Stap dichter bij strengere tabakswet
Foto: Photo News

De vertegenwoordigers van het Europees Parlement kunnen beginnen met de onderhandelingen met de lidstaten over een nieuwe tabaksrichtlijn. Het halfrond keurde het voorstel met strengere regels voor de verkoop en de verpakking van sigaretten dinsdag goed, maar zwakte het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie wel flink af.

De Europese Commissie wil dat vooral jongeren ontmoedigd worden om te gaan roken. 'Tabak moet op tabak lijken en naar tabak smaken', klonk het. 

De parlementsleden vragen dat 65 procent van de oppervlakte van een sigarettenverpakking bedekt wordt met een gezondheidswaarschuwing, terwijl de Europese Commissie en de commissie Volksgezondheid van het Parlement voorstelde om zo’n 75 procent te bedekken.

Als het van het Parlement afhangt, zal de merknaam van de sigaretten onderaan het pakje gedrukt moeten worden. In het voorstel werd gewag gemaakt van een verbod op merknamen. Verpakkingen met minder dan 20 sigaretten zouden verboden moeten worden, maar een verbod op dunne sigaretten komt er niet. Brussel wilde ook een algemeen verbod op smaakjessigaretten, maar ook dat voorstel werd afgezwakt.

Mentholsigaretten moeten in de toekomst uit de winkelrekken gehaald worden, maar het Parlement schroeft de voorgestelde overgangsperiode op van drie naar acht jaar. Andere sigaretten met een aantrekkelijke smaak, zoals chocolade en vanille, moeten wel drie jaar na de publicatie van de nieuwe wet verdwenen zijn.

Elektronische sigaret

Er werd ook gestemd over de elektronische sigaret. Afhankelijk van de wijze waarop een e-sigaret op de markt gebracht wordt, zal ze als een tabaksproduct of als een medicijn beschouwd worden.

Afhankelijk van de wijze waarop een e-sigaret op de markt gebracht wordt, zal ze als een tabaksproduct of als een medicijn beschouwd worden. Claimt de producent een preventieve of genezende werking, dan gelden medicinale regels zoals voor nicotinepleisters. Worden de e-sigaretten als een tabaksproduct in de markt gezet, dan mogen ze maximum 30mg/ml nicotine bevatten, mogen ze niet aan minderjarigen verkocht worden en moet de lijst met bestanddelen aan de nationale autoriteiten overgemaakt worden. Bovendien zullen dezelfde reclamebeperkingen gelden als voor tabaksproducten.

De tabaksrichtlijn werd aangenomen met 560 stemmen voor, 92 tegen en 32 onthoudingen. Het Parlement geeft zijn vertegenwoordigers zo een stevig mandaat. Het is voor de eerste keer in twaalf jaar dat de tabaksrichtlijn zou worden aangepast.

700.000 doden

Niet iedereen is enthousiast over de tekst. EU-parlementslid Kathleen Van Brempt (SP.A) stelt vast dat 'de tabakslobby er voor de tweede keer met de hulp van de conservatieve partijen in geslaagd is om de tabaksrichtlijn uit te hollen'.

Ze merkt op dat die sector jaarlijks 700.000 doden op haar geweten heeft en hoopt dat de lidstaten nu wel het been gaan stijf houden.

De tabaksindustrie trok fel van leer tegen het strenger maken van de wetgeving. Toen de stemming in het Europees Parlement in september met een maand werd uitgesteld - waardoor de kans om nog voor de Europese verkiezingen van mei 2014 het hele dossier door de wetgevende molen te krijgen weer wat kleiner geworden was - wezen verongelijkte parlementsleden naar de invloed van de tabakslobby.

Ook de Vlaamse Liga tegen Kanker reageert ontgoocheld. 'Dit is een gemiste kans om jongeren van de sigaret te houden', stelt de VLK. 'Een aantal maatregelen die een aanzienlijk effect kunnen hebben op het rookgedrag bij jongeren werden geschrapt of afgezwakt.' De organisatie haalt bijvoorbeeld het gesneuvelde verbod op dunne sigaretten aan, die volgens de Liga vooral aantrekkelijk zijn voor jongeren in het algemeen en meisjes in het bijzonder. Positieve noot voor de VLK is dat de vertegenwoordigers van het Europees Parlement het mandaat hebben gekregen om te onderhandelen met de lidstaten over de nieuwe tabaksrichtlijn. 'De gevreesde vertraging tot na de Europese verkiezingen van volgend jaar is hierdoor afgewend', besluit de organisatie.

Guy Verhofstadt (Open VLD), liberaal fractieleider in het Europees Parlement, reageerde wel tevreden. ‘De liberale fractie in het Parlement was in de eerste plaats voor versterking van de richtlijn om jongeren van roken af te houden. Maar in het algemeen willen we hiermee het bewustzijn van de Europese burgers verhogen. Tabak blijft de belangrijkste oorzaak van vermijdbare ziektes en sterfte. Dat brengt niet alleen persoonlijke drama’s met zich mee, maar weegt ook zwaar op de ziekteverzekeringen van landen’, aldus Verhofstadt.