In de Noordzee, op de paardenmarktzeebank nabij Heist, liggen honderdduizenden gifgasgranaten van Duitse origine uit de Eerste Wereldoorlog. De munitiestortplaats is veel groter en giftiger dan aanvankelijk werd gedacht. Dat blijkt uit onderzoek van Luc Vandeweyer van het Rijksarchief en Tine Missiaen van de Universiteit Gent, dat vrijdag werd voorgesteld door het Vlaams Instituut van de Zee (Vliz).

Vóór de kust van Heist, op de zandbank Paardenmarkt, is een belangrijke dumpsite van oorlogsmunitie uit de Eerste Wereldoorlog gesitueerd. Die werd al in 1971 ontdekt. Het is er dan ook verboden te vissen of het anker uit te werpen. Het gaat om Duitse munitie, waaronder heel wat gifgasgranaten.

Maar het aantal gifgasgranaten blijkt groter te zijn dan verwacht. Uit nooit eerder onderzochte dossiers van het Bestuur van het Zeewezen, van de Recuperatiedienst van het Belgisch Leger en van het kabinet van toenmalig Belgisch minister van oorlog Masson blijkt dat het bij het storten op de Paardenmarkt van achtergebleven munitie uitsluitend ging om gifgasgranaten.

De rest van de munitie werd tot ontploffing gebracht op land. De gifgasgranaten werden begraven in de Noordzee, omdat het te gevaarlijk was om die tot ontploffing te brengen op het land. Om hoeveel granaten het precies gaat, is onduidelijk.

Tikkende tijdbom

Volgens geofysicus van de Gentse universiteit, Tine Missiaen, is er geen gevaar voor ontploffingen. ‘De gifgasgranaten zijn bedolven op een laag zand tussen de twee en vier meter. Er worden regelmatig metingen uitgevoerd en tot nu zijn er geen concentraties gevonden van het gifgas. Er dus geen acuut gevaar en de enige oplossing is het munitiestort met rust laten en het regelmatig onderzoeken’, zegt Tine Missiaen.

Wetenschapsmagazine EOS vraagt zich echter openlijk af wat België zal doen met de tikkende tijdbom. ‘De Paardenmarkt ligt vlak bij een van de drukste havens van West-Europa, en op een boogscheut van de voornaamste scheepsroutes, pijpleidingen en gasterminals’, schrijft Senne Starckx. ‘De gevolgen van een botsing van een scheepsboeg met kisten vol giftige munitie zouden desastreus zijn voor het zeeleven en voor het kustgebied.’