Wetenschappers hebben voor het eerst in Vlaanderen tamme-kastanjewespen (Dryocosmus kuriphilus) aangetroffen. Een vervelend insect dat onze tamme kastanjebomen aantast en moeilijk tot niet te stoppen is.

Entomologen van het Ilvo (Instituut voor Landbouw- en Visserij Onderzoek, dienst diagnosecentrum voor Planten) zeggen dat het diertje nooit eerder in België is gespot. Het werd opgemerkt in natuurgebid De Luysen in het Limburgse Bree. Intussen zijn de wespen ook al waargenomen in Meerhout, Mol, Retie, Averbode, Tessenderlo, en Zolder. Verwacht wordt dat ze zich snel zullen verspreiden over alle provincies.

De tamme-kastanjewesp (Dryocosmus kuriphilus) is een klein vliesvleugelig insect van zo'n 2,5 tot 3 mm en komt alleen voor op tamme kastanjebomen. Ze lijken qua bouw op de wespen die wij kennen, maar zijn kleiner. En ze vallen ook geen mensen lastig aan tafel.

‘Tijdens de voortplanting creëert het insect op de twijgen en bladstengels van tamme kastanjebomen gallen, dat zijn harde behuizingen voor de larven. Aangetaste kastanjebomen gaan daardoor minder groeien en minder kastanjes produceren. De beheersing van het plaaginsect is uiterst moeilijk tot onmogelijk’, zegt Greet Ribbels van het Ilvo.

Minder kastanjes

De gallen van deze wesp, ongeveer 5 tot 20 mm groot, zijn hard en zowel groen als rozeachtig van kleur. Ze vormen zich aan jonge twijgen, op de bladstelen en de hoofdnerf van de bladeren. Na het uitvliegen van de wesp wordt de gal bruin en houtig. Omdat precies de gallen beschermend werken voor de insectenlarven is een chemische beheersing tegen dit insect niet efficiënt. Die gallen bemoeilijken wel de latere ontwikkeling van de jonge boomtwijgen. Behalve de verminderde groei van het hout gaat ook de vruchtvorming slechter. Wetenschappers spreken van 50 tot 70 procent opbrengstverliezen.

‘Op wereldschaal wordt de tamme-kanstanjewesp dan ook beschouwd als één van de meest schadelijke insecten voor tamme kastanjebomen’, zegt Greet Ribbels.

Voor de kastanjeproductie in België verwacht het Ilvo geen verstrekkende gevolgen. In Italië ligt dat anders omdat de oogst van tamme kastanjes er een belangrijke economische activiteit is.

Geen bloedingsziekte

Let wel, zegt het Ilvo nog, deze bedreiging van de kastanjebomen mag niet worden verward met de gevreesde bloedingsziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie. Die ziekte teistert al jaren de paardenkastanjes. In de zomer zien bladeren van aangetaste bomen er uit zoals in de herfst.

Steekt niet

Grote verschil met de wespen die wij kennen, is dat ze niet steken. 'In het geval van de tamme-kastanjewesp komen alleen wijfjes voor. Deze beschikken allemaal over een ovipositor of legboor, waarmee eitjes in het plantenweefsel worden gelegd. Dit is de enige functie van de legboor.  Galwespen kunnen dus niet, zoals de klassiek bekende plooivleugelwespen (familie Vespidae), de mens steken. Ze zijn dus totaal ongevaarlijk voor de mens', zegt entomoloog dr. Hans Casteels.