Dit artikel delen:   

Het jaar van de verontwaardiging

Als we straks maar niet zonder stroom vallen

  • 22 december 2014
  • Klaas Debacker

Zwartkijkers hadden ook in 2014 weer heel wat om boos op te zijn. Van onzichtbare homo's in Sotsji tot files aan de pontonbrug in Antwerpen... dit was het jaar van de verontwaardiging.

Scroll

Het jaar van de verontwaardiging

Als we straks maar niet zonder stroom vallen

  • 22 december 2014
  • Klaas Debacker

Zwartkijkers hadden ook in 2014 weer heel wat om boos op te zijn. Van onzichtbarer homo's in Sotsji tot files aan de pontonbrug in Antwerpen... dit was het jaar van de verontwaardiging.


Geen homo's in Sotsji

De Olympische Winterspelen in februari moesten een feest van de sport worden. Rusland wilde zijn gedeukte blazoen oppoetsen dus kon het elke vorm van protest missen als kiespijn. Alleen kreeg het in de aanloop heel wat kritiek te verwerken inzake respect voor mensenrechten. In het bijzonder de wet die ‘propaganda voor homoseksualiteit in het bijzijn van minderjarigen’ verbiedt, stootte veel mensen in het Westen voor de borst.

Eerst zou elk protest tijdens de Winterspelen verboden worden, maar uiteindelijk ging Rusland akkoord om in Sotsji 'protestzones' af te bakenen. Maar ondanks alle aangekondigde misbaar bleef het opvallend stil tijdens de Spelen. Als er al protest was, haalde dat nauwelijks de internationale pers. Al was er wel de arrestatie van twee Pussy Riot-leden. 'We liepen gewoon rond in Sotsji toen we opgepakt werden, we waren niet aan het protesteren', zei Maria Alyokhina achteraf.

GAS-boetes krijgen tegengas

Sluikstorten, nachtlawaai of wildplassen? Daarvoor kreeg je vroeger een waarschuwing of een fikse tik op de vingers. Maar die tik maakt geen indruk meer, en dus kwam de politiek al in 1999 op de proppen met de ‘gemeentelijke administratieve sanctie’ of GAS-boete. De boetes werden vorig jaar een pak strenger en dat zorgde voor een ongeziene uitbraak aan verontwaardiging.

Meer dan 200 organisaties schreven open brieven en pamfletten om hun ongenoegen te uiten. Lokaal werden manifestaties georganiseerd. Verschillende verenigingen spanden zelfs een gerechtelijke procedure aan. In mei bereikte het protest een hoogtepunt: toen deden jongeren over heel Vlaanderen hun best om een GAS-boete te krijgen. Niet met vandalenstreken of sluikstorten, maar door ‘normaal jongerengedrag’ zoals te gaan volleyballen of dwarsfluit te spelen.

Belast de vermogens (of toch de winst erop)

Al jaren ligt de balans scheef tussen belasting op arbeid en die op winst uit kapitaal. Die op arbeid is transparant en loodzwaar. Die op winst uit kapitaal is geheim en licht. De verontwaardiging daartegen bereikte dit najaar nieuwe pieken toen bleek dat de regering in haar begroting vooral de gewone (werk)mens viseert met nieuwe besparingen terwijl het kapitaal de dans ontspringt. Zo komt er vooralsnog geen nieuwe belasting op winst uit vermogens.

Dat was gesneden koek voor de vakbonden die er hun 'hete herfst' mee stoffeerden. Hoe kan het dat er een indexsprong komt en de pensioenleeftijd omhoog gaat, terwijl bedrijven nauwelijks belasting op hun winsten betalen?

En toen moesten de Luxleaks nog komen. In november raakte bekend dat heel wat grote bedrijven met Luxemburg een voordelig belastingtarief hadden afgesproken waardoor ze in andere landen miljoenen aan belastingen ontweken. Intussen blijkt ook België een eigen systeem van speciale fiscale maatregelen te hebben (de zogenaamde excess profit rulings) om multinationals te verleiden.

Dokwerkers in Brussel

Dat het een 'hete herfst' was hebben ze ook in Brussel geweten. De nationale betoging van 6 november mondde uit in een waar straatgevecht. Aan het Zuidstation gingen relschoppers met de politie in de clinch. Resultaat: een honderdtal agenten raakten gewond, elf voertuigen werden in brand gestoken en 62 andere beschadigd.

Een slachtoffer kwam prominent in beeld tijdens de rellen: het oranje Peugeotje van Abdeslam Gharrafi. Op zijn dak gerold door de relschoppers en daarna ook in brand gestoken, werd de wagen het symbool voor alles wat de betoging níet wilde zijn. Gharrafi, een elektricien die met zijn oranje autootje ook zijn werkmateriaal verloren zag, was er het hart van in. Maar hij kreeg steun uit onverwachte hoek: via crowdfunding werd over heel het land geld ingezameld voor een nieuwe wagen voor Gharaffi. 'Le monsieur de la voiture orange' rijdt intussen weer in Brussel rond.

Zitten we straks in het donker?

In 2014 ging het goed mis met onze energievoorziening. Door de problemen met onze kerncentrales (scheurtjes en sabotage) dreigt er deze winter een stroomtekort. Zonder afschakelplan zou het hele land vrij plots in het donker kunnen worden gezet. Daarom is het beter gecontroleerd bepaalde delen van het land een tijdje zonder elektriciteit te zetten. Met een afschakelplan.

Ons land werd opgedeeld in zes groepen gemeenten. Die groepen liggen her en der verspreid over het land. Wanneer er energieschaarste is, zal één groep worden afgekoppeld. Toch ontsnappen heel wat gemeenten aan de duisternis, omdat ze te groot zijn, of net te klein. Als het zover komt, wordt het oosten van Limburg, nabij Aarschot en het midden en westen van Oost-Vlaanderen als eerste in het donker gezet.

En zitten we straks (weer) zonder trein?

Goed nieuws: het afgelopen jaar is het aantal treinen met vertraging gevoelig afgenomen. Het spoor stevent af op het beste stiptheidscijfer in vijf jaar, juicht de NMBS. Als de treinen rijden tenminste. Wat dat betreft leek het nochtans een aardig jaar voor het spoor te worden. Er was wel sociale onvrede bij de spoorwegmaatschappij maar het aantal echte stakingsacties bleef beperkt. Tot de regering-Michel zijn besparingsplannen op tafel legde.

De vakbonden maakten van het spoor een speerpunt in hun protestacties tegen de regering dit najaar. Drie maandagen op rij waren er regionale stakingen, die voor het spoor echter impact op het hele netwerk hadden. Klap op de vuurpijl was de algemene staking van 15 december, toen alle treinen in het depot bleven. Intussen hadden we ook al een rist 'spontane' stakingen achter de rug die vooral Wallonië troffen maar ook veel reizigers in de rest van het land in de kou op het perron lieten staan. Volgend jaar beterschap?

Ook met de wagen zitten we vast

Een gekantelde vrachtwagen, een kettingbotsing, een lading pladijs op de weg of gewoon een regenbui... onze wegen zitten bomvol en de minste hapering veroorzaakt meteen lange files. Uit een studie blijkt dat zowel Antwerpen als Brussel in de top tien van filesteden in Europa staan. En dan hebben we het niet over eervolle vermeldingen: Antwerpen haalt brons in de file-ranking, en Brussel zelfs goud.

Het drukke autoverkeer heeft vele oorzaken maar een die dit najaar vaak met de vinger werd gewezen, is typisch Belgisch: de bedrijfswagen (of beter: salariswagen). Daar rijden er op onze wegen minstens een half miljoen van rond. Wie een bedrijfswagen heeft, kijkt niet zo nauw op het aantal kilometers en zit dus veel vaker in het verkeer. Want rijden kost niets (zeker als ook de tankkaart van het bedrijf komt). Maar een afbouw van het systeem zit er voorlopig niet aan te komen.

N-VA-excellenties en hun verleden

Dat de N-VA-ministers in de nieuwe regering-Michel met argusogen gevolgd zou worden, was geen verrassing. Maar dat de Franstalige oppositie er zo snel en fel zou op inhakken, hadden weinigen voorspeld.

Staatssecretaris Theo Francken kwam het vaakst onder vuur. In 2011 plaatste hij op Facebook openlijk vraagtekens bij de economische meerwaarde van Marokkaanse, Congolese en Algerijnse migranten in ons land. En dat voor een staatssecretaris voor Asiel en Migratie... PS-coryfee Laurette Onkelinx spuwde venijn en beleefde hoogdagen vanop de oppositiebanken. Gelekte e-mails waarin Francken 'homofobe uitspraken' deed en zijn aanwezigheid op een verjaardagsfeestje van VNV'er Bob Maes gooiden nog olie op het vuur.

Maar ook Binnenlandminister Jan Jambon kreeg zijn deel. Toen hij geconfronteerd werd met foto’s waarop hij te zien is op een bijeenkomst van het Sint-Maartensfonds, zei de vicepremier dat de collaboratie een fout was, maar ook dat 'de mensen die met de Duitsers collaboreerden, hun redenen hadden. Ik leefde niet in die periode'. Ook hij mocht spitsroeden lopen in de Kamer.

Rock Werchter wordt 'Rock Examens'

De studenten zijn boos op Rock Werchter. Normaal vindt het festival het eerste weekend van juli plaats, maar de organisatoren beslisten om het volgend jaar één week te vervroegen, naar eind juni. Dat komt omdat ze koste wat kost headliner Foo Fighters wilden strikken. Alleen, heel wat studenten zitten dan nog in de examens en zien op die manier Werchter aan hun neus voorbij gaan.

Dat de ticketprijzen stevig in de lucht gaan, veroorzaakte al heel wat minder ophef. De combitickets zullen volgend jaar 226 euro kosten, tegenover 205 euro dit jaar, de dagtickets 95 euro in plaats van 83 euro. ‘Voor een beursstudent kost Combiticket Rock Werchter meer dan twee jaar studeren aan de universiteit. Gelukkig blijft onderwijs democratisch’, tweette KULeuven-rector Rik Torfs laconiek.

Over onzinnige stakingen zonder hinder

Voor 90.000 mensen werd het een onvergetelijke gebeurtenis, maar 12.000 anderen moesten – met ticket en al – onverrichter zake terug naar huis. De schuldige van de pontonbrug-file: de selfie. Met de pontonbrug werd de komst van de Eerste Wereldoorlog in Antwerpen herdacht. Aan het Steen lag in 1914 een pontonbrug om de Belgische soldaten naar Linkeroever te brengen op de vlucht voor ‘den Duits’. En die brug werd voor de gelegenheid heropgebouwd.

Wat met een heuglijke gebeurtenis moest worden in het Antwerpse stadscentrum, draaide uit op frustratie en ontevreden bezoekers. 'Het leger kan in drie dagen F-16’s naar Irak sturen', foeterde een man met een geannuleerd ticket. 'Maar als ze een jaar lang de tijd hebben om een wandeling te organiseren over een pontonbrug, laten ze alles in het honderd lopen.'