‘Al die verwijten van N-VA hoeven wij niet te pikken’
Premier Di Rupo en vicepremier Vande Lanotte. Foto: Jimmy Kets
Premier Elio Di Rupo (PS) en vicepremier Johan Vande Lanotte halen samen hard uit naar N-VA. ‘Onverdraaglijk hoe ze bij de N-VA hun bescheiden afkomst uitspelen om een asociale politiek te verdedigen', zeggen ze in een dubbelinterview met deze krant.

‘Ik ben het beu om die clichés en onwaarheden te blijven aanhoren over de PS en de Franstaligen.’ Premier Elio Di Rupo (PS) slaat met de hand op tafel. Samen met vicepremier Johan Vande Lanotte (SP.A) heeft hij de messen geslepen om N-VA-voorzitter Bart De Wever van antwoord te dienen. Ze hebben meer dan genoeg van de ‘simplistische’ kritiek op de begroting, het PS-model en de Franstalige belastingregering.

‘Met de socialisten is de staatsschuld gedaald van 137 procent naar 80 procent. Zonder de bankencrisis hadden we 60 procent bereikt’, argumenteert Di Rupo. ‘Met ons is het begrotingstekort onder controle gebracht, en dat zonder de economische machine stuk te slaan of aan de koopkracht van de mensen te raken. De minimumpensioenen zijn verhoogd, de loonindexering is behouden. De inkomens van de middenklasse in België zijn gestegen, meer dan in Duitsland, Zweden of Denemarken. Dat blijkt uit een recente studie van de Oeso.’

Conclusie: jullie zijn wel ernstige mensen.

Di Rupo: ‘Die verwijten van de N-VA hoeven wij niet te pikken. Natuurlijk is niet alles ideaal in ons land, maar over het algemeen stelt België het goed en de socialisten hebben daar een belangrijke rol in gespeeld. Als ik dan kijk naar wat de N-VA allemaal voorstelt... Hun voorstellen zijn een recept voor sociale instabiliteit, betogingen en stakingen, een zware last voor de bedrijven.’

Vande Lanotte: ‘In Europa heeft men eindelijk begrepen dat ze een te hoog niveau van ongelijkheid hebben toegelaten. In de meeste landen, gelukkig niet bij ons, zitten ze op dat vlak weer op het niveau van de Eerste Wereldoorlog. Net nu men internationaal tot de vaststelling komt dat dit tot niets leidt, zouden wij met België dan toch die richting inslaan? Dat slaat nergens op.’

Het tegenargument is dat de belastingen in België veel te hoog zijn.

Vande Lanotte: ‘De belastingen zijn gestegen, ik ga dat niet ontkennen, maar ik heb het wel een beetje gehad met de hypocrisie daarover. De belastinginkomsten van de Vlaamse regering zijn in vijf jaar tijd met 53 procent gestegen, die van de federale regering – waar de noden het sterkst groeien gelet op de vergrijzing – in drie jaar met 15 procent. En dan zou de federale regering een belastingregering zijn en de Vlaamse een besparingsregering? Komaan. Er zijn vijf ministers van Financiën in België, bij de federale en de deelstaatregeringen. Wel, er is er één die moet zeggen dat hij de lasten op arbeid heeft verhoogd, en dat is meneer Muyters van de N-VA, want die heeft de jobkorting geschrapt.’

Di Rupo: ‘Er wordt een eenzijdig beeld verspreid over de fiscale druk in België. Wij hebben gespreid over drie begrotingen 22 miljard euro moeten vinden. Zonder die maatregelen zou België vandaag niet in de Europese top zitten, samen met Duitsland en Oostenrijk.’

Bart De Wever betwist die 22 miljard. Show me the money, vraagt hij.

Di Rupo: ‘Dat is intellectueel oneerlijk. Hij bekijkt alleen het nettoresultaat. Het begrotingstekort gaat van 3,8 procent in 2011 naar 2,15 procent in 2014. Dat is dan zoveel miljard euro. Maar wij hebben dat wel midden in een economische crisis gedaan. Daardoor moesten we elk jaar opnieuw eerst minderinkomsten compenseren en bijkomende uitgaven financieren in bijvoorbeeld de werkloosheid. Dat alleen is goed voor 9 miljard. Daarna konden we pas aan het terugdringen van het tekort beginnen. Ze hebben toch ook experts bij de N-VA. Ze moeten dat toch ook weten?’

Vande Lanotte: ‘Vaneigens weten ze dat. Laat ik het omdraaien. De Vlaamse begroting is al enkele jaren in evenwicht. Dat zou dan volgens hun eigen redenering betekenen dat ze sinds 2011 niets meer aan hun begroting hebben gedaan, nul. Maar neen, dat doen ze niet. Federaal alleen de tekorten vergelijken en op Vlaams niveau alle inspanningen optellen, dat is pas Hollandse rekenkunde.’

De N-VA noemt zich nochtans een sociale partij, zij het geen socialistische.

Di Rupo: ‘Het is een eeuwigheid geleden dat ik nog iets dergelijks over de N-VA heb gezegd, maar er moet me iets van het hart. N-VA’ers die hun bescheiden afkomst uitspelen om een asociale politiek te verdedigen, dat is onverdraaglijk. Iedereen weet dat ik van arme komaf ben, maar ik gebruik dat niet om een asociale politiek te verdedigen.’

Hebt u het nu over Bart De Wever en Liesbeth Homans?

Di Rupo: ‘Ik betwist niet dat zij misschien een moeilijke jeugd hebben gekend, maar de mijne was zeker niet gemakkelijker. Alleen gebruiken zij het feit dat ze in bescheiden omstandigheden zijn opgegroeid, als rechtvaardiging voor een asociale politiek, als een toelating om arme mensen te mogen aanvallen. Ik vind dat schandalig. Ook mensen in moeilijke omstandigheden verdienen respect. Ook in Vlaanderen zijn er eenoudergezinnen, kinderen die opgroeien in armoede. Het zijn er misschien minder dan in Wallonië, maar ze zijn er wel.’

Wordt de SP.A door die framing van het N-VA- en PS-model niet buitenspel gezet?

Vande Lanotte: ‘Rechts-conservatieve partijen hebben in Vlaanderen altijd succes gezocht door een vijandbeeld te lanceren. De meeste Vlamingen zijn sociale mensen. Rechts wil verhinderen dat ze voor een sociale politiek stemmen door een externe vijand te zoeken, iemand die niet op hun terrein kan debatteren. Dat is lastig voor ons, maar het is niet nieuw. Dat hebben we in 2007 ook gezien met CD&V/N-VA: “Als de Walen geen Nederlands spreken, is dat omdat ze niet willen of te dom zijn.” Hopla, de toon was gezet.’

Dat was toen Yves Leterme.

Vande Lanotte: ‘Nu is er iets vergelijkbaars aan de hand. De N-VA wil de meeste gepensioneerden de indexering van hun pensioen ontzeggen, en om de aandacht af te leiden beginnen ze het debat over de PS. Dat is een kunst. Nu pas, drie weken nadat ze hun V-plan – hun verliesplan zeg maar – hebben voorgesteld, wordt duidelijk wat er met de pensioenen gebeurt. Er zitten in hun plannen wel meer van die kwalijke maatregelen verstopt. Ze willen nu iedereen pas op 65 met pensioen laten gaan. Je kunt vroeger, maar dan verlies je een deel van je pensioen. Hoeveel, dat weet niemand, maar het moet wel 2,5 miljard euro opbrengen. Dat betekent dat iemand die er warmpjes inzit, het zich kan veroorloven om wat vroeger met pensioen te gaan dan iemand die het minder breed heeft. Dat is ongelijkheid in puurste zin van het woord.’

De N-VA antwoordt dat zij ook positieve maatregelen voor de gepensioneerden hebben, een verhoging van de minima bijvoorbeeld.

Vande Lanotte: ‘Jaja, in 2018 of 2019, dat is nog niet helemaal duidelijk. Ik zou zeggen: eerst afpakken en daarna geven, doet de zotten in vreugde leven. Die indexering is nog iets anders dan de pestbelastingen waar De Wever het voortdurend over heeft. Hij spreekt schande over een bedrijfswagen waar je vijf keer meer belastingen op betaalt. We zijn dat gaan nakijken. Het gaat om een Porsche Cayenne. Dat vindt De Wever erg, maar het niet-indexeren van de pensioenen niet. Wij maken wel een andere keuze.’

Eerst de regionale regeringen vormen is geen optie voor de socialisten?

Di Rupo: ‘Het moet overal tegelijk vooruitgaan. Als de ene regering sneller is gevormd dan de andere, mij niet gelaten. Maar dat is nog iets anders dat de federale regeringsvorming moet wachten op de Vlaamse. Vlaanderen moet voor mij niet wachten op federaal, maar federaal ook niet op Vlaams.’

Vande Lanotte: ‘Het belangrijkste is dat je op de eerste dag na de verkiezingen niet bezig bent met het verkiezingsresultaat van de volgende. Daarnaast waarschuw ik voor een scenario waarin je eerst met de Vlaamse coalitiepartners gaat praten en daarna pas met de rest. Op die manier heb je misschien al dingen onmogelijk gemaakt die anders wel mogelijk waren. Als je eerst uitgesloten wordt, heb je de neiging om achteraf foert te zeggen.’