‘Ik denk dat De Wever de formatie al verloren heeft’
‘Dit resultaat is de ergste nachtmerrie voor de partij.’ Foto: pdw

‘Als Bart De Wever wil mee regeren, zal hij zijn lat op de grond moeten leggen.’ Politicoloog Bart Maddens, die het Vlaams-nationalisme niet ongenegen is, gelooft niet dat de N-VA goede kaarten heeft. ‘Ze zullen nu vooral moeten vermijden dat ze de schuld krijgen als ze eruit vliegen.’

In een opiniestuk voor deredactie.be trok Bart Maddens gisteren fel van leer. Volgens de politicoloog heeft Bart De Wever zijn afspraak met de geschiedenis gemist. Reden: een klassieke tripartite zonder de N-VA blijkt ook mogelijk. ‘De partij zal bij CD&V op beide knieën moeten smeken om mee te mogen regeren’, schrijft Maddens. ‘Pijnlijk. De N-VA-blauwdruk voor confederalisme mag alvast worden bijgezet in het Archief- en Documentatiecentrum voor het Vlaams-Nationalisme.’

De N-VA klokt ruim boven de 30 procent af, mijnheer Maddens. Waarom ziet u het zo somber in?

‘Dit resultaat is de ergste nachtmerrie voor de partij. Als je de opiniepeilingen van de afgelopen jaren zag, kon je ervan uitgaan dat de traditionele partijen er Groen zouden moeten bijnemen om nog aan een meerderheid te raken. Maar nu blijkt dat socialisten, christendemocraten en liberalen het alleen redden. Dit is een koude douche vanuit Vlaams-nationalistisch oogpunt.’

‘Je merkte dat ook op de verkiezingsavond. De sfeer was helemaal anders dan na de federale verkiezingen van 2010. Toen waren de traditionele partijen overdonderd door het succes van de N-VA: “Ondenkbaar dat we zonder hen regeren.” Maar nu gedroegen ze zich als overwinnaars.’

Welke opties heeft Bart De Wever?

‘Ofwel doet hij heel veel toegevingen, ofwel komt er erg snel een regering zonder de N-VA. Maar de kans dat er een confederale hervorming komt, is onbestaande. Daarvoor had de N-VA mathematisch nodig moeten zijn. De Wever heeft geprobeerd om Open VLD en CD&V pijn te doen, via een sociaal-economische campagne. Maar dat is niet gelukt.’

Was dat dan een verkeerde strategie?

‘Nee. Als de N-VA incontournable wilde worden, dan moest het op die manier gebeuren. Het is een vestzak-broekzakoperatie geworden binnen het Vlaams-nationalisme. Dat zag je trouwens ook al bij de gemeenteraadsverkiezingen. Op plekken waar de N-VA zwaar scoorde, ging dat ten koste van Vlaams Belang.’

Welke kaarten heeft De Wever dan wel in handen?

‘Hij heeft geld. Hij zwemt in het geld, na deze overwinning. Als de andere partijen het zonder hem doen, dan zal de N-VA vijf jaar lang permanent campagne voeren. Niemand moet erop rekenen dat die partij zoals Lijst Dedecker zal imploderen. Ze zullen daar personeel hebben. Ze zullen middelen hebben om campagne te voeren. Dat vooruitzicht kan de anderen angst aanjagen.’

‘Bovendien zal de publieke opinie in Vlaanderen niet begrijpen dat de N-VA aan de kant wordt geschoven. Anderzijds: over vijf jaar is men dat al lang vergeten.’

De N-VA kan ook, zoals u zelf suggereerde, zware toegevingen doen?

‘Dat lijkt me moeilijk. Als de N-VA wil regeren, zal ze veel moeten slikken. Dat er geen staatshervorming komt. Dat ze loyaal de vorige staatshervorming moet uitvoeren. En dat ze in een regering mét de PS moet stappen. Zonder de Franstalige socialisten zal het niet lukken. Het lijkt me, zelfs voor Bart De Wever, nagenoeg onmogelijk om daarvoor een tweederdemeerderheid te vinden op een partijcongres.’

Zegt u nu dat De Wever de formatie al verloren heeft?

‘Ik denk het wel, ja. Tenzij hij de lat helemaal op de grond legt. Hij ziet er sinds de verkiezingen dan ook niet gelukkig uit. De Wever is een sterk strateeg, hij beseft dat goed. Hij moet nu vooral zorgen dat de indruk niet ontstaat dat de N-VA zélf is opgestapt, zoals drie jaar geleden. De perceptie moet zijn: de traditionele partijen schuiven De Wever aan de kant. Dat betekent dat hij nu een paar toegevingen moet doen, om te tonen dat hij van goede wil is. Maar daar kan hij dan weer niet te ver in gaan, want dan wordt dat achteraf tegen hem gebruikt. Een erg moeilijke evenwichtsoefening.’