dat ben je al.' Haar eigen school ging 2000 samen met de Studio Herman Teirlinck, waar ze nog les bleef geven tot 2009.

In 2009 werd Dora van der Groen door Marcel Vanthilt per ongeluk dood verklaard in zijn talkshow 'Villa Vanthilt'. In het afsluitende gesprek met actrice Sien Eggers had Vanthilt het over triest of vrolijk door het leven gaan. Sien Eggers vertelde dat ze soms triest was, maar wanneer ze dan Dora Van der Groen ging opzoeken, was ze binnen de kortste keren aan het lachen. Waarop Marcel - ten onrechte in de waan dat Van der Groen was overleden - repliceerde: 'God hebbe haar ziel.' Sien Eggers schrok en repliceerde: 'Maar Dora is niet dood, hoor.'