Waarom Schotten ‘ja’ of ‘nee’ stemmen
Foto: Lectrr

‘Should Scotland be an independent country?’. Op die vraag kunnen de Schotten in een referendum ‘ja’ of ‘nee’ antwoorden. Welke argumenten hebben de voor- en tegenstanders in de strijd gegooid?

VOOR ONAFHANKELIJKHEID EN TEGEN DE UNIE

Schotland heeft eigen politieke identiteit

Schotland stemt traditioneel linkser dan Engeland. De Conservatieven hebben in Schotland nauwelijks parlementszetels. Toch worden de Schotten geregeerd door een meerderheid van Conservatieven in Londen. Bij onafhankelijkheid kan Schotland zijn eigen belangen nastreven.

Welvaartstaat uitbouwen

De Schotse regering wil zelf kunnen beslissen over zijn sociale zekerheid en fiscaal beleid. Nu vinden de Schotse nationalisten dat de regering in Westminster een economisch beleid voert dat het zuiden van het land bevoordeelt. Met onafhankelijkheid kan de Schotse regering zelf beslissen over de verdeling van de overheidsuitgaven. Zo wil de regio bijvoorbeeld sterk in kinderopvang investeren, de pensioenen beschermen en het minimumloon optrekken.

Oliereserves

Olie en gas maken van Schotland een rijk land. Zo’n 85 van de olievelden ligt in Schotse wateren, maar volgens het ‘ja’-kamp gaat het grootste deel van de inkomsten naar Westminster. Een onafhankelijk Schotland kan de oliewelvaart investeren in de toekomstige generaties. De nationalisten zijn ook optimistisch over de voorraden. Volgens hen is nog maar de helft opgepompt.

Geen nucleaire wapens meer

Het verenigd Koninkrijk bewaart nucleaire wapens in Schotland. Als Schotland onafhankelijk wordt, dan wil de SNP dat de wapens tegen 2020 verwijderd worden. De belastingen zullen niet gebruikt worden om nucleaire wapens te betalen, klinkt het.

Geen transfers meer

Schotland zal als onafhankelijk land rijker zijn. ‘Hoe langer we in het Verenigd Koninkrijk blijven, hoe armer we worden’, klinkt het. Elk jaar subsidieert Schotland het Verenigd Koninkrijk met miljarden. Althans volgens de voorstanders van onafhankelijkheid.

TEGEN ONAFHANKELIJKHEID EN VOOR DE UNIE

Sterke pond

De Schotse politici willen bij onafhankelijkheid de pond blijven gebruiken in een muntunie met Engeland. Maar Engelse politici zien dat niet zitten. Andere mogelijkheden zijn de invoering van de euro of het creëren van een eigen munt. In het eerste geval heeft Schotland nog altijd weinig vat op zijn monetair beleid. De tweede optie is duur.

Onzekerheid op de financiële markten

Financiële onzekerheid wordt de grootste struikelsteen voor een onafhankelijk Schotland. De banksector is ook te groot voor een onafhankelijk Schotland. Mochten de banken weer in de problemen komen, kan een onafhankelijk Schotland ze niet redden. De grootte en stabiliteit van de Britse markt is daarentegen een voordeel voor de Schotse economie.

Samen meer internationale slagkracht

Een gescheiden Verenigd Koninkrijk zal voor beide landsdelen op internationaal vlak een verlies aan politiek en economisch gewicht betekenen. Beide delen maken elkaar sterker. Het Verenigd Koninkrijk heeft slagkracht in de VN-Veiligheidsraad, de Navo en de EU. Het VK heeft over heel de wereld ambassades.

Olie en gas raken op

Omdat 85 procent van de olievelden in Schotse wateren ligt, gaat Edinburgh ervan uit dat ze dat percentage aan inkomsten mag houden. De vraag is of Londen daar zonder slag of stoot mee instemt. Bovendien lopen de inkomsten uit gas en olie terug. De pensioen en de gezondheidskosten daarentegen zullen snel oplopen.

Beter samen

Honderdduizenden Schotten en Engelsen wonen naast elkaar. Vele Schotten zijn in Engeland geboren en vice versa. Die samenhang en de multiculturaliteit vindt het ‘nee’-kamp een verrijking.