BLOG. Dweilen met de subsidiekraan open
Actievoerders en inheemse groepen trokken massaal de straat op in Lima om te betogen tegen de klimaatverandering. Foto: REUTERS

Joeri Thijs vertegenwoordigt deze week de belangen van Greenpeace op de klimaattop in Lima. Hij bekijkt de gebeurtenissen door de ogen van een lobbyist, maar laat af en toe ook zijn innerlijke activist spreken.

Ik sprak gisteren met een collega die deze onderhandelingen al volgt vanaf COP1, bijna twintig jaar geleden in Berlijn. Het zou vandaag veel makkelijker moeten zijn voor politieke leiders om een sterk klimaatakkoord af te sluiten, zei hij. In 1995 was hernieuwbare energie nog aanzienlijk duurder dan conventionele fossiele brandstoffen. Tegenwoordig is energie uit wind en zon concurrentieel, en in de zeer nabije toekomst zullen deze bronnen zelfs de goedkoopste optie zijn.

Wat houdt ons nog tegen? Zolang we de fossiele brandstoffen die aan de basis van het klimaatprobleem liggen massaal blijven subsidiëren, is het dweilen met de kraan open. Ook op dit vlak scoort ons land geen goede punten. Bijna de helft van de overheidssteun aan de verschillende energievormen gaat naar petroleum en gas. Het fiscale gunstregime voor bedrijfswagens is daar een actueel voorbeeld van. Hernieuwbare energie kan rekenen op minder dan een kwart van de overheidssteun, energie-efficiëntie op amper 6 procent.

Energierevolutie

Een sterk klimaatakkoord kan landen helpen deze scheefgegroeide steunmechanismes snel om te gooien. Daarom proberen Greenpeace en andere ngo’s een ambitieuze langetermijnvisie in de teksten te krijgen. Want een globaal akkoord met de ambitie om tegen 2050 alle fossiele brandstoffen uit te faseren, zou een sterk signaal geven aan bedrijven en investeerders. Landen als Denemarken en Noorwegen deden al tekstvoorstellen in die richting.

De lobby van fossiele brandstoffen hangt als een schaduw over de conferentie in Lima. Klimaatactivisten roepen op tot massaal ‘desinvesteren’. Dat wil zeggen: geld weghalen uit de fossiele brandstoffensector om het elders te investeren. In de hele wereld lopen honderden divesteringscampagnes die zich richten op universiteiten, pensioenfondsen en overheden. Zulke initiatieven kunnen de noodzakelijke energierevolutie versnellen.

Uitputtingsslag

Van versnellen is er in Lima echter nog geen sprake. De onderhandelingen kennen een bizarre, dubbele dynamiek. In de grote zaal steken ministers en staatshoofden ambitieuze speeches af. In de kleinere zalen wordt vaak uren aan een stuk over één paragraaf gepalaverd. Het is nu afwachten hoe de Peruviaanse milieuminister als voorzitter van de conferentie nog een doorbraak kan forceren, met het oog op Parijs volgend jaar.

Gisteren trokken actievoerders en inheemse groepen massaal de straat op in Lima. De activist in mij was er graag bij geweest, maar zo dicht bij de ontknoping kan ik hier moeilijk weg. Met het einde van de onderhandelingen in zicht, begint trouwens ook de vermoeidheid mee te spelen. Zo zat ik gisteren in een gesloten sessie naast een delegatielid die letterlijk met zijn handen op het klavier in slaap viel. Ook dit soort uitputtingsslag is eigen aan de klimaatonderhandelingen.