Bijen, wormen en vogels lijden onder pesticide
Het gebruik van neonicotinoïden, een groep pesticiden, moet drastisch worden teruggeschroefd. Dat besluiten wetenschappers uit een analyse van alle onderzoek naar die groep van pesticiden. Bestuivers als bijen en vlinders maar ook regenwormen en vogels ondervinden er schadelijke gevolgen van.

De pesticiden neonicotinoïden (neonics) en fipronil vormen een ernstig gevaar voor honingbijen en andere bestuivers zoals vlinders, maar ook regenwormen en vogels lijden eronder. Dat concludeert een groep wetenschappers van over heel de wereld uit een analyse van alle beschikbare studies, zo’n 800. Hun bevindingen verschijnen weldra in het wetenschappelijk tijdschrift Environmental Science and Pollution Research.

Neonicotinoïden zijn stoffen die inwerken op het zenuwstelsel. Blootstelling aan deze stoffen kan onmiddellijk dodelijk zijn maar ook langdurige gevolgen hebben. Het kan leiden tot verminderde reukzin, aantasting van het geheugen, verlies van vruchtbaarheid, verminderde voedselinname, vliegproblemen. Bijen gaan er minder door foerageren. Regenwormen hun graafgedrag verandert. Zelfs een geringe blootstelling kan schadelijk zijn.

De dieren komen met de stoffen in aanraking via de bodem, het oppervlaktewater, de behandelde planten en zaden, en de lucht. Voor reptielen is het ‘waarschijnlijk’ dat kwalijke effecten zijn, voor zoogdieren is het onduidelijk.

Een van de hoofdauteurs, Jean-Marc Bonmatin van het Franse Centre National de la Recherche Scientifique noemt de bewijzen ‘zeer duidelijk’. ‘Dit is een bedreiging voor de productiviteit van onze natuur en onze landbouw die te vergelijken is met het gevaar van organofosfaten of DDT. Deze producten beschermen onze voedselproductie niet. Integendeel, we brengen bestuivers en natuurlijke plaagbestrijders schade toe.’

Drastische maatregelen

De wetenschappers vinden drastische maatregelen om het gebruik van deze middelen terug te schroeven daarom noodzakelijk. Hun conclusies zijn belangrijk omdat er tot dusver nog te weinig bewijzen waren om verbodsmaatregelen tegen de middelen te rechtvaardigen.

In de Europese Unie ging in december 2013 voor twee jaar een verbod van kracht op het gebruik van drie neonicotinoïden op gewassen die voor bijen aantrekkelijk zijn, in de bloeiperiode. Neonics worden in de landbouw al tien jaar gebruikt tegen vraatinsecten. Zowel de zaden, de grond als de plant kan behandeld worden. Eveneens in december vorig jaar ging een Europees verbod op fipronil in.