Kameraden, beste vrienden, 1 mei is zoals ieder jaar onze rode feest- en strijddag. Maar weer eens is het vooral een strijddag. Want we zitten nog altijd in een diepe crisis. Een crisis die de speculanten, de financiële sector en de ratingbureaus veroorzaakt hebben.

De redding van de grootbanken deed de begrotingstekorten oplopen. En de werknemers dragen alweer de gevolgen: vertraagde groei, meer werkloosheid, groeiende ongelijkheden, afbraak van sociale rechten, besparingen op overheidsdiensten, uitstel van overheidsinvesteringen en “loonmatiging”.

Kameraden, het wordt steeds duidelijker dat we in een crisis van het systeem zitten, waarin alles om het geld draait…

Ieder voor zich werkt niet

Conservatieve politieke partijen, financiers en machtsgroepen dicteren voorlopig nog de wet in Europa. En de banken hebben niks geleerd. Erger nog: ze doen gewoon verder. Er is nog steeds geen afdoende regulering. Integendeel, de nieuwe CEO van Belfius doet al zijn beklag over “teveel regulering” en pleit jawel, voor “zelfdiscipline” in de banksector” !?

Speculatie wordt nog steeds niet aangepakt zoals het moet. En er is nog altijd geen financiële transactietaks ingevoerd.

Het is ieder voor zich. Maar dat werkt niet! Niet alleen omdat er geen aanpak van de schuldencrisis is. Maar ook omdat de overdosis aan besparingen leidt tot minder groei en zelfs tot een algemene recessie. Europa legt ons een uitzichtloos beleid op: meer besparen is minder groeien. Minder groeien betekent minder inkomsten en dat kan niet.

Rechtse krachten wilden minder overheid, meer deregulering, meer flexibilisering en meer privatisering. Met de financiële crisis als gevolg. Vandaag beletten oud en nieuw rechts de juiste oplossingen om uit de crisis te geraken. Erger nog, ze pleiten voor nog meer van hetzelfde : flexibiliseren, minder reguleren, privatiseren. Met wiens voeten (en zijn geld) spelen ze? Dat moet eindelijk gedaan zijn.

Einde van de welvaartstaat? Nooit!

“De bevolking moet lijden om de markten gerust te stellen”, (stelt de hoofdeconoom van ING) hoe durven ze? Lidstaten en werknemers worden tegen elkaar opgezet. Schande!

Kameraden, ik zeg hard en luid in jullie naam dat we dat nooit zullen aanvaarden. Wij niet, het Europees vakverbond niet, en we zijn overtuigd, ook de socialisten en de progressieven in België en in Europa niet! De actiedag van de Europese vakbonden van 29 februari was een eerste signaal van verzet in alle landen van de EU. En wees gerust het zal daarbij niet blijven. Het tij moet en zal keren. De presidentsverkiezingen in Frankrijk en de verkiezingen in Duitsland en Nederland zullen hopelijk een kans zijn om met dit slecht beleid te breken.

En ook al doen we het op heel wat punten zoals groei en werkgelegenheid beter dan andere landen dan nog is het onaanvaardbaar dat teveel mensen geconfronteerd worden met armoede en daardoor noodzakelijke gezondheidszorgen moeten uitstellen. En dat in een rijk land als België!

Ook de bonussen die sommige CEO’s zichzelf uitbetalen zijn een kaakslag voor de werknemers aan wie loonmatiging opgelegd wordt. Werknemers die per KB verplicht worden tot loonmatiging, terwijl het loon van hun baas – 30, 40, 50 keer hoger ligt dan het hunne – dat kan niet! Een CEO zoals Bert De Graeve die een inkomensverhoging van 33% krijgt terwijl hij 609 werknemers aan de deur wou zetten. Dat is onaanvaardbaar!

(Vandaar ons solidair verzet.)

Dankzij het jarenlange wanbeleid van de vorige minister van Financiën betalen vele ondernemingen in dit land nog altijd schandalig weinig belastingen. Gelukkig is er sinds het aantreden van John Crombez als staatssecretaris voor fraudebestrijding eindelijk een breuk in de aanpak van de fiscale fraude. Hopelijk volgt de nieuwe minister van Financiën dit voorbeeld. Maar hij lijkt meer geïnteresseerd in de index dan in het organiseren van meer fiscale rechtvaardigheid...

Geen gemorrel aan de index

Kameraden ik wil het hier nogmaals duidelijk zeggen. Wij willen geen gemorrel aan onze huidige automatische loonindexering, onze koopkracht moet gewaarborgd blijven! Een jaar geleden sprak ik hier al van de index, en de media keken vreemd op van deze boodschap ... Maar intussen hebben we al een jaar heel hard moeten vechten om deze index te behouden.

Voor de werkgevers die dit nog niet gesnapt hebben, een indexatie is géén loonsverhoging. Een indexering laat enkel toe om hetzelfde te kunnen kopen als vóór de prijsstijgingen. Dat zullen we nooit opgeven.

Soms is het goed zaken te herhalen. Weten jullie dat zonder automatische indexering een werknemer met een nettoloon van 1.600 euro, 30 euro per maand zou verliezen ? Dit is 360 euro per jaar. Daar kan je toch al iets mee doen, of niet?

(De indexsprongen van de jaren ’80 worden nog steeds in de arbeidskost aangerekend (7%), maar heeft dezelfde gemiddelde werknemer wel 35 000 euro gekost !)

Kameraden,

Werkgevers en liberalen moeten ook stoppen om indexering te verwarren met inflatie. De index is de thermometer. Een thermometer veroorzaakt de koorts niet. Het zijn de stijgende prijzen die de koorts veroorzaken. En ook de hoge winstmarges. En die moeten gecontroleerd en aangepakt worden!

Johan Vande Lanotte voert dus de juiste strijd door die aan te pakken. En wij steunen hem hierin!

En ja, het is juist dat een prijzenblokkering alleen niet volstaat. Er zullen andere oplossingen nodig zijn om het monopolie en de woekerwinsten van Electrabel te laten verdwijnen en om de energiefactuur te drukken. Het ABVV wil dat de winst (kostprijs Mwh 20 euro / verkoopprijs 60 euro) op de afgeschreven kerncentrales gebruikt wordt om de elektriciteitsfactuur te verlichten, via investeringen in hernieuwbare energie en via het verbeteren van de isolatie van onze woningen. Kortom, een echt relanceplan. Geen middelen beschikbaar? Toch wel! Als we de 15 miljard die de werkgevers onder allerlei vormen krijgen, heroriënteren naar werk en investeringen!

Meer solidariteit

Kameraden, wat we nodig hebben is meer solidariteit, hier en in Europa.

En voor ons betekent dat het volgende

  • Goede lonen en automatische indexatie als motor voor de economie. Het minimumloon moet met 10% verhoogd worden !
  • De sociale uitkeringen moeten de lonen volgen en moeten welvaartsvast zijn. Als er tegen half september niets beslist is tussen werkgevers en werknemers moet de regering uitvoeren wat de wet voorschrijft: +2% extra voor alle minima. De pensioenen, de ziekte- en de werkloosheidsuitkeringen moéten omhoog!
  • Jongeren mogen niet zomaar van de dop gegooid worden, maar moeten perspectieven krijgen op een goede job.
  • En er kan geen sprake van zijn om oude werknemers vlugger en goedkoper aan de deur te zetten. Wie wil ontslaan moet een extra bijdrage betalen.
  •  Ik ga het één keer duidelijk zeggen: van ons vakantiegeld en 13de maand blijven ze af! Laat die schatrijke CEO die dat vorige week durfde opperen zijn onzin naar zijn koeien jodelen. Met zijn 3,2 miljoen per jaar hoeft hij uiteraard geen vakantiegeld of 13de maand... wél … wij hoeven hém niet. Dat hij voorgoed op zijn Zwitserse berg blijft zitten! (besef dus als een CEO zegt dat we te duur zijn, dat hij bedoelt dat we teveel verdienen )

Kameraden, we hebben de laatste jaren en maanden vaak actie gevoerd en ook – dat mag eens herhaald worden – overwinningen geboekt.

Het ABVV blijft de komende weken en maanden rekenen op de inzet van zijn militanten in het belang van al onze leden en de werknemers in dit land. We weten dat er een nieuwe golf van bedreigingen op onze sociale rechten op ons afkomt. We moeten waakzaam en gemobiliseerd blijven.

Onze eerste afspraak is deze van de sociale verkiezingen. Dit feest van de democratie in de ondernemingen tussen 7 en 20 mei, moet ook het feest van onze militanten worden. Zij hebben zich de voorbije jaren hard en goed ingezet. Voor een beter leven van hun collega’s, voor meer rechtvaardigheid. En dat zal beloond worden. Dank aan jullie allemaal!

Leve de socialistische en progressieve beweging.

Leve de socialistische gemeenschappelijke actie.

Leve het ABVV! Samen sterk!