Als er kernwapens onder moeten, zegt Saab ‘nej’
De Saab Gripen. Foto: Stefan Kalm

Saab zit in een moeilijke positie als het de opvolger voor de F-16 wil leveren. De Zweedse constructeur mag niet leveren aan landen die kernwapens willen inzetten. Maar op Kleine Brogel liggen er wel Amerikaanse kernbommen.

Het Zweedse Saab is één van de vijf bedrijven die in de running zijn om de vervanger voor de F-16 te leveren. Maar de kans dat de Zweden toestellen leveren aan een land dat er mogelijk kernbommen onder wil hangen, is echter nihil. De Zweedse regering verbiedt namelijk de verkoop van materiaal dat kernwapens kan afvuren.

‘Als we te kennen geven dat de vliegtuigen geschikt moeten zijn voor “dual use”, dan doet Saab niet meer mee. Daar zijn we ons van bewust’, is ook te horen bij Defensie. Dat ‘dual use’ of dubbel gebruik betekent dat de vliegtuigen zowel nucleaire als conventionele wapens moeten kunnen afvuren of droppen.

In de ‘preparation survey’, het document waarin Defensie informatie opvroeg over de Franse Rafale, de Britse Eurofighter, de Amerikaanse F-18 en de F-35, en de Gripen van Saab, wordt over kernbommen niet gepiept. Maar ooit zal het onderwerp toch ter sprake moeten komen, wil Defensie de Amerikaanse kernbommen op Kleine Brogel ook daadwerkelijk onder een van de nieuwe toestellen hangen.

Vooraanstaande rol in de Navo

De aanwezigheid van die bommen wordt officieel nog altijd ontkend noch bevestigd. Voor de Navo is de Belgische deelname aan de ‘strategische ontradingspolitiek’ een bonus. In de onlangs gelekte defensiedocumenten klonk het nog dat ‘deze dual capable aircraft ons land in staat stelt om een vooraanstaande rol te spelen in de strategische ontradingspolitiek van de Navo, met een niet te onderschatten positieve invloed op het politieke gewicht dat ons hierdoor wordt toebedeeld’.krimpende Belgische defensiebudget.

Ook voor de andere toestellen is de beslissing over ‘dual use’ van belang, om te vermijden dat er dure technische aanpassingen nodig zijn.