Laten we het dutje heroveren
Man doet dutje op een ferry in Hongkong Foto: Merton Wilton (Flickr)
Over slaap schrijven heeft het boeiende effect dat je in alle theorieën en getuigenissen stukjes van je leven herkent. Want slaap is er altijd geweest, bij iedereen, elke dag. Nogal wiedes dat zich daar herinneringen aan vasthechten.

Zo heb ik, bij het researchen naar zin en onzin van de ‘power nap’, vaak terug gedacht aan mijn tijd als leerling in het middelbare onderwijs. Het vreselijk moeilijke vijfde lesuur vooral. Lag ergens tegen 14 uur aan, en was per definitie saai omdat mijn geest niet mee wilde. Wat de leraar ook probeerde, mijn brein haakte af en commandeerde me om in slaap te vallen.

Blijkt daar nu een complete wetenschappelijke theorie over te bestaan die me grotendeels gelijk geeft. Dat je in de loop van de dag minder alert wordt, dat het middageten die reflex nog versterkt, kortom dat het volkomen normaal was dat ik in die lessen biologie of wiskunde mijn hoofd op tafel wilde leggen om eens ferm weg te zakken. Maar dat mocht natuurlijk niet.

Ik herinner me zelfs dat het me soms overkwam dat ik heel even, een paar seconden maar, weg was. U weet wel, handen als een kapje boven de ogen, blik op een opengeslagen boek gericht, en dan maar doen alsof je aan het lezen bent.

Die paar seconden ‘weg’ gaven een geweldige boost. Vandaag heet dat de ‘nano-nap’. In Japan, zo heeft een lezer me eerder gemeld, heet dat ‘inemuri’: je moet wel rechtop blijven zitten, de indruk wekken dat je erbij bent, en dan is het aanvaard dat de ogen zich sluiten en je er toch even niet bent.

Soms zie ik dat soort gedrag in de opera, in de bioscoop - waar de zaal verduisterd is - en in vergaderingen. Moraal: duister, muziek, monotone voordrachten stimuleren de slaap.

Ons onderwijs houdt helemaal geen rekening met de slaapcyclus door in de namiddag niet te kiezen voor meer actieve lessen, zoals dat gebeurt in meerdere landen. En de werkvloer doet dat al evenmin: het is veel meer aanvaard om je vol koffie te gieten dan dat je even zou mogen 'nappen'. Cafeïne vermindert de slaapdruk, dat klopt, maar dutten herstelt de alertheid. Wat is beter?

Weet u waar het dutten wel officieel aanvaard is? Bij topsporters. Die moet u niet opbellen om 15 uur, want dan heerst de ‘player nap’. Ook bij bouwvakkers, die zo vroeg beginnen dat ze al tegen de middag, na de boterhammen, even ‘tukken’.

Misschien moeten we het middagdutje, slachtoffer van onze blinde hang naar efficiency, heroveren?

Daarom hier wat tips. Kies als moment het middelpunt van uw nachtslaap en tel daar 12 uur bij op. Zie ‘nappen’ niet als een inhaalmaneuver van de nacht, dat helpt niet. Slaap niet langer dan 20 minuten, of anders meteen 90 minuten. Leg een krant over uw hoofd om wat duister te vinden.

En wees overtuigd van uw gelijk: u hoeft de bedrijfsparking helemaal niet af te rijden om u ergens te verstoppen alsof u de meest luie mens op Aarde bent. U wil integendeel net beter, sneller, creatiever kunnen werken.

Deel uw ervaringen hieronder: