Obama hekelt Afrikaanse leiders die zich aan de macht vastklampen
Foto: AFP

‘Mocht ik opnieuw kandidaat-president zijn, dan zou ik kunnen winnen. Maar dat is niet mogelijk’, zei de Amerikaanse president Barack Obama tijdens een toespraak in het hoofdkwartier van de Afrikaanse Unie (AU), in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba. ‘De wet is de wet.’

De Afrikaanse leiders die zich aan de macht vastklampen, brengen de democratische vooruitgang op het continent in gevaar, zo stelt Obama. De toespraak werd bijgewoond door vertegenwoordigers van staatshoofden van de AU, het middenveld, de religies en diplomaten. Obama sloot er zijn vierdaagse bezoek aan Afrika af.

‘Niemand zou president voor het leven mogen zijn’, vindt de Amerikaanse president, die eraan herinnerde dat het einde van zijn tweede mandaat in zicht komt en dat de Amerikaanse grondwet hem verbiedt zich nogmaals kandidaat te stellen. De AU moet, voor Obama, zijn ‘autoriteit en zijn krachtige stem’ gebruiken, niet alleen om ‘staatsgrepen en illegale veranderingen aan de macht’ te veroordelen, maar ook om ervoor te zorgen dat de Afrikaanse leiders ‘de beperkingen van het aantal mandaten en hun grondwetten respecteren’. ‘Als een leider zegt als enige zijn volk te kunnen verenigen, dan is hij er niet in geslaagd zijn land echt op te bouwen.’

Kanker van corruptie

Behalve de Burundese president Pierre Nkurunziza zijn er nog andere Afrikaanse presidenten die langer dan grondwettelijk voorzien aan de macht willen blijven. Er is, onder meer, Robert Mugabe in Zimbabwe, Joseph Kabila in Congo, Paul Kagame in Rwanda en Denis Sassou Nguesso in Congo-Brazzaville.

Obama was de eerste Amerikaanse president die de Afrikaanse Unie toesprak, en maakte van de gelegenheid gebruik om ook te wijzen op het belang van de aanpak van de ‘kanker van corruptie’. Volgens Obama neemt corruptie geld weg van ontwikkeling. Hij schat dat het gaat om ‘miljarden dollars’, dat anders gebruikt zou kunnen worden om scholen en ziekenhuizen te bouwen.

De snelle economische groei heeft ertoe geleid dat de ‘oude stereotypen’ over oorlog en armoede aan het veranderen zijn. Toch moet werkloosheid snel aangepakt worden. ‘We moeten maar naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika kijken om te zien dat grote aantallen van jonge mensen zonder werk en geen recht op meningsuiting kunnen leiden tot instabiliteit en wanorde’, zei Obama.