Europa zwakt klimaatbeleid gevoelig af
Foto: David Rozing/Hollandse Hoogte

De EU-Commissie schroeft haar ambities in het klimaatbeleid voor de toekomst danig terug. Tegen 2030 moeten de EU-lidstaten hun CO2-uitstoot met 35 tot 40 procent afbouwen. Dwingende nationale doelstellingen op het vlak van duurzame energie en energiebesparing blijven echter uit. De Europese groenen en milieuorganisaties reageren ontgoocheld.

Woensdag presenteert de Europese Commissie naar verwachting haar klimaatdoelstellingen. Een aantal details van de Europese plannen zijn echter nu reeds uitgelekt. Zo zouden de Europese lidstaten meer vrijheid krijgen om te voldoen aan de klimaatnormen. Commissievoorzitter Barroso benadrukt dat er geen sprake is van minder ambitie.

De Commissie wil tegen 2030 tussen de 35 en de 40 procent minder CO2 uitstoten dan in 1990. Volgende week wordt voor iedere lidstaat afzonderlijk een bindend doelpercentage vastgesteld. Die moeten samen resulteren in het halen van een totale Europese doelstelling.

Duurzame energie

Daarnaast wenst de Europese Commissie een Europees akkoord over meer duurzame energie. Tegen 2030 moet ongeveer 25 procent van het totale Europese energiepakket uit alternatieve bronnen zoals wind, water, zon of biomassa komen. Het heikele punt hier is echter dat de EU-Commissie nationaal verplichte doelen overbodig acht. Volgens de Commissie zijn de lidstaten zich voldoende bewust van de noodzaak.

Landen zoals het Verenigd Koninkrijk en Polen verzetten zich expliciet tegen verplichte doelstellingen, onder meer omdat het een rem zou zetten op de uitbouw van kernenergie. Acht landen – waaronder Duitsland, Frankrijk en België – schreven dan eind december weer een brief naar de Europese Commissie waarin ze opriepen tot 'een krachtig langetermijnkader voor hernieuwbare energie’.

‘Een doelstelling voor hernieuwbare energie zal de Europese concurrentie versterken en leiden tot meer jobs en economische groei', luidde het. Maar ook die acht lidstaten achten een bindende doelstelling overbodig.

'Geen ommezwaai, wel realistischere aanpak'

De EU-commissie ziet haar nieuwe voorstellen niet als een ommezwaai maar als een realistischere aanpak. Volgens de Commissie rijzen de kosten om de CO2-uitstoot te drukken naar steeds grotere hoogten. Ook wordt gewezen op de lege schatkisten van de lidstaten door de crisis. Dan is er ook nog de dunnere portemonnee van de EU-burgers en is de concurrentiepositie van de Europese bedrijven danig verzwakt.

Binnen Europa onderling heerst er bovendien een zware verdeeldheid als het gaat over klimaatbeleid. Dat maakt het voor de Commissie niet gemakkelijk om een compromis te zoeken waar elke lidstaat zich in kan vinden. Bovendien groeit binnen Europa het besef dat traditioneel grote vervuilers zoals China en de VS de EU nooit als rolmodel zullen volgen inzake klimaatbeleid.

'Europa moet kop uit het zand halen'

De Europese groenen vinden dat de Europese Commissie haar kop uit het zand moet halen. Zo werd in 2007 afgesproken om de CO2-uitstoot tegen 2020 te verlagen met 20 procent. Dat percentage halen we echter dit jaar al. Om dan tegen 2030 slechts 15 à 20 procent daarbovenop te doen, getuigt volgens de Europese groenen van een totale afwezigheid van ambitie. Greenpeace vindt een CO2-reductie van 55 procent tegen 2030 noodzakelijk.

Op het vlak van meer duurzame energie werd in het huidige Europese klimaatplan wel een afdwingbare doelstelling van 20 procent opgenomen. Die verplichting wordt dus nu overboord gegooid. Lidstaten moeten zelf hun verantwoordelijkheid nemen om te streven naar die 25 procent energie uit hernieuwbare bronnen tegen 2030. Greenpeace ijvert dan weer voor 45 procent hernieuwbare energie in 2030.

Volgens het VN-klimaatpanel IPCC riskeren overheden en bedrijven een wereldwijde destabilisatie in de economie door de nadruk te blijven leggen op het gebruik van fossiele brandstoffen in plaats van alternatieve energiebronnen.

Christiana Figueres, klimaatverantwoordelijke bij de VN, lanceerde eerder deze week nog een dringende oproep aan het adres van investeerders om hun koers te wijzigen. Klimaatveranderingen berokkenen volgens haar ‘in toenemende mate’ economische schade.