Waar haalt België nu zijn energie zonder Doel 3, 4 en Tihange 2?
Doel Foto: belga
Nu Doel 3, 4 en Tihange 2 buiten werking zijn, rijst de vraag of België zich voldoende gewapend heeft tegen onvoorziene omstandigheden. Een plotse uitval van een van de zeven kerncentrales, zoals dinsdag gebeurde met Doel 4, doet vrezen voor het doemscenario van een black-out, zeker in de winter. Terecht?

In de zomer hebben we in België gemiddeld tussen de 6.000 en de 8.500 megawatt nodig aan stroom. Veel? Zeker als we kijken naar onderstaande grafiek. 

Bovenstaande cijfers zijn van maart 2014

De Belgische kerncentrales kunnen samen rond de 5.400 megawatt produceren. Door de sluiting van de zogenaamde 'scheurtjesreactoren' van Doel 3 en Tihange 2 is dat cijfer gedaald met bijna een derde. Met Doel 4, dat nog buiten gebruik is tot 18 augustus, erbij zelfs met meer dan de helft. Terwijl de zeven centrales van Doel en Tihange samen normaal in 55 tot 60 procent van de Belgische elektriciteitsproductie voorzien, is dat nu nog de helft. De rest van onze stroom moeten we nu elders zoeken. Waar? 

  1. Het verlies van Doel 3 en Tihange 2 werd in maart in eerste instantie gecompenseerd door de stoom- en gascentrales van Herdersbrugge, Drogenbos en Saint-Ghislain. Maar Drogenbos is bijvoorbeeld een erg oude centrale en draait nog zelden. 
  2. Sinds maart haalt België een groot deel van zijn energie uit het buitenland, net door die sluiting van Doel 3 en Tihange. In mei 2014 ging het om 23,5 procent van de totale stroom. Eén kanttekening: meer dan 3.500 megawatt kan België niet invoeren vanuit het buitenland, de capaciteit van de hoogspanningskabels is daarvoor niet groot genoeg. 
  3. De uitval van Doel 4 heeft Electrabel woensdag opgevangen met noodmaatregelen: de spaarbekkencentrale van Coo in de Ardennen ging kort aan, de centrale Drogenbos moest opnieuw bijspringen, en hoogspanningbeheerder Elia heeft aan andere energieproducenten gevraagd om centrales op te starten. Electrabel en Elia hebben grote klanten ook gevraagd om minder stroom af te nemen.
  4. Sinds woensdag moet Electrabel het zelf redden, wellicht vooral met de aankoop van stroom in het buitenland, aangezien verschillende gascentrales in België stilliggen omdat ze niet rendabel zijn. Lees: elders is stroom goedkoper. Maar meer dan 3.500 megawatt valt dus niet uit het buitenland te rapen.
  5. Op zonnige dagen komt er heel wat zonne-energie op het net en kan dus ook het aandeel hernieuwbare energie stijgen. Ook een dag met veel wind heeft dat voordeel. 

En in de winter? Een black-out?

Een probleem als bij Doel 4 dinsdag zou België in de winter danig in de problemen brengen. Tijdens de winter is er immers veel meer elektriciteit nodig. Er bestaat sinds kort wel zoiets als een 'strategische voorraad', een plan van de vorige staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet (CDH). Dat zou in de winter een capaciteit kunnen creëren van 850 megawatt. Maar Doel 4 voorziet in 1.000 megawatt, dus dat zou nog steeds een stroomtekort veroorzaken.

Stel dat een black-out zich toch zou voordoen? Elia heeft voor dat scenario een ‘blackstartplan’, opgebouwd rond vijf installaties die geen stroom nodig hebben om stroom op te wekken: de waterkrachtcentrale van Coo, de stoom- en gascentrales van Herdersbrugge, Drogenbos en Seraing en de gasturbine van Ham.