TREND. Food en design
Een gereedschapskist voor de chef-tuinier, van Brunno Jahara en Riva Foto: Sam Gilbert

De designweek in Milaan zit erop en Baroness O. blikt terug op de belangrijkste trends. Dat we alsmaar vaker bezig met de oorsprong van onze voeding en gezond eten weerspiegelt zich ook in heel wat ontwerpen en voorstellingen tijdens de grootste designbeurs ter wereld.

Iedereen eet. Het is een essentieel onderdeel van het leven. Het geeft ons energie, het brengt ons samen en het geeft ons werk. Ontwerpers denken in de eerste plaats aan mensen. Ze zoeken naar creatieve oplossingen voor bestaande thema’s en problemen. Op zich dus niet zo raar dat dit onderwerp een grote rol begint te spelen in de designwereld.

De manier waarop we nu omgaan met voedsel is niet altijd even duidelijk. Er is een enorm verschil tussen de luxe in het Westen en de schaarste in het Zuiden. Maar toch weten ook hier veel kinderen niet meer dat een kotelet van een varken komt, en dat een brood niet door een machine gemaakt wordt. Heel wat ontwerpers lieten zich inspireren door het thema food vanuit verschillende standpunten: van duurzaamheid en ecologie tot gastronomie en hospitalit.

De installatie van Airbnb en het Italiaanse Fabrica (zie bovenstaand beeld) draaide helemaal rond huiselijkheid en gastvrijheid, en daar speelt eten ook vaak een rol in. Eén van de designers baseerde zich op Oostenrijkse gewoonte om samen te picknicken. Marlene Wolfmair herwerkte traditionele stoffen zakken, en nodigde bezoekers uit om hun picknickzakje te vullen met wat lekkers.

IKEAtemporary had het ook over food. Bij IKEA kijkt men altijd naar hoe de mens leeft en waar er nood aan is in het dagelijks leven. Daar is voedsel natuurlijk niet uit weg te denken. In hun tijdelijk onderkomen hier in Milaan stelden ze keukens voor die inspelen op hedendaagse noden, toonden ze een paar nieuwe technische snufjes en keken ze naar de keuken van de toekomst. En natuurlijk verschenen ook de veggieballetjes op het toneel.

Het designmagazine Wallpaper organiseert elk jaar een tentoonstelling rond design en ambacht. De ontwerpen die ze tonen worden specifiek hiervoor gemaakt. Dit jaar stond Wallpaper Handmade in het teken van enkele gastro greats: ontwerpen en uitvindingen die met gastronomie te maken hebben.

Vaak waren het esthetische updates van bestaande tools, maar je kon er toch ook heel wat originele aanvullingen te zien krijgen. Van een cocktailbar tot een opvouwbare serre: de ontwerpen waren heel divers. Brunno Jahara en Riva ontwierpen een gereedschapskist voor de echte ‘chef-tuinier’ (zie openingsbeeld): de messen, scharen, potten en schopjes zijn ideaal in de keuken van een chef die met natuurlijke, lokale producten werkt.

Foto: Sam Gilbert

Onder de naam Pan is Artos* experimenteren drie designers en een bakker met het maken van brood. Voor hun pop-up design bakkerij ontwikkelden ze een verzameling voorwerpen die helpen met het maken en eten van brood. Een voorbeeld is de Lunigiana Hills, waarvoor ze zich baseerden op een oude Italiaanse bakwijze. De stapel terracotta bordjes zorgt dat je makkelijk verschillende broodjes tegelijk kan klaarmaken.

Ook nendo werd geïnspireerd door voedsel voor hun laatste collectie, die hier in primeur voorgesteld werd. Ze toonden een reeks moderne herwerkingen van traditionele Japanse gebruiksvoorwerpen waarmee ze inspelen op de Japanse gewoonte om erg traag te eten. Zo kan bijvoorbeeld een extra groot bestek ons dwingen om zo traag mogelijk te eten.

A Stomaco Vuoto, een tentoonstelling in de gloednieuwe galerij Il Lazaretto, bekeek food van uit een heel andere hoek. Hier stond het idee van vasten centraal. Patricia Urquiola, Sophie Lachaert & Luc D’Hhanis, Studio Dessuant Bone en vele anderen toonden hun interpretaties van dit concept, met onder andere een niet-functioneel, gestript bestek (zie bovenstaand beeld) of een poster met alle religieuze vastendagen als resultaat.

Bij de Design Academy Eindhoven ging men een stapje verder. In de expo Eat Shit bekeken de studenten van de opleiding Food Non Food de rituelen en systemen die gepaard gaan met eten: hoe, wanneer en waar we eten. Departementshoofd Marije Vogelzang ziet voedsel als een werkwoord waarmee je heel wat kanten op kan: koken, opeten, delen en verdelen, verplaatsen, groeien… De studenten hadden ook aandacht voor de minder frisse kant ervan: uitwerpselen. Die tonen heel veel over een mens: wat je eet, hoeveel, hoe gezond. Op die manier zet het ook de vele verschillen tussen mensen in de verf. Het toont de grote ongelijkheid tussen rijk en arm, noord en zuid.

Ook de Lunds Universitet uit Zweden maakte de bezoekers attent op hoe we omgaan met ons eten. De masterstudenten uit het Tomorrow Collective leggen zich onder het motto Inspired by the past to enable living in the future toe op duurzaamheid. Ida Gudrunsdotter ontwikkelde Terra, een analoge koelkast die voedsel vers houdt door verdamping (zie eerste beeld).

Het Herbarium van Emilia Borgvall (zie onderste beeld) is een soort mand die het veel makkelijker maakt om kruiden en groenten te plukken, wassen en drogen. Door technieken en gewoontes van vroeger opnieuw te bekijken, vonden de studenten moderne toepassingen waarmee mensen zelf kunnen bijdragen aan een milieubewustere samenleving.