Eén jaar geleden schoten scherpschutters 100 vreedzame pro-Europese demonstranten dood op het Onafhankelijkheidsplein (Maidan) in Kiev. Die ‘Hemelse Honderd’ - en hun doelstellingen - worden dit weekend herdacht. Maar hebben hun protesten ook daadwerkelijk iets veranderd?

Februari 2014. Veel meer dan stokken en zelfgefabriceerde schilden uit hard plastic hadden de demonstranten op het Onafhankelijkheidplein in Kiev niet bij zich. Ze schreeuwden dat ‘die laffe hond van een Viktor Janoekovitsj, die zichzelf de president van Oekraïne mocht noemen, uit zijn ivoren toren moest komen’.

Eisen van de Hemelse Honderd

Wat de burgers die in weer en wind bleven overnachten op het Onafhankelijkheidsplein wilden? De demonstranten hadden in ieder geval hun buik vol van president Janoekovitsj, die onder één hoedje speelde met het Kremlin. Daardoor werd in november 2013 een belangrijk associatieakkoord tussen Oekraïne en de Europese Unie niet ondertekend.

De eisen van de pro-Europese demonstranten waren dan ook eenvoudig:

  • Meer Europese integratie: het associatieakkoord moest dus ondertekend worden
  • Het aftreden van Janoekovitsj
  • Vervroegde verkiezingen

Scherpschutters richten bloedbad aan

De Oekraïeners lieten zich niet afschrikken door de koude en bleven dag en nacht protesteren op het plein. De oproerpolitie (Berkoet) sloot de demonstranten in, maar het conflict bleef bij elkaar uitschelden en wat schijnbewegingen. Tot sluipschutters zich op 20 februari 2014 verschansten op de dertiende verdieping in een hotel en met scherp op alles begonnen te schieten wat bewoog .

 

 

Zo’n 100 mensen - de Hemelse Honderd - werden op enkele dagen tijd vermoord door sluipschutters zonder dat ze ook maar een schijn van kans maakten om zich te kunnen verweren. Het leverde 20 februari 2014 werd op dat moment de dodelijkste dag in Oekraïne sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

Bodemloze put van ellende

Als er enkel gekeken wordt naar de crisis die de Maidanprotesten hebben teweeggebracht - het annexeren van de Krim door Rusland en het aanhoudende bloedvergieten in Oost-Oekraïne - dan lijkt het alsof de slachtoffers van Maidan voor niets gestorven zijn. De situatie in Oekraïne is er immers alles behalve stabieler op geworden en de scherpschutters die een jaar geleden vreedzame demonstranten doodschoten, zijn nog altijd op vrije voeten.

Bovendien heeft de Oekraïense bevolking, die vooral een associatieakkoord wilde met de EU om de economie en democratie aan te zwengelen, het moeilijker dan ooit om de eindjes aan elkaar te knopen .

Wat de Hemelse Honderd bereikt hebben

Toch hebben de mensen die hun leven gegeven hebben voor een pro-Europees Oekraïens beleid dat niet voor niets gedaan. Strikt genomen zijn de doelstellingen van de demonstranten zelfs bereikt:

  • Het associatieakkoord met de EU werd in juni vorig jaar door president Porosjenko ondertekend
  • Janoekovitsj is het land ontvlucht en is niet langer president van Oekraïne
  • Na vervroegde presidentsverkiezingen werd Petro Porosjenko verkozen tot de nieuwe president van Oekraïne

Tot slot hebben de burgers die dag en nacht stonden te protesteren op het plein niet enkel hun doelstellingen behaald, maar hebben ze ook voor het eerst sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 een duidelijk zelfstandigheidssignaal gegeven aan Moskou.

‘Kiev wil niet langer de kleine broer zijn die instemt met alles wat het Kremlin ons inlepelt. Dat hebben ze in Moskou nu ook wel door’, mompelt een Oekraïense moeder tijdens de herdenking van de Hemelse Honderd op vrijdag. 'Het is goed om te weten dat mijn zoon dan toch niet voor niets is gestorven.’