Dit artikel delen:   

Het jaar van verandering

Moeten wij nog ergens van wakker liggen?

  • 8 december 2014
  • Jan Temmerman

2014, het jaar van verandering? Inderdaad, we hebben een aantal omwentelingen gezien, jammer genoeg niet altijd ten goede. De Europese relatie met Rusland kreeg een knauw, België stemde voor euthanasie voor minderjarigen en enkele BV's spanden een rechtszaak aan tegen de staat. Maar er was meer.

Scroll

Het jaar van verandering

Moeten wij nog ergens van wakker liggen?

  • 8 december 2014
  • Jan Temmerman

2014, het jaar van verandering? Inderdaad, we hebben een aantal omwentelingen gezien, jammer genoeg niet altijd ten goede. En bepaalde veranderingen en de reactie erop bewezen dat mensen, bedrijven en politici nog steeds de neiging vertonen zich te wentelen in vastgeroeste abstracties. Nadenken en de kuddegeest overstijgen mag hoor. En misschien kan de echte verandering dan beginnen.


 

Zou Vladimir Poetin slecht slapen?

2014 moest en zou het jaar worden van Vladimir Poetin. De Olympische Winterspelen in Sotsji waren op maat van de Russische president gesneden en moesten 's werelds bril worden op een hernieuwd Russisch optimisme. De Russische bemoeienis in een handelsakkoord tussen Brussel en Kiev strooide echter zand in de Russische marketingmachine. Zeg nu zelf: als u de naam Vladimir Poetin hoort, denkt u dan meteen aan de Winterspelen in Sotsji? Of denkt u eerder aan wereldvreemde uitspraken over homoseksuelen, tanks, militairen en spierballengerol in Zuid- en Oost-Oekraïne?

Dat heeft hij te danken aan een paar pro-Russische rebellen die het nodig vonden om een passagiersvliegtuig vol Nederlanders uit de lucht te halen. Exit de nieuwe Russische grandeur, enter de toorn van de westerse wereld en om het af te maken nog eens een flinke recessie in de economie er bovenop. 'De kracht van verandering?' Niet de verandering waar Poetin op zat te wachten. Ook niet die waar wij op zaten te wachten. Beetje wrang om met ballonnen in Berlijn de val van het IJzeren Gordijn te herdenken, terwijl Russische oorlogsbodems zeeslag oefenen in de Noordzee. Neen, 2014 was niet het jaar van Poetin.

Foto: AP

Moet er nog zwart zijn?

Akkoord, zwarte knechten die de weg plaveien voor een blanke in voorname kleren die er op zijn paard hoog bovenuit steekt, het doet een beetje 'koloniaal' aan. Maar vraag aan de gemiddelde Belg waaraan hij denkt bij Sinterklaas, en u hoort vooral: ‘blije kinderen, nog blijere intredes en… extra vroeg opstaan om cadeautjes klaar te leggen vóór die blije kinderen wakker zijn’. Vraag aan een kind wat hij denkt over Zwarte Piet: ‘een zotte meneer die gooit met snoepjes en Sinterklaas helpt om op daken te klauteren’. Is Zwarte Piet dan geen zwarte? ‘Neen, dommerik, dat is roet, omdat hij door schouwen kruipt...’ De waarheid komt uit een kindermond. Weinig Belgen leggen de link met racisme, tot je er hen op wijst.

Maar waarom gaan onze noorderburen dan zo tekeer? Wij Belgen trekken er onze wenkbrauwen bij op. Verbale agressie, doodsbedreigingen, intochten waarbij voor de ogen van hun kinderen ouders aan het rellen slaan. ‘Ben je braaf geweest, kleine man?’ ‘Ik wel, maar die meneer daar viel mijn papa aan en die sloeg dan maar terug. Moet papa nu in de zak?’ Kwestie van het goede voorbeeld te geven. Nederlanders zijn heel principieel klinkt het dan, het calvinisme, weet je wel. En wij Belgen hebben lak aan mierenneukerij en wentelen ons graag in het oude vertrouwde. Te veel? Moeten we elkaar dan in het midden proberen te ontmoeten? De wereld is geëvolueerd, misschien moet het concept Sinterklaas mee evolueren. Tijd voor verandering? Of juist niet? Misschien zijn er belangrijkere dingen.

Foto: Belga

Hebben wij iets uit te leggen?

'Euthanasie op kinderen. Ik krijg dat buiten België aan niemand uitgelegd. Dit wordt de ergste reputatieschade voor België sinds Dutroux.' De ophefmakende tweet van professor Economie Paul De Grauwe (London School of Economics) daags voor de stemming van de vernieuwde euthanasiewet - waarbij wilsbekwame kinderen die ondraaglijk pijn lijden aanspraak kunnen maken op euthanasie - kon op weinig genade rekenen op de sociale media. 'Ik heb het over de perceptie in het buitenland, niet over mijn standpunt', verbeterde De Grauwe snel. En inderdaad, wie geschrokken was van de tweet van De Grauwe had nog niet gekeken naar buitenlandse media.


'België, het land waar blinden en kinderen met een open rug moeten sterven.'


De 'Belgische cultuur des doods' werd in één moeite vergeleken met het tijdperk van Koning Leopold II 'die in Congo destijds de handen van inwoners liet afhakken'. De anders zo rustige persbanken in de Belgische Kamer werden overspoeld door buitenlandse camera's en microfoons. Gwendolyn Rutten maakte haar opwachting op CNN. Zelfs de notoire oorlogsverslaggever Daniel Demoustier werd in het parlement gesignaleerd. 'Al die interesse voor een onderwerp in jullie land, dat moet van Dutroux geleden zijn', was het eerste dat hij daarop zei. 'Oei, Twitter niet gevolgd?'

Moeten er nog tranen zijn?

Britse, Welshe, Maltese en Finse homoseksuele koppels hebben reden tot juichen. Ook zij mogen nu officieel in het huwelijksbootje stappen. Nederland en België wierpen zich aan het begin van het millennium op als voortrekkers en ondertussen genieten ook koppels van dezelfde sekse in twaalf andere Europese landen dezelfde rechten als heterokoppels, ook als het gaat over adoptie.


'Een kind heeft recht op een vader én een moeder.'


Wanneer worden de tegenstanders dat eeuwige mantra moe? Nog niet meteen als we de stemming in Finland bekijken waar 105 parlementsleden voor en 92 parlementariërs tegen stemden. Ook in Frankrijk, waar homo's en lesbiennes sinds vorig jaar in het huwelijk mogen treden, polariseert het homohuwelijk de bevolking nog steeds. Ook tegenstanders trekken nu met roze kleuren ten strijde voor de waarden van het traditionele gezin.

Wij Belgen zijn het al gewoon. In 2003 klonk hier en daar wat gemopper toen wij het licht op groen zetten. Iedere kruisvaart heeft zijn strijders nodig. Maar misschien zijn er dramatischere dingen om tegen te ageren dan de liefde tussen twee mensen, ook al zijn die van hetzelfde geslacht. Een bende gekken die in Irak de Noormannen aan het heruitvinden zijn, kernenergie ja of neen, kernwapens ja of neen, ruzie met Rusland, besparingen, stakingen,… Het is niet dat er te weinig keuze is toch? 'De kracht van verandering', nu ze nog exporteren naar het buitenland.

Foto: AFP/Belga

Zou Steven Martens zijn job nog graag doen?

Belgen en hun Rode Duivels, het blijft een schizofrene relatie. Want 'in goede en kwade dagen' kennen we niet als het gaat over onze nationale ploeg. In kwade dagen bespuwen we ze en kijken we er niet naar om. In goede dagen worden we gek en staat het land op z’n kop. Wat is daar voor nodig? Eén goede match. Maar ook dat is op langere termijn niet genoeg. We moeten ook nog eens op zoek naar de sappige soap achter de schermen.

Wij kunnen blijkbaar nooit eens naar een WK zonder dat er een hoop drama mee gemoeid is. Niet waar, zegt u? De reportage over Mexico 86 al gezien? Of Belgasport over de Mundial in 90 en het WK 2002? De prioriteit is toch het spel op het gras, en niet de spelletjes ernaast?

In Brazilië anno 2014 leek er geen drama, enkel feestvreugde: Rode Duivels die fantastische prestaties in hun eigen competities doortrekken in een goede wereldbeker met een wereldmatch tegen de VS, een vierde plaats op de Fifa-ranking,... Maar te vroeg victorie gekraaid. De kater kwam pas na het WK met niet geannuleerde hotels, riante bonussen voor het management, ontslagen, hoorzittingen en opstappende kinesisten. Tijd voor verandering. Mag de sport 'an sich' terug centraal?

Foto: Herman Ricour

Moet er nog baard zijn?

'Mijn Conchita had een snor, dos cervezas por favor.' Wat wist Tom Waes destijds dat wij niet wisten? En wat moet je trouwens tegenwoordig doen om te mogen deelnemen aan de liedjeswedstrijd? De tijden van vocale topprestaties à la Céline Dion liggen vaak ver achter ons. Een vrouw met baard leek in dat opzicht aanvankelijk een misplaatste marketingvondst. De lelijkste outfit ooit? Al gedaan: Nicole en Hugo. Lesbische grieten die elkaar binnendoen op het podium? Al gedaan: Tatu. Een transseksueel op het podium? Jep, al gedaan: Dana International. Een vulkaan op het podium? Uit de weg, daar is IJsland. Misschien moeten we een dragqueen met baard sturen? 'Ladies and gentlemen, we have a winner.'

Tot de week na het festival. 'De watersnood in de Balkan, die aan tientallen mensen het leven heeft gekost, is de schuld van Conchita Wurst', dixit de patriarch van de orthodoxe kerk in Servië. Opeens krijgt het Concita Wurst-verhaal een heel nieuwe laag. De wereld heeft al genoeg stijve, saaie en fundamentalistische figuren die steevast het plezier voor een ander vergallen. Tijd voor verandering. We hebben nood aan meer kleurrijke figuren op deze planeet. Welkom, Conchita Wurst!

Foto: AFP

Zou Ben Weyts zich nog amuseren?

'De kracht van verandering', die leuze is sinds 2014 onlosmakelijk verbonden met N-VA. De doorbraak van de Vlaams-nationalisten is sinds enkele jaren een feit, maar dit jaar werd die ook verzilverd met regeringsdeelnames op Vlaams en federaal niveau

Toch vreemd, zo'n partij die met een slechtnieuwsshow naar het allerhoogste schavotje klimt. Nu komt het er natuurlijk op aan om te overtuigen. De Vlaamse regering is al even geen onbekend terrein meer, maar op federaal niveau was het tot voor kort makkelijk roepen van aan de zijlijn. Nu mag N-VA zelf de kastanjes uit het vuur halen. Geen sinecure met een voormalige regeringspartij die gefrustreerd op de oppositiebanken zit en een sociaal-economisch model voorstaat dat haaks staat op het N-VA-streven. Alleen al de politieke materie geeft de PS genoeg munitie om de meerderheid te bestoken. Bovendien helpt de N-VA een handje. Ruzies in het parlement, atomaschriftjes, stoere uitspraken tegenover studenten, ministers die elkaar terugfluiten, uitspraken over allochtonen en obscure vieringen.

Van excellenties die tot op de hoogste echelons raken, mag toch verwacht worden dat ze 'studentenstreken' achterwege kunnen laten en politiek kunnen voeren op een gedegen professionele manier. En van de oppositie mag toch verwacht worden dat ze zich vragen stellen bij het beleid in plaats van te schieten op wat kinderstreken. Dat is toch de kern van het democratisch bestel? 'De kracht van verandering', nu ook graag in de praktijk, alstublieft.

Foto: Reuters

Moeten wij ergens van wakker liggen?

2014: het jaar waarin ook een aantal Europese multinationals naar Europese beleidsmakers beginnen roepen dat de streefcijfers voor klimaatsverbetering best wat ambitieuzer mogen.


'Want voor een gedegen winstvergaring op de lange termijn zijn we gebaat bij een gezonder klimaat.'


Hallelujah! Nu de rest nog. Daarvoor is wat extra druk nodig, ook vanuit de publieke opinie. Rechtszaken tegen de staat voor een 'gebrekkig klimaatbeleid', zoals Tom Lenaerts en Francesca Vanthielen er één aangespannen hebben, helpen om de vinger aan de pols te houden. Want vooral wanneer ministers beginnen te schermen met de boutade 'je moet bij jezelf beginnen', komt de stoom uit onze oren.

 

Wij herinneren ons de tijd waarin alles verdween in dezelfde vuilnisbak. En daar zou alles nog in verdwijnen als de overheid ons die blauwe PMD-zakken niet tot vervelens toe door de neus had geboord. Burgers verdienen nu eenmaal een flinke schop onder de kont als het over mentaliteitswijzigingen gaat. Tijd dus voor een doortastend beleid, waarbij de burger richting krijgt en waarbij vervuilende bedrijven flink gepest worden op de plaats waar ze het voelen: hun portefeuille. 'Tijd voor verandering', en wel nu!

Foto: AFP