Dit artikel delen:   

Wie waren de winnaars (en de verliezers) van 2014?

Over goden en gevallen engelen

  • 23 december 2014
  • Andy Stevens

Vicit vim virtus of annus horribilis? Wij maakten de balans op van enkele van de meest besproken personen van 2014.

Scroll

Wie waren de winnaars (en de verliezers) van 2014?

Over goden en gevallen engelen

  • 23 december 2014
  • Andy Stevens

Vicit vim virtus of annus horribilis? Wij maakten de balans op van enkele van de meest besproken personen van 2014.



De rechtse van De Wever

We horen het u al denken: nog maar eens Bart De Wever in een jaaroverzicht? Toegegeven, het is een weinig originele keuze, maar de commander-in-chief van de N-VA was in 2014 nu eenmaal bepalend voor de politieke actualiteit. Bij de verkiezingen in mei overspoelde zijn ‘kracht van verandering’ Vlaanderen als een gele golf, nadien werd hij met een verpletterende meerderheid herverkozen tot partijvoorzitter, en intussen heeft De Wever op beide bestuursniveaus zijn droomcoalities: met de liberalen, en (vooral) zonder de socialisten. De tentakels van de Vlaams-nationalisten hebben zich door zijn toedoen uitgestrekt naar alle mogelijke niveaus. Zelf premier worden was nooit de ambitie van De Wever - dat stelde de MR overigens als voorwaarde om deze regering te kunnen vormen. Maar vergis u niet: de N-VA-voorzitter heeft de touwtjes strak in handen en houdt voorlopig iedereen netjes in het gareel, coalitiepartners incluis.

De linkse van Peeters

De Wever zou het federaal niet gered hebben zonder de steun van CD&V. En dat is deels de verdienste van (co)formateur Kris Peeters die de N-VA koste wat het kost mee aan boord van de federale regering wou. Peeters, nog steeds de sterkhouder van de Vlaamse christendemocraten, moest het voorbije jaar wel enkele klappen incasseren. Eerst moest hij de sleutels van Vlaanderen afstaan aan Geert Bourgeois, en met het afvaardigen van Marianne Thyssen naar de Europese Commissie zag de voormalige MP ook het premierschap door zijn neus geboord. Hij heeft zichzelf in geen tijd heruitgevonden en glanst nu in zijn rol als vicepremier en minister van Werk.

Jeune premier Charles Michel heeft de teugels van de federale regering nog niet stevig in handen, terwijl Peeters kan terugvallen op zijn bestuurservaring om zichzelf behendig tussen de liberalen in zijn regering en de vakbonden te loodsen. De christendemocraten boksen enigszins boven hun gewicht in een politieke constellatie waar het liberale gedachtegoed domineert, maar tussen al die rechtse uppercuts blijkt een zwaargewicht zoals Peeters toch een verrassende linkse te hebben.

De uppercut van Persoon

Ook Delfine Persoon mepte er niet naast in 2014, en dat mogen we in het geval van deze 29-jarige West-Vlaamse vrij letterlijk nemen. In april kampte Persoon zich een weg naar de WBC-wereldtitel bij de vrouwen. Samen met eerdere wereldtitels van andere boksfederaties is ze bij de lichtgewichten op alle mogelijke manieren wereldkampioen en staat ze op één op de wereldranglijst. Het pad naar de bekroning als Sportvrouw van het Jaar in eigen land leek geëffend.

Maar daar liep het mis, toen die trofee verrassend naar de zevenkampster Nafi Thiam ging. Persoon verliet het Sportgala en zette een emotionele reactie op Facebook (‘De kleine sporten krijgen geen kans in België en er wordt niet op prestaties gestemd’). Ook Kim Clijsters, die de trofee moest uitreiken en op Thiam stemde, moest het ontgelden. Clijsters bood Persoon nog haar verontschuldigingen aan, maar die vielen niet goed bij de wereldkampioene die het ronduit fluttige excuses noemde. ‘Ik blijf het grootste respect hebben voor de carrière van Kim én vind Nafi een absoluut wereldtalent. Maar dit was mijn jaar’, maakte Persoon opnieuw duidelijk. Of hoe een winnaar soms toch een verliezer kan zijn.



Niemand kan tippen aan Thibaut

Minder valse noten bij de uitreiking van de trofee voor Sportman van het Jaar, die voor doelman Thibaut Courtois was weggelegd. Voor het eerst in de geschiedenis van het Sportgala ging deze individuele trofee naar een voetballer. Courtois heeft dan ook een indrukwekkend jaar achter de rug: de Spaanse kampioenstitel bij Atletico Madrid, een finaleplaats in de Champions League en verkozen tot beste doelman van de Spaanse competitie. Intussen speelt hij terug bij moederclub Chelsea, waar hij bij het begin van het seizoen clubmonument Petr Cech van zijn plaats als eerste doelman verdreef. Britse analisten en voetbalfans beweren zonder veel schroom dat Courtois, uiteindelijk nog maar tweeëntwintig, ‘de beste van de wereld’ wordt. We zouden haast vergeten dat Thibaut ‘Tintin’ Courtois ook onze eigen Rode Duivels in Brazilië naar nieuwe hoogten heeft gebracht. Daar blijven is nu de belangrijkste opdracht voor de komende jaren.

Cuba redt het matige jaar van Obama

Barack Obama heeft geen makkelijk jaar achter de rug. Zijn populariteit in eigen land bereikte een dieptepunt, de haat van Republikeins Amerika tegen zijn persoon groeide met de dag, en bij de parlementsverkiezingen in november verloren ‘zijn’ Democraten de controle over de Senaat aan hun Republikeinse rivalen. Obama beheerst ook niet de kunst om met het Congres te onderhandele: veel van de zaken die Obama heeft doorgedrukt, kwamen er via Executive Orders - beslissingen die de president kan nemen zonder de hulp van dat Congres.

Ondanks de mooie vooruitgang in de klimaat- en migratiedossiers waren we klaar om 2014 voor Obama te bestempelen als zeer matig. Tot hij op valreep met een voorstel kwam om de relaties met het Castro-regime in Cuba te normaliseren. Een toenadering waar het belang niet van onderschat kan worden en die geen enkele Amerikaanse president de voorbije 50 jaar heeft willen doen. ‘Ik kijk er naar uit om in het Congres een eerlijk debat aan te gaan om het embargo tegen Cuba op te heffen’, klonk het in Obama’s speech. Misschien leert hij het dan toch.

De helden van ebola

De belangrijkste strijd van het voorbije jaar werd niet beslecht met kalasjnikovs en luchtbombardementen, of uitgevochten in parlementen en op voetbalvelden. De helden van 2014 zijn de zorgverleners die met beschamend weinig middelen naar West-Afrika trokken om het extreem dodelijke ebolavirus te bekampen. Niet alleen om de arme bevolking in Liberia, Guinee en Sierra Leone te helpen, maar evenzeer om ervoor te zorgen dat de rest van de wereld rustig kan slapen ‘s nachts.

Ook het magazine TIME bedacht de ebolastrijders met de titel Person of the Year. Het is oneerlijk om één gezicht te plakken op de strijd tegen ebola, maar in eigen land blijven de ontluisterende getuigenissen van Jolien Colpaert hangen. De 24-jarige verpleegster ging naar Sierra Leone voor Artsen Zonder Grenzen. Voor Humo hield ze een dagboek bij, en ook Radio 1 volgde haar ebolamissie op de voet. Deze maand is Colpaert opnieuw vertrokken naar een ander ebolagebied, in Guinee deze keer.

That’s dedication

Vraag aan de man in de straat wie Tim Van Aelst is, en hij zal je het antwoord schuldig blijven. Maar de programma’s die ontsproten zijn aan het brein van de 35-jarige televisiemaker hebben zich de voorbije jaren in het collectief geheugen van tv-kijkend Vlaanderen genesteld - de kans is klein dat u nog nooit gehoord heeft van Tomtesteron, Benidorm Bastards, Wat Als? of Safety First.

En Van Aelst blijft niet hangen in de Vlaamse klei, getuige de Emmy Award voor beste Internationale Comedy die hij recent in New York in ontvangst mocht nemen voor het tweede seizoen van ‘What If?’. Een pluim - mogelijk een hele pauw - op de hoed van de ambitieuze tv-maker. ‘Onzekerheid is hem vreemd’, zei broer Peter daarover in De Standaard. ‘Hij is overtuigd van zijn eigen kunnen. Dát, hard werken en absurd perfectionisme zijn zijn troeven geweest’. Vrij vertaald: discipline and dedication. Ook de friendship is wellicht niet ver weg.

Benedict ‘ottergezicht’ Cumberbatch

Benedict Cumberbatch is hot. Dat was vorig jaar ook al zo, maar in 2014 schitterde de ster van de 38-jarige Brit als nooit tevoren. Volledig de verdienste van zijn puike prestaties in The Hobbit, Twelve Years a Slave en recent nog The Imitation Game. En dan hebben we het niet eens gehad over Sherlock, de BBC-reeks waarin Cumberbatch menig Cumberbitch - zo noemen zijn vrouwelijke fans zichzelf - in katzwijm doet vallen. ‘De zegen van een vreemd gezicht’, zegt hij daar zelf over. ‘Het houdt het midden tussen een otter en iets dat mensen vaag aantrekkelijk vinden.’

Een uitstekend gevoel voor humor en zelfrelativering, deze Cumberbatch. En naar Britse traditie is een portie silliness nooit ver weg - of was u de photobomb bij U2 tijdens de Oscarnacht al vergeten?

Stefan Hertmans heeft prijs

Het was een goed jaar voor Oorlog en Terpentijn, de oorlogsroman over de Eerste Wereldoorlog die Stefan Hertmans bijeenschreef met de memoires van zijn grootvader. Al van bij de verschijning in 2013 werd het boek de hemel in geprezen, en ook de verkoop bleef niet uit. Wat wél uitbleef, was een bekroning van het kaliber Libris Literatuurprijs of Gouden Boekenuil. Tot dit jaar, bij de uitreiking van die derde grote Nederlandstalige boekenbekroning: de AKO Literatuurprijs. De jury had het over een ‘meesterproef, die nu al de status van een klassieker heeft’.

Oorlog en Terpentijn heeft Hertmans dit jaar geen windeieren gelegd. De AKO Literatuurprijs leverde de auteur een mooie geldsom op, en gaf het boek ook in de boekhandel een tweede adem. Oorlog en Terpentijn staat opnieuw overal in de top vijf van best verkopende boeken van het moment. De bekroning van Hertmans’ oorlogsverhaal lijkt dan ook een terechte afsluiter van een jaar herdenkingen aan honderd jaar Eerste Wereldoorlog.

Cee Lo Green was niet zo happy

De oorwurm van het voorbije jaar was ‘Happy’ van Pharell Williams. Dat had ook ‘Happy’ van Cee Lo Green kunnen zijn, want Williams had het nummer oorspronkelijk voor die laatste geschreven. Green had het zelfs al ingezongen, en naar verluidt klonk het fantastisch. Maar iemand uit zijn entourage vond het geen goed idee om het nummer uit te brengen, omdat de focus moest liggen op Greens eigen album - waarvan de naam ons even ontgaat.

Arme Cee Lo Green, zou je dan denken. Maar voor we die weg inslaan, brengen we toch even een rechtszaak in herinnering waar Green bij betrokken was. De hiphopper moest zich verantwoorden voor een rechter nadat een 33-jarige vrouw hem ervan beschuldigde ecstacy in haar drankje te hebben gedaan en haar vervolgens te hebben verkracht. Dat van de drugs gaf Green toe, maar de seks was volgens hem met wederzijdse toestemming. Op Twitter voegde hij er aan toe dat ‘vrouwen die echt verkracht worden, zich dat herinneren’. Het lijkt plots bijzonder rechtvaardig dat Green tot op vandaag nog steeds vooral bekend is van het nummer ‘Crazy’ en niet van de monsterhit ‘Happy

Malala (en die andere Nobelprijswinnaar)

Vorig jaar ging de Nobelprijs voor de Vrede naar het OPCW, een organisatie die toezicht houdt op het verbod op chemische wapens. Hoe nobel hun werk ook is, het is lang niet zo mediageniek als het verhaal van de winnaar van dit jaar, de 17-jarige Malala Yousafzai. Al van toen ze elf was, hield Malala een blog bij voor de BBC over de wantoestanden van het talibanregime in haar thuisland Pakistan. Enkele jaren later overleefde ze een gerichte aanslag op haar leven door diezelfde taliban. Sindsdien is ze Pakistan ontvlucht en vraagt ze wereldwijd aandacht voor het recht op onderwijs van meisjes.

Yousafzai won de Nobelprijs samen met Kailash Satyarthi, een Indiase kinderrechtenactivist. Ongetwijfeld eveneens een terechte en verdedigbare keuze, maar de wereld zal toch vooral het jonge Pakistaanse meisje met de hoofddoek onthouden.

Het vermogen van Marc Coucke

De meest besproken ceo in 2014 was Marc Coucke, die volgens PR-bureau Finn gemiddeld drie keer per dag opdook in het nieuws. Coucke zei het hele jaar door dingen die het vermelden waard zijn, maar zal het voorbije jaar toch vooral herinnerd worden voor de verkoop van zijn Omega-Pharma aan de Amerikaanse farmareus Perrigo. Het nieuws dat Coucke door die deal vlotjes meer dan een miljard euro zou binnenrijven - en daar geen euro belasting op zou moeten betalen - was ongelukkig getimed. Enkele dagen eerder kwamen de discutabele LuxLeaks-constructies aan het licht, en het volk was al een tijd aan het morren over de besparingsmaatregelen van de nieuwe regering. Het beeld van een rijkerd die belastingvrij nog eens een miljard euro krijgt, wakkerde opnieuw de discussie over een vermogensbelasting aan. Coucke zelf reageerde eerder gepikeerd en zei dat hij ‘liever in nieuwe Belgische bedrijven investeert, dan eenmalig een stuk ervan in de bodemloze Belgische put’. Je kunt het eens of oneens zijn met de man, maar hij durft wel publiekelijk het debat aangaan over ondernemerschap en rijkdom, en stopt zich niet weg achter de hekken van een kasteel zoals de meeste van zijn collega-miljardairs.

Treurige treinreizigers

Het openbaar vervoer in Vlaanderen had geen al te beste reputatie, maar in 2014 was de pendelaar opnieuw een van de grote verliezers. Jo Cornu, de nieuwe topman van de NMBS, kreeg het voorbije jaar flink wat spoorstakingen in zijn maag gesplitst. En hij niet alleen: sinds de zomer zijn er in vele treinstations al te vaak boze gezichten van misnoegde reizigers te zien. Of de stakingen nu terecht waren of niet - de discussie over besparingen en minimale dienstverlening gaan we makkelijkheidshalve even uit de weg - ze hebben het voorbije jaar opnieuw kwaad bloed gezet bij onschuldige pendelaars.

Bent u de grillen van het openbaar vervoer zodanig beu dat u overweegt om de omgekeerde beweging te maken en de auto in te zetten als alternatief? Doe geen moeite. Googel maar eens op ‘worst traffic in the world’, en u zal al snel zien dat zowel Brussel als Antwerpen steevast in de top 10 van meest verzadigde steden belanden. Misschien in 2015 bij uw baas eindelijk het concept ‘thuiswerk’ aankaarten, of toch met een buurman/collega goede voornemens maken over een carpoolsysteem?

‘O ja, nog één ding’

De schoenen van Steve Jobs zaliger vullen bij Apple is onbegonnen werk, en dat beseft ook Tim Cook. En toch waagde de Apple-ceo zich dit jaar aan een legendarische ‘one more thing’, toen hij bij de lancering van nieuwe iPhones ook de Apple Watch op de wereld losliet.

De belangrijkste reden waarom Cook in dit lijstje opduikt, heeft met zijn andere ‘one more thing’ te maken. Ingewijden wisten het al langer, maar in een opiniestuk outte Cook zich dit jaar publiekelijk als homo. In België halen we nauwelijks onze schouders nog op voor zo’n outing, maar in de Verenigde Staten vergt dit moed. En al helemaal als je je seksualiteit omschrijft als ‘een van de beste geschenken die God me heeft gegeven’.

Het is in puriteins Amerika maar weinigen gegeven om de woorden God, gift en gay in dezelfde zin te gebruiken zonder een mediastorm te veroorzaken. Het bewijst dat Apple in de VS nog steeds een heilig huisje is.