Geen kroon, koningsmantel noch scepter maar wél een troon
Koning Filip wordt zondag niet gekroond en draagt bij zijn inhuldiging geen koningsmantel, scepter of zwaard. Een schril contrast met de Nederlandse koning Willem-Alexander, die bij zijn inhuldiging in sierlijke mantel op het appel verscheen. Toch daagt ook Filip ongetwijfeld niet op in jeansbroek en T-shirt zondag. Waaraan kunnen we onze koning dan herkennen?

Regalia zijn de uiterlijke tekenen van de soevereine macht van een vorst: denk aan een kroon, een scepter of een zwaard. In Nederland behoren onder meer een kroon, een scepter, een Rijksappel, Rijkszwaard en Rijksvaandel tot de koninklijke regalia.

Is er een kroon?

Neen. In België beperkt de luister van de kroon zich tot de afbeelding boven het koninklijke wapenschild, want in werkelijkheid beschikt ons land niet over een kroon.

Opvallend is dat ook de Nederlandse koning, ondanks het feit dat men daar wél over een kroon beschikt, niet daadwerkelijk wordt gekroond. Tijdens inhuldigingen daar liggen kroon, scepter en Rijksapel in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, waar de inhuldiging plaatsvindt. Het Rijksvaandel en het Rijkszwaard worden in de koninklijke stoet naar de kerk gedragen. Fijn detail: zelfs áls Willem-Alexander daadwerkelijk gekroond had willen worden, was dat niet gelukt. De Nederlandse kronen zijn veel te groot voor een gemiddeld Nederlands hoofd anno 2013 en zouden hem over de oren zakken.

Ook andere landen met een eigen kroon zoals Noorwegen of Zweden, zijn echte kroningen niet meer gebruikelijk. Meteen ook de reden dat in die landen van een inhuldiging wordt gesproken en niet van een kroning.

Echte kroningen - zoals dat in Europa alleen nog in Groot-Brittannië is gebeurd bij Queen Elizabeth, zestig jaar geleden - hebben een religieus karakter. In landen waarin kerk en staat gescheiden zijn, rees algauw de vraag wié de koning dan wel moest kronen. 

Is er dan een mantel?

Neen. Een tweede ontgoocheling voor wie een spektakel met fluweel en satijn had verwacht: België heeft nooit een kroningsmantel gekend. Koning Willem-Alexander droeg bij zijn inhuldiging wél een hermelijnen mantel, al spreekt men in Nederland van een 'koningsmantel'.

Filip draagt zondag een kakigroen landmachtuniform, dat twee jaar geleden op maat werd vervaardigd. De enige verandering aan dat uniform is een extra ster, die de nieuwe rang van koning Filip als opperbevelhebber van het Belgische leger verbeeldt.

Is er dan tenminste een troon?

Ja! Zondag krijgen de Belgen voor het eerst in twintig jaar tijd hun koninklijke troon opnieuw te zien. Filip bestijgt die troon als derde koning, de eerste en oorspronkelijke Belgische troon raakte vernield in een brand.

Toch verwacht u ook bij dit attribuut best ook geen al te groot spektakel: Filip zal enkele minuten op de troon gaan zitten na zijn eedaflegging, om daarna onmiddellijk terug naar het paleis terug te keren.

Opmerkelijk detail is wel dat ook de tweede versie van de koninklijke troon vrij groot is: het oorspronkelijke ontwerp is op maat van Leopold I gemaakt, een vrij groot man. Koning Albert II moest bij zijn troonsbestijing schuin op de troon zitten omdat die zo groot was, vertelde hij enkele jaren geleden zelf aan de pers.