Wordt Hagia Sophia opnieuw een moskee?
Foto: ss

De plannen om van Istanbuls beroemdste trekpleister - de Hagia Sophia - opnieuw een moskee te maken, krijgen steeds meer vorm, ondanks protest uit de christelijke wereld die het voorstel van premier Erdogan een electorale zet noemen.

De Hagia Sophia, een indrukwekkend bouwwerk uit de zesde eeuw na Christus, is een van de weinige plaatsen ter wereld waar de geschiedenis van het christendom en de islam netjes in elkaar vloeien.

De eerste negen eeuwen deed het namelijk dienst als een kathedraal (het was toen bovendien lang de grootste kerk ter wereld, want de Sint-Pieters in Rome was nog niet gebouwd), waarna het gebouw vanaf de vijftiende eeuw in gebruik werd genomen als moskee.

In 1934 werd het gebouw ontdaan van religieuze spanningen en kreeg het een bestemming als museum, dat jaarlijks miljoenen bezoekers lokt door de imposante architectuur, en waar het verboden is om religieuze bijeenkomsten te houden. Vrome moslims hadden het destijds zwaar met die beslissing, maar het lijkt er nu op dat ze, tachtig jaar na de beslissing van Atatürk, toch nog hun gelijk halen.

Als het van premier Erdogan afhangt, die wordt gesteund door een grote groep conservatieve Turken, moet het gebouw immers opnieuw een gebedsruimte voor moslims worden, daarvoor werd in november als een wetsvoorstel ingediend.

In mei vieren de Turken de herdenking van de verovering van Constantinopel door de Ottomanen in 1453 en het begin van de Hagia Sophia als moskee, een uitgelezen kans om de omvorming van het gebouw tegen dan rond te hebben.

De christelijke wereld, met Griekenland op kop, is niet opgezet met het voorstel. Tegenstanders zien in de omvorming vooral een electoraal plan van Erdogan, wiens imago een deuk kreeg door een corruptieschandaal. Turkije houdt in augustus presidentsverkiezingen.

‘De Hagia Sophia werd gebouwd ter ere van het christelijke geloof en als het dan toch moet worden teruggegeven worden aan een gemeenschap, dan kan je niet om de christenen heen’, klinkt het.

De Hagia Sophia (‘heilige wijsheid’ in het Grieks) werd destijds gebouwd op de restanten van een kerk en een paar van de donkergroene pilaren in het gebouw zijn nog afkomstig van de Griekse tempel van Artemis en Efeze. Het imposante bouwwerk (vorig jaar door reisgids Lonely Planet opgenomen in de top tien mooiste gebouwen ter wereld) staat sinds 1985 ook op de werelderfgoedlijst van de Unesco.