Eén democratie, één federale kieskring
Een meerderheid van de Belgen kan niet voor de premier stemmen. Foto: Yorick Janssens/belga

Een federale kieskring is niet alleen een prima instrument om de politici hun verantwoordelijkheid te laten opnemen tegenover alle burgers in dit land. Hij kan zelfs een herhaling van de uitzichtloze impasse na de vorige verkiezingen voorkomen, menen de Jongerenvoorzitters van zeven partijen.

Wie? De voorzitters van de jongerenafdelingen van CD&V, SP.A, Open VLD, Groen, MR, CDH en Ecolo. Initiatiefnemers Be4Democracy

 

De federale verkiezingen van mei 2014 komen naderbij en de jonge politieke generatie bereidt er zich op voor. De verkiezingen van 2010 hebben geleid tot de langste politieke crisis uit onze geschiedenis, met pijnlijke herinneringen tot gevolg en het bewijs dat verdere hervormingen nodig zijn om het democratische proces te verbeteren. De impasse van meer dan 500 dagen was het resultaat van de afstand tussen de Nederlandstalige en Franstalige politici die feitelijk gevangen zitten in een institutioneel systeem dat hen helemaal niet stimuleert om in dialoog te gaan met de andere taalgemeenschap.

Die eindeloze onderhandelingen wegen op de bevolking, waardoor ze het vertrouwen verliest in zowel onze vertegenwoordigers als in de democratische staat. Het lijkt ons noodzakelijk om de oorzaken van dit probleem aan te pakken. Wij vertegenwoordigen de nieuwe politieke generatie en vinden het onze verantwoordelijkheid om te proberen zulke crisissen voortaan te voorkomen. Maar welke hervormingen kunnen bij de volgende federale verkiezingen een politieke impasse mee voorkomen?

Als vertegenwoordigers van de politieke jongerenbewegingen pleiten wij voor de oprichting van een federale kieskring als een essentieel onderdeel van een nieuwe institutionele structuur voor ons land. Zo’n federale kieskring houdt in dat een deel van de federale volksvertegenwoordigers verkozen wordt door alle Belgische kiezers, ongeacht hun domicilie, regio of gemeenschap. De verkozenen zouden daardoor verplicht zijn hun verantwoordelijkheid op te nemen tegenover alle burgers van de federale staat.

Directe band tussen burger en regering

Zo’n federale kieskring heeft vele voordelen en is noodzakelijk voor de goede werking van onze almaar meer gedecentraliseerde staat. Hij verhoogt de democratische legitimiteit van de federale regering, want hij creëert een directe band tussen álle burgers en hun regering. Vandaag hebben de federale ministers alleen belang bij het verklaren en verdedigen van hun beleid tegenover de kiezers en de media binnen hun eigen taalgemeenschap. Het gaat dan ook om een responsabilisering van de ministers tegenover allen die betrokken zijn bij hun beslissingen.

Het huidige politieke systeem beperkt de burgers in hun keuzevrijheid. Velen kunnen zelfs niet stemmen voor de partij van de eerste minister. In 2014 is dat het lot van de meerderheid van de bevolking. Daardoor is het niet eens mogelijk om het huidige beleid volwaardig te ondersteunen of af te keuren.

Een federale kieskring maakt de democratie ook efficiënter, aangezien de partijen dan al tijdens verkiezingscampagnes rekening moeten houden met wat er leeft in de andere gemeenschap, en niet erna. Dat voorkomt dat er na de verkiezingen meer dan anderhalf jaar van onderhandelen nodig is om de diverse standpunten dichter bij elkaar te brengen.

Een federale kieskring schept ook meer duidelijkheid tussen regionale en federale verkiezingen. Tijdens de federale verkiezingen bestaat dan de mogelijkheid om te stemmen voor kandidaten van beide taalgroepen. Logischerwijs zal dit de politici er toe aansporen om hun politieke programma’s aan te passen aan de verkiezing waarin ze kandidaat zijn zodat de federale verkiezingen niet langer gegijzeld worden door regionale belangen en vice versa.

Makkelijker compromis

Het is niet aan ons om hier de praktische aspecten van een federale kieskring te bespreken. Het regeerakkoord zegt dat er een parlementaire commissie komt om de mogelijkheid van een federale kieskring te bespreken. Wij dringen erop aan dat deze belofte wordt nagekomen en dat die commissie de nodige middelen krijgt om haar werk goed te doen.

Wij zijn ervan overtuigd dat een federale kieskring de verdere polarisatie van de publieke opinie kan voorkomen en dat het institutionele compromis – onvermijdelijk in het kader van federale instellingen – daardoor makkelijker te vinden zal zijn na de verkiezingen. We zijn niet de enigen die er zo over denken. Samen met ons hebben al bijna 28.000 medeburgers de petitie ondertekend voor een federale kieskring op www.be4democracy.be en we nodigen u uit om hetzelfde te doen.