Leert Bracke dan niets van de Duitse fouten?
Het Duitse model heeft schaduwkanten. Foto: ig

De N-VA wil de politiek niet blokkeren, zei Siegfried Bracke in zijn beruchte interview. Dat moet nog blijken, zegt Johan Vande Lanotte, maar het is wel duidelijk dat Bracke ervoor kiest om een nieuwe sociale klasse in te voeren: die van de ‘working poor’.

Johan Vande Lanotte Vicepremier en minister van Economie, Consumenten en Noordzee (SP.A).

De N-VA wil na de verkiezingen niet gaan blokkeren, beloofde Siegfried Bracke in deze krant (DS 31 augustus). Ook zonder confederalisme gaan de Vlaams-nationalisten in een federale regering, zei hij, want de economische nood is te hoog. Vreemd, want in 2010 was die nood ook al hoog. Ondervoorzitter Ben Weyts en Bart De Wever nuanceerden wel al een beetje. Volgens Ben Weyts zijn economische en confederale hervormingen inhoudelijk onafscheidelijk. Bart De Wever stelde dan weer dat Siegfried Bracke voor zijn beurt sprak. Wordt nog boeiend.

Maar ook inhoudelijk was het interview interessant. Zo pleit Siegfried Bracke voor de mini-jobs. Duitsland is het grote voorbeeld. En, zo zegt Siegfried, ‘de armoedecijfers in Duitsland zijn toch niet slechter dan bij ons?’

Minder dan 500 euro per maand

Dat zijn ze dus wel. De cijfers van Eurostat zijn duidelijk. Vlaanderen is een van de weinige regio’s in heel Europa waar de kans op armoede de voorbije vijf jaar is gedaald. Van 11,3 procent in 2005 naar 9,8 procent in 2011. Duitsland noteerde een stijging van 12,2 procent in 2005 naar 15,8 procent. Exact 6 procent slechter dus.

Het officiële werkloosheidscijfer in Duitsland daalde weliswaar tussen 2005 en 2011. Maar vijf miljoen mensen werken in een mini-job. Ongeveer 2 miljoen van hen heeft een globaal inkomen onder de 500 euro. Zij zijn de working poor. De mini-jobs werden ingevoerd om de mensen te activeren. Het zou een stap naar volwaardig werk zijn, ook het argument van Bracke. Maar van dat doel is niets gerealiseerd. De mini-jobs zijn een valkuil geworden die miljoenen Duitsers in armoede houden. Maar intussen is het bedrijfsleven aan die mini-jobs gewend. Het concurrentiebeleid is eraan gelinkt. Ze kunnen niet meer zonder! Bedrijven werden rijker, mensen werden arm. Dat is het economische systeem waar Siegfried Bracke met Vlaanderen, of is het België, naartoe wil. Een economisch systeem dat het niet meer nodig vindt de arbeid van mensen naar waarde te valoriseren, een economisch systeem waarin het geen probleem is dat mensen die werken niet meer genoeg verdienen om van te kunnen leven.

Er is dus geen keuze tussen werkende armen of niet-werkende armen, zoals Bracke stelt. De enige vraag die we ons moeten stellen is de vraag hoe we mensen uit armoede en werkloosheid krijgen: door welke opleiding, welke activering, welke extra begeleiding en welke lastenverlaging. De federale regering heeft daarom in juli het Activa-stelsel grondig gewijzigd. Jonge werklozen zonder middelbaar diploma worden daardoor zo’n 20 procent goedkoper. Op Vlaams niveau moet daar een stevig activeringsbeleid tegenover staan, gericht op de steden waar veel werkloze jongeren wonen met een lage scholing. Het antwoord is alleszins niet de ‘mini-jobs’, zoveel is duidelijk. Ja, de Duitse bedrijven vinden het ongetwijfeld wel een goeie zaak. Maar de bloei van die bedrijven leidt niet tot extra welvaart, wel tot meer armoede.

In naam van de welvaart

Een goed jaar geleden was voormalig Duits kanselier Gerard Schröder in Brussel. Hij gaf zelf toe dat ondanks de activering van miljoenen werklozen, de door hem doorgevoerde hervormingen een constructiefout bevatten. De sociale dimensie werd bij de hervorming van de arbeidsmarkt uit het oog verloren. Het is net die constructiefout die Bracke naar Vlaanderen wil importeren, armoede incluis. Wíj hebben geleerd uit de Duitse ervaring. We voerden al belangrijke wijzigingen door in de arbeidsmarkt, maar wij zijn de sociale dimensie nooit vergeten.

Of de N-VA de federale regeringsvorming wil blokkeren of niet, zal nog moeten blijken. Dat ze in naam van de welvaart en het concurrentievermogen werkende armen wil invoeren, is vandaag wel al duidelijk.