Eén op de drie overledenen kreeg palliatieve hulp
Er moeten geregeld liefdadigheidsacties worden georganiseerd om palliatieve zorg te financieren. Foto: Fanny Lauwerier
Palliatieve zorg raakt steeds beter ingeburgerd in Vlaanderen. Bij één op drie overlijdens - en zelfs de helft van de niet-plotse overlijdens - wordt er een beroep op gedaan. Maar die 'populariteit' heeft een keerzijde: er is te weinig geld én te weinig personeel. Dat meldt de Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen donderdag.

Vlaanderen doet het aardig als het op palliatieve zorg aankomt: elk ziekenhuis heeft een palliatief supportteam, er zijn vijf dagcentra en 29 gespecialiseerde zorgeenheden. En ook nog eens 15 zogenaamde 'palliatieve netwerken'. Op elk moment zijn er dan ook 6.000 tot 12.000 palliatieve patiënten. Voor iedereen die dat wil, is er palliatieve zorg beschikbaar.

En die vraag is groot. In Vlaanderen overlijden 60.000 mensen per jaar, bij 45.000 mensen is die dood niet-acuut. De helft van die niet-acute sterfgevallen worden ondersteund door palliatieve zorg. De meeste palliatieve zorg gebeurt door supportteams in ziekenhuizen. In 2011 werden er meer dan 20.000 patiënten door zulke teams begeleid.

Te weinig geld en personeel

Op amper 20 jaar tijd is palliatieve zorg in Vlaanderen vanzelfsprekend geworden. Maar door de toenemende vraag komt het aanbod onder druk te staan, zegt de federatie. Vroeger kozen vooral kankerpatiënten voor deze zorg, maar nu zijn er ook heel wat andere aandoeningen die in aanmerking komen, zoals dementie, MS, chronisch hartlijden, ... De bevolking veroudert sowieso, waardoor de vraag naar palliatieve zorg nog zal stijgen.

Maar de personeelsomkadering is nog altijd dezelfde als 10 jaar geleden, zegt de federatie. Zij noemt dat 'niet langer houdbaar'. En bovendien volgt ook de financiering niet. Bij vele palliatieve zorgverstrekkers staat het water aan de lippen. Daardoor moet er vaak een beroep worden gedaan op liefdadigheid. 'Het budget voor de palliatieve zorg moet dus absoluut omhoog.'

Besparen door meer middelen

De federatie zegt nog dat dit niet voor een meerkost zorgt in het gezondheidsbudget: volgens internationale studies bespaar je net, als er snel wordt overgeschakeld van een klassieke behandeling naar vroegtijdige palliatieve zorg. En bovendien verbetert zo de levenskwaliteit van patiënten en hun familie.