België ontsnapt niet aan gevolgen klimaatverandering
De polders: bedreigd gebied. Foto: EDM

De wereld is slecht voorbereid op de gevolgen van de opwarming van de aarde. Dat staat in een maandag gepubliceerd rapport van het VN-klimaatpanel. Maar moet ook België zich zorgen maken?

Volgens de 309 wetenschappers die het rapport schreven, treffen de gevolgen van de klimaatverandering alle continenten. Er zullen steeds grotere onregelmatigheden qua temperatuur en neerslag optreden, en dat alles zal zijn effect hebben op fauna en flora - ‘achteruitgaande ecosystemen’. Daarnaast wordt Europa ook bedreigd door de stijgende zeespiegel. Volgens het klimaatpanel zal onze regio in de nabije toekomst significant meer getroffen worden door overstromingsschade en de bijhorende culturele- en economische verliezen.

Opvallend is dat de gevolgen van de klimaatveranderingen volgens het rapport meer in het zuiden dan in het noorden van Europa voelbaar zullen zijn, en aldus de interregionale verschillen op de spits zou kunnen drijven. Zo zouden sommige Scandinavische landen uit bepaalde aspecten van de klimaatswijziging zelfs hun voordeel kunnen halen, tegenover bijvoorbeeld steeds extremer weer in Zuid-Europa.

Niet te onderschatten gevolgen zullen er ook zijn voor grondstoffen als graan en fruit, en energievormen als wind-, water- en zonne-energie. Op lange termijn worden zware Europese gevolgen gevreesd voor de toeristische sector, distributie, gezondheid, dierensterfte...

België riskeert ‘kostelijke schade’

In de regionale pagina’s van het rapport wordt ons land een hoge risicofactor toegeschreven wat overstromingen betreft. België is één van de landen waar ‘kostelijke schade’ geleden kan worden - zij het wel pas vanaf de tweede helft van de eeuw - en waar het ‘moderniseren van de zeewering (een barrière die voorkomt dat water naar lager gelegen gebieden stroomt, red.) voor significant minder schade zal zorgen’.

Een tweede gevaar voor ons land is een significante afname van beschikbaar drinkbaar water, zoals ook in Spanje en Frankrijk, door minder neerslag in de zomer en zwaardere neerslag in de winter, waardoor de algemene waterkwaliteit achteruit zal gaan. Door de zomerdroogtes zouden de bosrijke gebieden in ons land bovendien ook significant afnemen, wat dan weer voor meer CO² zal zorgen. Dat doet de temperatuur dan weer stijgen.

De polders (de streek achter de zeeduinen, tot gemiddeld vijftien kilometer landinwaarts, red.) zou ook onherroepelijke schade lijden door de klimaatveranderingen. Het rapport lijst de streek onder meer op naast de Franse Alpenweides, de kurkeikplantages in Portugal, de ‘machair’-grassen in Schotland en de Ierse turflandschappen, waar een minimale klimaatwijziging een maximale invloed heeft.

Beleid

Het komt er volgens de VN vooral op aan om beleid te voeren op grote schaal. Volgens het rapport ontbreekt het in vele landen namelijk aan een degelijke analyse van de gevolgen van milieuveranderingen. Europa kan op dat vlak het goede voorbeeld geven, en dat doet het soms al, bijvoorbeeld met het ‘EU Floods Directive’, waarmee een aanzet tot een Europees systeem van civiele bescherming en vroegtijdige waarschuwing gegeven werd.