‘Mensen tonen slechts vier basisemoties’
Verdriet, afkeer, verwondering en blijheid. Al de rest is verfijning van het basisrepertoire. Foto: shutterstock

Biologen doen wel vaker haartjepluk over welke dieren of planten al dan niet bij dezelfde groep ingedeeld moeten worden. Maar ook psychologen is niets menselijks vreemd. De psychologen Jack, Garrod en Schyns van de Universiteit van Glasgow schrijven in het blad Current Biology dat onze zes basisemoties herleid moeten worden tot vier.

De betekenis van sommige gebaren en gezichtsuitdrukkingen is afhankelijk van de cultuur, maar volgens de standaardtheorie zijn zes gelaatsuitdrukkingen universeel, en begrijpt iedereen ze op dezelfde manier: geluk, verdriet, angst, verwondering, boosheid en walging.

Niks van, zeggen ze in Glasgow: bekijk de spiergroepen in het gezicht en het moment waarop ze geactiveerd worden, en je houdt nog slechts vier emoties over. Want angst en verwondering beginnen allebei met opengesperde ogen, pas nadien splitsen ze zich op. En boosheid en walging starten allebei met een rimpelende neus.

Dat heeft ook evolutionair zin, zegt hoofdauteur Rachael Jack: wijdopen ogen kunnen maar beter eerst komen, ze helpen beter zien, terwijl de rimpelneus meteen beschermt tegen het inademen van viezigheid. Verfijning komt nadien wel.