Europa blijft hopen op eengemaakt bankentoezicht tegen Nieuwjaar
De Europese ministers van Financiën met onder andere Steven Vanackere (CD&V), Wolfgang Schauble (Duitsland) en eurocomissarisen Olli Rehn en Michel Banier. Foto: AFP

Zoals verwacht leverde de vergadering van de Europese ministers van Financiën dinsdag geen grote doorbraak op over het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme voor de banken van de eurozone. Toch blijven alle betrokkenen hopen op een politiek akkoord voor Nieuwjaar.

Dat er eengemaakt toezicht moet komen op de financiële instellingen van de eurozone, als eerste stap op weg naar een heuse bankenunie, werd afgelopen juni beslist op de Europese top. Op hun vergadering van oktober drongen de staats- en regeringsleiders er bij alle onderhandelaars op aan tegen het einde van het jaar een politiek akkoord te vinden over alle aspecten van het toezicht.

‘Die timing is moeilijk, maar wel haalbaar’, zei EU-commissaris voor de Interne Markt Michel Barnier dinsdag. De lidstaten werken naarstig aan een compromis en moeten daarna nog formele onderhandelingen met het Parlement aanknopen. Achter de schermen zijn de bilaterale gesprekken echter al een tijdje gaande.

Dezelfde knelpunten blijven

Op de Ecofin-raad bleek dat het nog steeds dezelfde knelpunten zijn die voor discussie zorgen: de taakverdeling tussen de ECB, die verantwoordelijk wordt voor het Europese toezicht, en de nationale supervisoren, de scheiding tussen de nieuwe opdracht voor de ECB en haar monetaire beleid, de timing van de implementering van het toezicht en - vooral - de gelijke behandeling van de eurolanden en de niet-eurolanden.

Wat dat laatste punt betreft, is er alvast vooruitgang geboekt, zei Barnier. ‘Het principe dat er volledige gelijkheid zal zijn tussen beide groepen EU-lidstaten is algemeen aangenomen.’ Het toezicht geldt namelijk enkel voor de banken van de eurozone en van andere EU-landen die vrijwillig intekenen.

Uitvlooien van stemprocedures en bijkomende waarborgen

De lidstaten die niet met de euro betalen en niet deelnemen, vreesden aanvankelijk buitenspel gezet te worden binnen de toezichtsraad van de ECB en de Europese Bankenautoriteit (EBA). Hoe de stemprocedures en bijkomende waarborgen er precies zullen uitzien, wordt nu verder uitgevlooid.

Er wordt van uitgegaan dat de lidstaten tegen de volgende Ecofin-raad op 4 december hun meningsverschillen kunnen bijleggen. ‘Lukt dat niet, dan is het aan de top (op 13 en 14 december, red.) om de laatste knopen door te hakken’, weet een Europese bron. Vervolgens kan de ECB in januari 2013 met haar nieuwe opdracht van start gaan. In januari 2014 zou het toezichtsmechanisme honderd procent operationeel moeten zijn.

Het ziet ernaar uit dat de eindverantwoordelijkheid bij de ECB zal liggen. ‘Ik heb vandaag niemand meer horen pleiten voor een duaal systeem’, waarbij de verantwoordelijkheid verdeeld wordt tussen de ECB en de nationale toezichthouders, getuigde een diplomaat die bij de gesprekken aanwezig was.