BLOG. Wanneer de Wereldbank en Greenpeace het eens zijn
De ex-president van Mexico Felipe Calderón in Lima. Foto: REUTERS

Joeri Thijs vertegenwoordigt deze week de belangen van Greenpeace op de klimaattop in Lima. Hij bekijkt de gebeurtenissen door de ogen van een lobbyist, maar laat af en toe ook zijn innerlijke activist spreken.

‘Wanneer de Wereldbank en Greenpeace het eens zijn, weet je dat er iets aan de hand is’. Een opmerkelijke uitspraak gisteren in een speech van… de Wereldbank. De Mexicaanse conservatieve politicus Felipe Calderón, de Franse Buitenlandminister Laurent Fabius en vele andere prominenten spraken taal die vintage Greenpeace aandoet: ‘Let’s save the planet!’ Of nog: ‘We moeten Moeder Aarde beschermen voor de toekomstige generaties.’

Oké, denk je dan. Het schiet eindelijk wat op. Helaas. Terwijl de speeches aanzwollen, vielen de eigenlijke onderhandelingen bijna volledig stil. Die laatste zijn natuurlijk het enige wat telt aan de eindmeet. Met een zwakke en vage eindtekst in Lima zou de cruciale klimaattop volgend jaar in Parijs al bij voorbaat gedoemd zijn om te mislukken.

Achter de schermen was er gelukkig nog druk overleg over hoe de grote knopen ontward kunnen worden. Toch vind ik het onvoorstelbaar hoe weinig de landen rond de tafel naar elkaar toegegroeid zijn in de voorbije tien dagen. Iedereen houdt de kaarten angstvallig dicht tegen de borst, alsof ze pokeren met het klimaat als inleg. Voorlopige winnaar: de fossiele energieën, die het meeste baat hebben bij business as usual.

In een bubbel

Deze onderhandelingen lijken zich af te spelen in een bubbel. De afgelopen tien dagen getuigden wetenschappers maar ook bedrijfsleiders en investeerders over de nood aan een ommekeer. Ze wezen ook op de sterke dynamiek die vandaag in de ‘echte’ wereld al volop bezig is. Investeerders trekken zich meer en meer terug uit riskante aandelen in fossiele projecten, groene technologie evolueert snel en de publieke opinie lijkt meer dan ooit klaar voor een ambitieus klimaatbeleid van de wereldleiders.

Van al deze zaken valt aan de onderhandelingstafel weinig te merken. De voorzitster van het VN-Klimaatverdrag (UNFCCC), Christina Figueres, legde gisteren nog eens de vinger op de wonde. Zij wees de ministers en onderhandelaars op hun verantwoordelijkheid om die dynamiek ‘daarbuiten’ nu eindelijk te vertalen in politieke wil en bereidheid om samen tot een goed akkoord te komen.

Onverwachte wending

Als lobbyist betrap ik mezelf erop dat ik de vele manoeuvres en onderhandelingstechnieken met veel interesse gade sla, waarschijnlijk zoals een politieke analist naar de Wetstraat kijkt. Maar toegegeven, als activist zou ik liever al die ‘paljassen’ in hun maatpak opsluiten in een vergaderruimte – net zo lang tot ze een verdedigbaar akkoord bereiken.

De kans dat er vanavond (vrijdagnacht in België) witte rook verschijnt in Lima, lijkt me klein. Maar ik hoop dat ik zaterdag of zondag kan schrijven over een onverwacht positieve wending. We zullen in ieder geval niet machteloos toekijken. Het team van Greenpeace werkt hier hard mee om zo’n ‘turn of events’ alsnog mogelijk te maken.