Turkse kiezer kiest voor veiligheid
Foto: ap
Zondag behaalde AKP, de partij van president Erdogan, een absolute meerderheid in het parlement. De partij ontving 49,9 procent van de stemmen en kreeg zo 316 van de 550 zetels in het parlement. Dat de AKP veiligheid, stabiliteit en een harde aanpak van terrorisme beloofde zou daar heel wat mee te maken hebben.

In juni verloor AKP, de partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling, voor het eerst sinds 2002 haar volstrekte meerderheid. Ondermeer de pro-Koerdische linkse HDP, de centrumlinkse CHP en de extreemrechtse MHP haalden toen de kiesdrempel. Maar nadat duidelijk werd dat een samenwerking tussen de partijen en AKP niet ging gebeuren, werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven. 

Vijf maanden later tonen de uitslagen aan dat de partij van Erdogan opnieuw alleen kan heersen. De HDP, die met 13 procent in juni haar hoogste score ooit kreeg, haalt met 10,5 procent nipt de kiesdrempel van 10 procent. De verklaring voor deze verandering kan te vinden zijn bij de verslechterde situatie van Turkije. 

Angst

Niet alleen vielen er tientallen doden in de strijd tussen de Koerdische Arbeiderspartij PKK en het Turkse leger, maar ook het geweld van de Islamitische Staat (IS) eiste veel levens. Meer dan 130 mensen kwamen om tijdens zelfmoordaanslagen die gepleegd werden. Begin oktober nog vond de dodelijkste aanslag op Turks grondgebied plaats. Toen kwamen zo'n 102 mensen om en vielen meer dan 500 gewonden in de Turkse hoofdstad Ankara.  

Bovendien kreeg het land kreeg als gevolg van de vluchtelingenstroom met economische moeilijkheden te maken. De optelsom van deze gebeurtenissen boezemde het Turkse volk veel angst in. 

President Erdogan speelde daar gretig op in. Aan iedereen die in de ogen van AKP als terrorist kon doorgaan, verklaarde ze de oorlog. De straten vulden zich met de belofte dat de partij het volk veiligheid, stabiliteit en een strenge aanpak van het terrorisme ging bezorgen. 

Bovendien vreesde het Turkse volk dat er opnieuw een chaotische tijd vol spanning zou volgen als de partij van Erdogan opnieuw tot een coalitie met andere partijen werd gedwongen. Tijdens de laatste regeerperiode met een coalitie (1999 - 2002) was sprake van een financiële crisis

Geen respect voor mensenrechten

Dat de partij van Erdogan wel eens misbruik durft maken van haar macht en dat de democratische waarden steeds meer op de achtergrond verdwijnen, werd duidelijk. Zo stellen waarnemers van de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) dat de verkiezingen gekenmerkt worden door oneerlijkheid. 

Volgens de waarnemers konden andere partijen hun campagne niet goed uitvoeren omdat verschillende leden werden gearresteerd of aangevallen voor aanvang van de verkiezingen. Bovendien geloven ze dat de media beperkingen opgelegd kregen. 'Hoewel Turkse burgers konden kiezen tussen politieke alternatieven in deze sterk gepolariseerde verkiezingen, werd het verkiezingsproces beïnvloed door een snel afnemende keuze van mediabedrijven en beperkingen van de vrijheid van meningsuiting', zegt leider van de OVSE-missie, Sanchez Amor. 

Nu blijkt dat de zorgen van het volk daarover op de achtergrond verdwijnen als er druk is van terreur. Volgens Turkije-kenner Zihni Özdil van de Nederlanse Erasmus Universiteit, maakt het verkiezingsresultaat niet veel uit voor de vrije meningsuiting of de mensenrechten. 'Het was toch al onbestaande', meldt ze. ''Helaas werd de campagne in ernstige mate geleid door angst', vult Andrea Gross, hoofd van de parlementaire waarnemersmissie van de Raad van Europa, aan.