Een in Vlaanderen ontwikkeld medicijn tegen tuberculose mag van de Amerikaanse overheid op de markt worden gebracht, nog voor de vereiste proeven ermee zijn afgerond. Voor té veel stervenden is het middel hun laatste kans op genezing.

Twaalf jaar lang werkte medicijnontwikkelaar Koen Andries in de laboratoria van Janssen Pharmaceutica aan bedaquiline, een geneesmiddel waarmee tuberculose sneller en simpeler te genezen wordt. Gisteravond raakte bekend dat het medicijn van de Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond FDA met voorrang op de markt mag komen, ook al is Janssen pas halverwege alle wettelijk voorgeschreven tests bij mensen.

Dat de FDA een medicijn zo’n fast track-behandeling geeft, gebeurt hoogst zelden, zegt Koen Andries. ‘Het geeft aan hoe hoog de nood is. Tienduizenden mensen hebben een vorm van tbc die met klassieke medicijnen niet meer te behandelen is.’

Resistent

Onbehandeld doodt tuberculose (‘longtering’) drie op de vier mensen die geïnfecteerd raken. En omdat tegenwoordig steeds meer bacteriën in omloop zijn die niet meer op courante antibiotica reageren, liggen in ziekenhuizen weer tbc-lijders in afzondering, zoals aan het begin van vorige eeuw, toen ze in sanatoria werden ondergebracht.

Bedaquiline, dat in de VS in de apotheek Sirturo zal gaan heten, blokkeert een eiwit dat de tuberculosebacterie van energie voorziet: adenosine-trifosfaatsynthase. Het is het eerste nieuwsoortige tbc-medicijn dat in veertig jaar tijd op de markt komt.

Europa

De Europese tegenhanger van de FDA, de Ema, heeft bedaquiline nog niet goedgekeurd voor verkoop in Europa, maar eenmaal de FDA zijn zegen heeft gegeven, is dat slechts een kwestie van tijd.