20 jaar geleden crashte een Mig in Wims slaapkamer
Mig-straaljager strandt in Bellegem Foto: belga
Blinder kan het noodlot niet toeslaan. Op 4 juli 1989 draait Wim Delaere (18) zich nog eens om in bed. Eindelijk vakantie. Even later crasht een onbemande Russische straaljager in zijn kamer, na een spookvlucht van meer dan duizend kilometer.

Voor Tom Lanoye vormt het voorval de inspiratie van zijn nieuwe novelle, Heldere Hemel. Maar dit is het echte verhaal.

Dinsdagochtend 4 juli 1989, 10.40 uur. Bij de politie, de brandweer en de dienst 100 in Kortrijk beginnen alle telefoons te rinkelen. Iedereen houdt zijn adem in. Zonet zijn twee vreemde meldingen binnengelopen.

‘Een onbemande Russische Mig, gevolgd door twee Amerikaanse vliegtuigen ter hoogte van tweeduizend zevenhonderd meter, komt gevlogen vanuit de richting Gent en vliegt in de richting van de Franse grens.’

Als de tweede melding van de telex loopt, is het onheil al geschied. Om 10.37 uur horen de inwoners van het landelijke Bellegem, op nauwelijks 5 kilometer van Kortrijk, een oorverdovende knal. De muren van hun huizen daveren, het vaatwerk in de kasten rinkelt. Tussen de glooiende velden stijgt een vuurbal op. Daarboven cirkelen twee straaljagers in een achtvormige lus. Hun motoren gieren dat horen en zien vergaat.

‘De Mig is gecrasht op een woning aan de Doornikserijksweg nummer 273’, meldt de boordradio van de hulpdiensten.

‘Burgemeester! De Russen zijn geland! De Russen! In Bellegem!’, zal iemand burgemeester Antoon Sansen (CVP) die middag toeroepen.

Sansen wandelt nietsvermoedend en onbereikbaar – gsm’s zijn er nog niet – op het strand van Oostende. Hij rijdt met gierende banden naar de plaats van de crash. ‘Ik kon het niet geloven’, zegt hij, bijna 23 jaar later. ‘Nog altijd niet. Wat toen gebeurde, tart alle verbeelding.’

(...)

Intussen maken Magda Delaere en haar zoon Yves zich ongerust. Zij worden op de terugweg naar hun huis voorbijgeraasd door de ene combi na de andere brandweerwagen. Als ze aan een wegversperring horen wat er gebeurd is, slaat de angst hen om het hart.

Yves Delaere loopt de velden in om de zwarte rookpluim beter te kunnen lokaliseren. Zijn adem stokt. De straaljager is op hún huis gecrasht. ‘Wim!’ – dat is de enige aan wie hij kan denken. Zijn anderhalf jaar jongere broer heeft die ochtend op het laatste moment besloten om toch niet mee te gaan shoppen. Hij heeft er net zijn eerste examenperiode opzitten - informatica, aan het KATHO in Kortrijk - en wilde uitslapen.

De straaljager is langs de achterkant het huis binnengevlogen, ziet Yves Delaere. Via de kamer die hij nog altijd met zijn broer deelde. Lag Wim nog in bed? In de wei naast het huis ligt een witte motorhelm – Wims helm. Was hij nog thuis?

Terwijl de minuten wegtikken, wordt de angst reëler. Om 14.56 uur wordt hij bewaarheid. Tussen de brokstukken vindt de brandweer het lichaam van Wim Delaere. Zijn beige deken nog rond hem. ‘Avion’ staat er op een van zijn verkoolde kledingstukken.

‘De dood moet onmiddellijk zijn opgetreden’, schrijft de wetsdokter om 17 uur in zijn autopsierapport. Na hun woning stort nu ook de rest van de wereld in voor de Delaeres.

‘ ’s Avonds mochten we gaan kijken’, vertelt vader José Delaere, 68 intussen. ‘Alles was weg. Onze jongen, ons huis, onze herinneringen – ons hele leven. We hadden zelfs geen zakdoek meer om onze tranen te drogen. Het was niet te bevatten.’

Die Russen blijven na de ramp opmerkelijk stil. Aanvankelijk weigeren ze zelfs te erkennen dat Mig-23/29 hún Mig is. Er zijn er zoveel. Pas twaalf uur na de feiten stuurt het persbureau Tass een korte, officiële reactie de wereld in. Tijdens een trainingsvlucht kwam een Russisch vliegtuig in de problemen, luidt het droog. De piloot gebruikte zijn schietstoel en overleefde. ‘Het vliegtuig viel op het territorium van België.’ Over het dodelijke slachtoffer geen woord.

Dit is maar een klein stukje uit een langer verhaal over het onwaarschijnlijke ongeval met de Mig-23/29. Het hele verhaal vindt u in DS Weekblad. Onder meer de toenmalige  minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback en de minister van Defensie Guy Coëme vertellen over het ongeval. Ook de reactie van de Russische president Gorbatsjov en de brief die de piloot stuurde naar de familie Delaere, staan in het artikel.