OVERZICHT. Hier kan u de zonsverduistering met een telescoop bekijken
Foto: belga
Vrijdag zal er in ons land weer een gedeeltelijke zonsverduistering plaatsvinden. Op verschillende plaatsen in Vlaanderen worden gratis telescopen ter beschikking gesteld om de eclips te bekijken.

Wat is een zonsverduistering?

Het fenomeen waarbij de maan tussen de aarde en de zon komt te staan. Niet de zon, maar de aarde wordt verduisterd: de maan werpt haar schaduw op onze planeet. Daar waar de zon, de maan en de aarde precies op één lijn staan, is een totale eclips te zien. De maan lijkt de zon dan volledig te bedekken. Dediameter van de zon is nochtans 400 keer groter dan de maan, maar de zon staat ook veel verder.

Waar worden telescopen geplaatst om de zonsverduistering te bekijken?

  • Volkssterrenwacht Urania: de Volkssterrenwacht Urania zal morgenvroeg geopend zijn tussen 9 en 12 uur. De telescopen van de sterrenwacht zullen klaargezet worden met de juiste filters, zodat de mensen er de eclips op kunnen waarnemen. 
  • MAS: Op het dakterras van het Museum Aan de Stroom (MAS) in Antwerpen zal er morgenochtend tussen dezelfde uren een ‘kijkochtend’ georganiseerd worden waarbij sterrenkijkers ter beschikking gesteld worden. Vandaag wordt op de website uitsluitsel gegeven of het weer helder genoeg is om het evenemten te laten doorgaan.  Kom zeker op tijd, want als het dakterras vol zit, wordt het afgesloten. 
  • Volkssterrenwacht Armand Pien: Ook in het gebouw Rozier-Plateau van de volksterrenwacht Armand Pien staan de telescopen met zonnefilters tussen 9 en 12 uur klaar voor het grote publiek.
  • Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen: De Universiteit Gent organiseert in dit museum een evenement rond de zonsverduistering. Er zullen in de Campus Sterre aan de Krijgslaan voor de gelegenheid sterrenkijkers geplaatst worden.

Wanneer zien wij de zonsverduistering?

Nu vrijdag kunnen we in België een gedeeltelijke zonsverduistering zien. Om 9.28 uur begint de maan eraan, dan schuift ze langzaam voor de zon. Om 10.35 bereikt de verduistering haar hoogtepunt, om 11.46 uur eindigt de doortocht van de man voor de zon. Op het hoogtepunt zal er van de zon niet meer dan een smalle sikkel te zien zijn, zowat 83 procent is dan bedekt.

Waar is de eclips totaal?

De totale zonsverduistering is dit keer weggelegd voor het hoge noorden, in weinig bevolkt gebied: de Faeröer-eilanden en Spitsbergen. Geen evidente bestemmingen, maar toch zijn duizenden eclipstoeristen onderweg, zo berichten de Britse media. Op de Faeröer-eilanden worden 8.000 bezoekers verwacht. En dat terwijl er maar 500 hotelkamers beschikbaar zijn. Maar volgens de lokale autoriteiten verhuren de bewoners van het eiland hun huizen aan de enthousiastelingen.

Let in onderstaande animatie op het zwarte vlekje (iets na 9 uur). Dat is de zone waar de totale zonsverduistering te zien is.

Hoe moet je naar een zonsverduistering kijken?

Met een eclipsbril. Die houden het felle licht en de uv-straling van de zon tegen. Het volstaat niet om door een cd, een gewone zonnebril, een filmrolletje of andere geïmproviseerde filters te kijken.

De VVS en Volkssterrenwachten hanteren het motto 'beter ‘geen’ filter dan een ‘onveilige’ filter'. Onveilige filters (zoals dus een cd, oude fotonegatieven, rontgenfoto’s, ...) filteren immers wel het zichtbare licht maar niet de schadelijke onzichtbare (infrarode en ultraviolette) straling.

Blijf de eclipsbril ook ophouden gedurende de verduistering. Al lijkt het licht te verzwakken, toch kan de sikkel uw ogen ernstig schaden.

Ouders en scholen moeten kinderen niet binnenhouden. Er is immers geen gevaar om tijdens de zonsverduistering buiten te zijn, zolang men niet rechtstreeks in de zon kijkt.

Waar kan u een eclipsbril vinden?

Het moet gezegd: het is nog moeilijk om een eclipsbril te vinden. De volkssterrenwachten zijn uitverkocht. Maar misschien heeft u nog een eclipsbril van 1999 liggen? In dat jaar konden we in België een totale eclips waarnemen. Tienduizenden mensen overrompelden toen het Luxemburgse dorp Virton. Wie vergeten was hoe dat eraan toe ging, kan de gebeurtenis met onderstaande documentaire herbeleven.

En na vrijdag, wanneer zien we dan nog eens een zonsverduistering?

Op 25 oktober 2022 en 29 maart 2025 zullen er in België zeer bescheiden zonsverduisteringen te zien zijn, maar op 12 augustus 2026 volgt weer een grote, tot 90 procent. Helaas gebeurt dat op het moment dat de zon ondergaat, waardoor we de maximale bedekking niet zullen kunnen waarnemen. Eenzelfde verhaal in 2090, wanneer de zon zelfs totaal verduistert... onder de horizon. De eerstvolgende goed waarneembare totale zonsverduistering in ons land is voor de achterachterachterkleinkinderen, op 25 mei 2142.