Club van Rome krijgt gelijk: ‘Einde van onze beschaving niet zo onrealistisch’
Foto: David Rozing/Hollandse Hoogte

Ruim 40 jaar na de doemvoorspellingen uit het rapport ‘Limits to Growth’ dat door de Club van Rome werd opgesteld, lijkt het scenario dat toen geschetst werd toch niet zo onrealistisch. In het rapport uit 1972 werd voorspeld dat onze beschaving zoals we die nu kennen in de 21e eeuw helemaal in elkaar zou stuiken.

In 1972 voorspelden vooraanstaande wetenschappers van de Club van Rome een doemscenario: het blijven streven naar economische groei en materiële welvaart zou uiteindelijk leiden tot een totale crash van onze maatschappij. Ze kwamen tot die conclusie op basis van een extrapolatie van gegevens tot 1970 over de economie, industrialisering, bevolking, voedsel en vervuiling, ervan uitgaand dat er niet zou worden ingegrepen: het zogenaamde ‘business-as-usual’-scenario.

Hun rapport ‘Grenzen aan de Groei’ werd wereldwijd bekend. Critici van het rapport vonden dat dit scenario zich nooit zou voltrekken. In 2002 werd ‘Grenzen aan de Groei’ zelfs nog ‘de vuilbak van de geschiedenis’ genoemd. Australische onderzoekers van de Universiteit van Melbourne tonen nu aan dat de voorspellingen in het rapport zeer accuraat waren. Graham Turner heeft de voorspellingen van toen naast de werkelijke cijfers sinds 1970 gelegd.

Tot 2010 lopen de data opvallend gelijk met de prognoses uit het rapport. Ook de gevolgen die in het rapport geschetst werden, ondervindt onze huidige maatschappij al: natuurlijk rijkdommen worden in sneltempo opgebruikt, de bevolking stijgt bijzonder snel, de vervuiling neemt toe,... Levensstandaard vergelijkbaar met die van 1900 Het rapport voorspelde dat door die blijvende groei en de stijgende vraag naar materiële welvaart, grondstoffen steeds schaarser gaan worden, waardoor de industriële productie vanaf 2015 in elkaar zou zakken.

Van zodra dat gebeurt, ontstaat er volgens het rapport een domino-effect, waarbij de voedselproductie daalt en de prijzen stijgen. Als gevolg daarvan moet er worden bezuinigd in de gezondheidszorg en onderwijs, met een toenemend sterftecijfer tot gevolg. De wereldbevolking zou daardoor sterk afnemen met ongeveer een half miljard per decennium. Uiteindelijk zal de levensstandaard terugvallen naar een niveau dat vergelijkbaar is met dat van 1900. ‘Negatieve gevolgen aan het blijvend streven naar groei’ De economische en financiële crisis van 2007 - 2008, de onstabiele voedselprijzen en de klimaatsverandering zijn volgens de studie van de Australische wetenschappers eerste voortekenen van het in elkaar stuiken van onze maatschappij.

‘Maar ons onderzoek toont niet aan dat die ineenstorting een zekerheid is’, zeggen de onderzoekers aan de Britse krant The Guardian. Er kunnen op elk moment ontwikkelingen plaatsgrijpen die de uitkomst van de voorspellingen beïnvloeden of wijzigen of de overheden kunnen wereldwijd in actie schieten. ‘Maar onze bevindingen zouden wel een alarm moeten laten afgaan. Het blijvend streven naar groei kan niet blijven duren zonder dat het tegelijk ook zorgt voor ernstige, negatieve gevolgen.’