Donald Tusk volgt Herman Van Rompuy op als Europees president
Tusk, Van Rompuy en Mogherini Foto: Yves Herman/Reuters

De Poolse premier Donald Tusk zal Herman Van Rompuy opvolgen als president van de Europese Raad. De Italiaanse buitenlandminister Federica Mogherini neemt dan weer de job van Catherine Ashton over, zo hebben de Europese leiders zaterdagmiddag in Brussel beslist.

Van Rompuy had zelf al (onbewust) verklapt dat de Poolse premier Donald Tusk hem gaat opvolgen als president van de Europese Raad, zo meldt VTMNieuws. Van Rompuy zou bij het begin van de Europese top het nieuws al hebben toevertrouwd aan de Cypriotische president Anastasiadis, onwetende dat hun microfoons openstonden en dus gehoord werd door de aanwezige journalisten.

Bekijk meer video's van vtmnieuws op

Hij zette zijn fout recht door zaterdagavond te tweeten dat Tusk werd aangeduid als de volgende president van de Europese Raad. Catherine Ashton, de hoge vertegenwoordigster voor het buitenlands beleid, wordt opgevolgd door de Italiaanse buitenlandminister Federica Mogherini.

Tusk treedt vanaf 1 december in de voetsporen als Herman Van Rompuy als voorzitter van de bijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders. In zijn eerste toespraak noemde de 'ontroerde' Pool zijn verkiezing tot voorzitter 'zeer belangrijk voor mijn land'. Hij zong ook uitgebreid de lof van zijn voorganger Van Rompuy, 'een meester in zijn vak' die hem 'leerde hoe er in Europa compromissen moeten gemaakt worden'.

De 57-jarige Tusk heeft net als vele Poolse politici een verleden als actief lid van de dissidente vakbond Solidarnosc. Als leider van het liberaal-conservatieve Burgerplatform versloeg hij in 2007 de eurosceptische partij Recht en Rechtvaardigheid van de broers Kaczynski en sindsdien voer hij met Polen een uitgesproken pro-Europese koers. Hij geniet ook aanzien voor de wijze waarop hij zijn land doorheen de financiële en economische crisis loodste.
 
Criticasters verwijten Tusk een gebrekkige kennis van het Engels en het Frans. Tusk beloofde alvast dat hij vanaf december de pers in het Engels te woord zal staan. Opvallend is voorts dat Tusk ook de bijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders van de eurolanden zal leiden. Polen is nochtans nog geen lid van de eurozone.
 
De Europese leiders duiden daarnaast de Italiaanse buitenlandminister Federica Mogherini aan als hoge vertegenwoordigster van het Europees buitenlands beleid. Als vicevoorzitster van de Europese Commissie moet de 41-jarige sociaaldemocrate nog een hoorzitting afwerken in het Europees Parlement, dat de voltallige Commissie van voorzitter Jean-Claude Juncker het vertrouwen moet schenken.
 
Mogherini staat te boek als een vertrouwelinge van premier Matteo Renzi, die haar in februari van dit jaar in zijn regering opnam. Ze was de uitgesproken kandidate van de Europese sociaaldemocraten. Haar kandidatuur stuitte lange tijd op verzet bij Oost-Europese landen, die haar een gebrek aan ervaring en een te welwillende houding ten aanzien van Rusland aanwreven.