‘Verbittering heerst in onze familie’
Foto: rr

De zus van Nadya Lobkova trekt weg uit de Krim om zich in West-Oekraïne te vestigen. Haar ouders zien dat vertrek niet zitten om allerlei redenen.

Nadya Lobkova (1974) studeerde Kunstwetenschappen aan de Universiteit Gent. Ze doceert Engels en Russisch in Sevastopol. Voor De Standaard houdt ze een Krim-dagboek bij.

Verbittering heerst in onze familie. Er is nochtans geen open ruzie. Het is erger. Er is stilte. Onder het oppervlak gebeurt echter zeer veel.

Ik heb het over mijn verbouwingsbudget met mijn vader. Hij bekijkt zijn spaargeld. Mijn papa vertrouwt geen banken, zijn geld zit in een klein handtasje – op dit moment wel een slim idee. Onverwacht zegt hij: ‘We kunnen niet alles uitgeven. Ik wil een deel geven aan… zij die vertrekken.’

Ik voel een krop in mijn keel. Hij noemt hen niet bij naam, hij zegt ‘zij’, maar hij wil hen toch geld geven. De liefde voor zijn kinderen en kleinkinderen komt toch voor zijn politieke standpunten.

De reactie van mijn mama verbaast me. Zij vindt hun beslissing gemeen.

‘Gemeen, mama?! Wat is er gemeen aan?’

‘Als ze weggaan, zullen ze niet kunnen terugkeren. De buren kijken hen al scheef aan. “Het zijn geen vluchtelingen, het zijn banderovtsi!”’

Banderovtsi zijn volgelingen van Stepan Bandera*, maar tegenwoordig wordt het woord in veel bredere zin gebruikt. Tussen al haar vloeken door verklapt mijn mama toch nog iets anders: ‘Mijn hart zal verdrietig zijn, want ik zal er niets aan kunnen doen!’ Aha, dat is het!

Gelukkig verbranden ze niet al hun schepen achter zich. Mijn zus verhuurt voorlopig haar woning. Op Facebook heb ik zonder veel nadenken geschreven: ‘Zo zullen we erachter komen of de verhalen over West-Oekraïense fascisten en andere mythische beesten kloppen.’ Een oude vriend reageerde met: ‘Triestig als je dierbaren ervoor kiezen om proefkonijnen te zijn.’ Ik troost mezelf met zo’n gedachte: als het zo erg is in West-Oekraïne als velen hier denken, kan mijn zus nog altijd terugkomen, toch? Yet knowing how way leads on to way…**

* Stepan Bandera was een leider van de Oekraïense nationalistische beweging in de periode 1930-1950. In Oekraïne is hij een controversiële figuur.

** Lobkova citeert uit het gedicht The Road Not Taken van Robert Frost .