FILMGELUK. Kiezen is verliezen
Foto: rr
Is er verlichting in het donker van de cinema? Zes weken lang gaat onze filmredacteur Jeroen Struys met uw hulp op zoek naar de beste films die ons iets vertellen over geluk en gelukkig zijn. Deze week: hoe maak je de juiste beslissing?

Wat als? Elke beslissing van een personage stuurt een verhaal een andere richting uit – net als in het echte leven. Maar alleen in film kun je ook de alternatieve uitkomst laten zien.

Tourist (Force majeure)

Ski-vakantie met het gezin, gezellig. Net een afdaling gedaan, pannenkoeken eten op het terras van de berghut. Wat is dat geluid? Met een hels gedender nadert een lawine. Eerst lijkt het nog plezierig: mensen nemen foto’s van het spektakel. Plots slaat de bewondering om in paniek: de lawine dreigt alles en iedereen op te slokken. In luttele seconden moet Tomas beslissen, tijd om na te denken is er niet. Hij grist zijn gsm van tafel en rent weg. Zijn vrouw neemt een andere beslissing: zij grijpt de kinderen en neemt hen in bescherming.

De egoïstische beslissing van Tomas zet niet alleen de vakantie, maar ook zijn relatie en zijn leven op de helling. Maar is het wel eerlijk van zijn vrouw om hem dat kwalijk te nemen? Tomas beroept zich op het feit dat hij niet de kans had om na te denken – dan is hij toch onschuldig?

De Britse filosoof Julian Baggini haalde er voor ‘The Guardian’ Aristoteles bij. Ja, er gebeuren toevallige, onverwachte dingen waar niemand voor verantwoordelijk is. Maar dat ontslaat je niet van je verantwoordelijkheid: ieder van ons beslist hoe hij of zij daarop reageert. Regisseur Ruben Östlund vertelde ons dat hij geboeid is door psychologische experimenten. Zijn film voelt meer aan als psychologische terreur. Op de best mogelijke manier.

 

Mr. Nobody

Dat kleine beslissingen grote gevolgen kunnen hebben, bleek in de helaas erg matige film ‘The butterfly effect’. Dan deed onze landgenoot Jaco Van Dormael (‘Toto le héros’, ‘Le huitième jour’) het beter in zijn razend ambitieuze maar ondergewaardeerde film ‘Mr. Nobody’ uit 2009. Jared Leto speelt daarin Nemo, een 117 jaar oude man die in het jaar 2092 herinneringen ophaalt.

Toen Nemo negen was, moest hij een eerste hartverscheurende keuze maken. Op het treinperron moest hij beslissen of hij bij zijn vader op het perron blijft, of op de trein met zijn moeder springt. In enkele seconden tijd beeldt hij zich in wat de gevolgen zouden zijn van beide beslissingen. Het maakt de beslissing er alleen maar moeilijker op.

De conclusie van de film lijkt te zijn: wat je ook beslist, doet er niet toe. Een mens heeft toch geen macht over zijn eigen leven: we zijn omringd door chaos. Of ook wel, in clichétermen: foute keuzes bestaan niet.

Dat Jaco Van Dormael zelf over keuzes lang nadenkt, behoeft geen twijfel: in 24 jaar maakte hij vier opzienbarende films. Zes jaar na ‘Mr. Nobody’ komt hij op 2 september met ‘Le tout nouveau testament’, een prachtige film waarin Benoît Poelvoorde God vertolkt. Prima keuze.

 

Back to the future

‘2015? You mean we are in the future??’

2015 is het jaar waarheen Doc en Marty reizen in ‘Back to the future II’. Zowel de originele film als de sequels draaien rond de vraag: kun je door een aanpassing in het verleden vervolgens het heden of zelfs de toekomst beïnvloeden? Het antwoord lijkt affirmatief, maar dan moet je onderweg wel zien te ontsnappen aan Libische terroristen en een Oedipuscomplex van jewelste. En je hebt een DeLorean mét flux capacitor nodig.

Fans van ‘Back to the future’ hebben – mogelijk vijftig jaar geleden al - 24 oktober aangevinkt in hun agenda. Dan is Alan Silvestri, componist van de tijdreistrilogie, te gast op World Soundtrack Awards in Gent. Maar dat wist u al. Of u zal het geweten hebben.