'Helft Europese vuurwapens in Midden-Oosten komt uit België'
Foto: VUM

Bijna de helft van alle Europese vuurwapens en hun munitie die naar het Midden-Oosten worden uitgevoerd, is afkomstig uit België. Dat besluit Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut uit een analyse van de uitvoercijfers. In totaal beloopt de Belgische wapenexport jaarlijks zowat een miljard euro, waarvan Wallonië twee derde op zich neemt.

Het Vlaams Vredesinstituut en zijn Waalse evenknie GRIP houden maandag een conferentie over de Belgische wapenhandel, tien jaar na de regionalisering. Moeilijker werd exporteren schijnbaar niet, met zowel boven als onder de taalgrens nauwelijks weigeringen. In Vlaanderen gaat het om 1,5 procent, in Wallonië om 0,7 procent. Wel is er beduidend meer transparantie, luidt het.

Die grotere transparantie maakt het beeld ook duidelijker. Vooral de export van vuurwapens - waarin het Waalse FN tot de wereldtop behoort - zorgt voor opvallende cijfers. Zo is 48 procent van alle naar het Midden-Oosten verscheepte Europese vuurwapens van Belgische makelij, aldus Duquet.

Gevaar

De regio blijft met dertig procent de grootste afzetmarkt voor de Waalse producenten. Belgische leveringen aan Syrië gebeuren niet, maar de export naar verschillende buurlanden is allerminst gestopt. Dat zowel in het Libische als het Syrische conflict de jongste jaren Belgische wapens opdoken, bewijst daarvan het gevaar, onderstreepten verschillende sprekers maandag. De belangrijke uitvoercijfers richting Saoudi-Arabië zijn daar wellicht niet vreemd aan.

Op algemeen vlak is België qua wapenexport een Europese middenmotor. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk - met op hun grondgebied fabrikanten van vliegtuigen, tanks en schepen - zijn samen goed voor zowat zestig procent van de Europese export. Ons land neemt slechts een dikke twee procent voor zijn rekening.

Niet strenger

Intern blijven de verschillen trouwens groot. In Wallonië spannen vuurwapens (34%), voertuigen (29,6%) en munitie (15,4%) de kroon (periode 2009-2011), terwijl dat in Vlaanderen vooral beeldschermen (37,2%) en elektronica (19,3%) zijn. Europa, Noord-Amerika en het Midden-Oosten blijven voor allebei de belangrijkste afzetmarkten.

Strenger zijn de exportregels in ons land door de regionalisering niet geworden, klonk het maandag meermaals. Niettemin is een en ander nu heel wat transparanter. 'Vooral Vlaanderen doet het goed, met veel info per individuele transactie', aldus Duquet. Al blijft de onduidelijkheid over het eindgebruik groot. In Wallonië gaat het ook met de transparantie nog iets moeizamer.

‘Rechter en partij’

Effectieve controle blijft echter moeilijk door de toenemende mondialisering. In een panelgesprek opperde sp.a-Kamerlid Bruno Tuybens daarom de controle over te dragen aan Europa, om zo weer meer grip te krijgen op de zaak. Dat wapenfabrikant FN volledig in Waalse handen is - 'wat Wallonië rechter en partij maakt' - bewijst voor hem de noodzaak.

CdH-collega Georges Dallemagne dacht daar met een pleidooi voor herfederalisering heel anders over, maar ook Groen-parlementslid Bart Caron had kanttekeningen. 'Alles in Europese handen leggen, zou de lat naar beneden halen. De Europese regels zijn immers lakser dan onze eigen Vlaamse en Waalse regels', waarschuwde hij nog.